Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku RSS RSS
Regulaminy
  auto?
Dodaj do: 
Dodaj link do serwisu Facebook   Dodaj link do opisu GG  Dodaj link do serwisu Wykop   Dodaj link do serwisu Google   Dodaj link do serwisu Twitter  Dodaj link do serwisu Wyczaj.to   Dodaj link do serwisu Gwar   Dodaj link do serwisu Delicious  Dodaj link do serwisu Digg   Dodaj link do serwisu Furl   Dodaj link do serwisu Magnolia  Dodaj link do serwisu Reddit   Dodaj link do serwisu Simpy   Dodaj link do serwisu Slashdot  Dodaj link do serwisu Technorati   Dodaj link do serwisu YahooMyWeb
Warto przeczytać:
 
Rodzinny dawca nerki - optymalne rozwiązanie
Przeszczep nerki od żywego, spokrewnionego dawcy nie zagraża jego zdrowiu, daje lepsze wyniki i wzmacnia więzi rodzinne - przekonywali w Warszawie uczestnicy konferencji prasowej "Żywy dawca nerki 2-1=2", która towarzyszyła poświęcone...
 
Naukowcy po raz pierwszy obserwują wiązanie tlenku węgla
Naukowcom, których prace są finansowane ze środków unijnych, po raz pierwszy udało się zaobserwować bezpośrednio wiązanie tlenku węgla z metaloporfirynami - proces, który zostanie teraz wykorzystany przez zespół badawczy do wyjaśnienia procesów fizycznych ...
 
Projekt EYESHOTS przynosi rozwiązanie dotykowe
Finansowani ze środków unijnych naukowcy poczynili olbrzymie postępy w kontrolowaniu interakcji między ruchem a wzrokiem sprawiając, że roboty kopiują zachowanie człowieka. W jaki sposób? Opracowali zaawansowany, trójwymiarowy układ wizualny zsyn...
 
Powiązanie ekstremalnych zdarzeń pogodowych ze zmianami klimatu
Naukowcy, których prace są finansowane ze środków unijnych, badają powiązania między ekstremalnymi zdarzeniami pogodowymi a zmianami w budżecie emisji dwutlenku węgla na kontynencie europejskim. Naukowcy prowadzą prace w ramach czteroletniego projektu CARBO-EXTRE...
 
Polskie rozwiązanie telemedyczne ratuje życie na odległość
Telemedycyna staje się coraz powszechniejszą formą świadczenia usług medycznych i opieki zdrowotnej. Rozwój sieci teleinformatycznych oraz metod cyfrowej archiwizacji badań medycznych umożliwił przesyłanie na odległość danych obrazowych, dzięki którym lekarz...

Reklama:


Białka błonowe

Czy wiesz że...?
Wiązanie jonowe (inaczej elektrowalencyjne, heteropolarne lub biegunowe) jest to rodzaj wiązania chemicznego. Istotą tego wiązania jest elektrostatyczne oddziaływanie między jonami o różnoimiennych ładunkach.

Detergenty - to związki lub ich mieszaniny, które stanowią aktywny czynnik wszelkich środków czystości, takich jak szampony, proszki do prania, płyny do mycia naczyń, środki do mycia naczyń w zmywarkach itd.

Macierz pozakomórkowa (ang. extracellular matrix, ECM) – substancja wypełniająca przestrzeń pomiędzy komórkami. Zespala komórki w tkanki i narządy. W przybliżeniu można powiedzieć, że twór ten jest skomplikowaną strukturą sieciową, której elementy budulcowe stanowią cząsteczki wydzielane przez komórki do przestrzeni międzykomórkowej (najczęściej są nimi polisacharydy oraz związane z nimi białka). W zależności od rodzaju cząsteczek budulcowych może mieć ona odmienną strukturę np. zwarte warstwy makrocząsteczek tworzą blaszkę podstawną.

Białka błonowe to białka związane ze strukturą błony biologicznej. W tych błonach białka pełnią rozliczne funkcje niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania komórki. Występują m.in. w roli:

  • receptorów - spełniają rolę w kontaktowaniu się komórki ze światem zewnętrznym, endocytozach i wielu innych;
  • enzymów - jak kompleksy białkowe syntetyzujące celulozę w komórkach roślinnych
  • białka wiążące komórkę z innymi komórkami bądź elementami macierzy zewnątrzkomórkowej
  • białka uczestniczące w transporcie - kanały, przenośniki, pompy

    • Podział białek błonowych

    Schemat organizacji białek błonowych.
    1. Białko transmembranowe
    2. Białko monowarstwy zewnętrznej
    3. Białko monowarstwy wewnętrznej
    4. Białko wewnętrzne błony
    Niebieskie – białka peryferyjne

    Białka integralne

    Białek tych nie można łatwo oddzielić od błony (na przykład za pomocą roztworów soli) ze względu na wiązania hydrofobowe z elementami dwuwarstwy lipidowej. Ta klasa białek jest zakotwiczona w błonie motywem białkowym. Do ekstrahowania ich należy używać detergentów. Integralne białka błonowe dzieli się na:

    Glikozylofosfatydyloinozytol lub glikofosfatydyloinozytol (GPI) - glikolipid służący w komórce do potranslacyjnej modyfikacji białek. GPI doczepiany jest do C-końca białek. Białka takie określa się mianem GPI-zaktowiczonych (ang. GPI-anchored).

    Sole - związki chemiczne powstałe w wyniku całkowitego lub częściowego zastąpienia w kwasach atomów wodoru innymi atomami, bądź grupami o właściwościach elektrofilowych, np. kationy metali, jony amonowe i inne postaci XR4+ (gdzie X = {N, P, As, ...}, R - dowolna grupa organiczna) itp. Sole znalazły liczne zastosowania jako nawozy sztuczne, w budownictwie, komunikacji, przemyśle spożywczym i wielu innych. Sole występują w przyrodzie, jako minerały lub w organizmach żywych w roztworach płynów ustrojowych.
  • białka transbłonowe (transmembranowe), które przebijają całą grubość dwuwarstwy. Białka transbłonowe z kolei, można podzielić na białka jednokrotnie (białka monotopowe) lub wielokrotnie (białka politopowe) perforujące błonę;
  • białka nie przebijające błony, które dzielą się na białka listka (monowarstwy) wewnętrznego i zewnętrznego. Swoistą podgrupą białek nie przebijających błony są białka wewnętrzne błony, ulokowane pomiędzy dwoma jej monowarstwami, w jej części hydrofobowej.

    • Na szczególną uwagę zasługują sposoby kotwiczenia białek integralnych w dwuwarstwie. Silnie hydrofobowy charakter części lipidowej błony wymusza specyficzną strukturę białek - strukturę α helisy bądź β beczułki. Struktury te wymuszają skierowanie polarnych łańcuchów bocznych aminokwasów danego białka do wnętrza struktury, co najczęściej daje efekt polarnego kanału pozwalającego na przepływ odpowiednich polarnych cząsteczek.

    Endocytoza – jeden ze sposobów transportowania większych cząsteczek (np. cholesterolu) do wnętrza komórki. Cząsteczki te są zbyt duże, żeby mogły być transportowane za pomocą przenośników białkowych. Dlatego przenikają do komórki w wyniku tworzenia się wakuol. Przedostają się do komórki wraz z fragmentami błony komórkowej. Przez endocytozę odbywa się transport cieczy i cząsteczek. Endocytoza dzieli się na pinocytozę, fagocytozę, potocytozę oraz transcytozę (transcytoza jest także zaliczana do egzocytoz).

    Helisa alfa - struktura drugorzędowa białka (tak jak i harmonijka beta), stabilizowana przez wiązania wodorowe. Kształtem przypomina cylinder, tworzony przez ciasno, prawoskrętnie skręconą sprężynę. Ściany cylindra tworzy łańcuch polipeptydowy, a łańcuchy boczne (podstawniki) wystają na zewnątrz. Co cztery aminokwasy w łańcuchu polipeptydowym tworzone jest wiązanie wodorowe pomiędzy grupą karboksylową jednego aminokwasu, a grupą aminową drugiego. Skok helisy następuje co 0,54 nm.
    Główne motywy strukturalne białek transbłonowych.

    Białka powierzchniowe (peryferyjne)

    Białka te łatwo można oddzielić od błony za pomocą roztworów soli. Nie perforują one żadnej z monowarstw błony, a z błoną związane są za pomocą słabych oddziaływań molekularnych, głównie wiązań jonowych, wodorowych i Van der Waalsa. Oddziałują w ten sposób z samą błoną lub z białkami integralnymi. Te białka mają zwykle duże fragmenty polarne i łączą się z fosfolipidami błony wiązaniami jonowymi.

    Enzymy – wielkocząsteczkowe, w większości białkowe katalizatory przyspieszające specyficzne reakcje chemiczne poprzez obniżenie ich energii aktywacji.

    Fosfolipidy (inaczej fosfatydy lub fosfotłuszczowce) to lipidy, w których skład wchodzą: gliceryna, kwasy tłuszczowe, kwas fosforowy związany z zasadą azotową, np. choliną.
    Główne motywy kotwiczenia białek nie przebijających błony.

    Białka zakotwiczone

    Te białka utrzymywane w pobliżu błony za pomocą niebiałkowego (lipidowego) elementu strukturalnego zakotwiczonego w błonie. Zależnie od białka można je izolować z błony tylko za pomocą detergentów lub za pomocą roztworów soli. Białka zakotwiczone zostają wyposażone w motyw kotwiczący na drodze modyfikacji potranslacyjnej. Wyróżnia się następujące modyfikacje białek zakotwiczonych:

    W biologii i chemii, dwuwarstwa lipidowa - to spontanicznie powstająca w roztworach wodnych niektórych lipidów (głównie fosfolipidów) błona zbudowana z dwóch warstw cząsteczek tych związków chemicznych. Dwuwarstwa lipidowa stanowi podstawową część każdej błony biologicznej. Bez jej istnienia nie mogłyby funkcjonować żadne komórki żywe.

    Kanał błonowy białko transbłonowe, zwykle o strukturze α-helisy bądź β-beczułki, uczestniczące w dyfuzji wspomaganej. W swojej strukturze posiada jonoselektywny hydrofilowy por pozwalający na stosunkowo swobodny przepływ substancji (z szybkością ok. 1000 razy większą niż przez przenośnik).
  • mirystylacja przy N-końcu;
  • palmitylacja reszt cysteiny;
  • farnezylacja przy C-końcu;
  • geranylogeranylacja przy C-końcu;
  • glikozylofosfatydyloinozytol na C-końcu (motyw cukrowo-lipidowy);
  • stearylacja;
  • oleinacja;
  • arachidonacja.

    • W niektórych klasyfikacjach, białka zakotwiczone uznaje się za białka integralne błony.

    Monowarstwa to inaczej warstwa monomolekularna (warstwa jednocząsteczkowa) lub warstwa monoatomowa, czyli warstwa o grubości odpowiadającej średnicy jednej cząsteczki (lub atomu). Jest to pojęcie pojawiające się m.in. w elektronice (produkcja elementów półprzewodnikowych) i w teorii zjawisk powierzchniowych (np. adsorpcji).

    Błona biologiczna, biomembrana − . Są one podstawowymi strukturami budującymi . Zgodnie z modelem płynnej mozaiki, zaproponowanym w w 1972 roku przez Jonathana Singera i Gartha Nicolsona, każdą błonę w komórce tworzy płynna dwuwarstwa cząsteczek fosfolipidowych, w której zanurzone są białka.

    Prawdopodobnie, aż 30% białek kodowanych w ludzkim genomie stanowią białka błonowe .

    Linki zewnętrzne

  • Wyliczone pozycje przestrzenne białek błonowych (ang.)

    • Przypisy

    1. Biochim. Biophys. Acta 1565 (2002) 143 (Editorial)
    2. J.-L. Rigaud Membrane proteins functional and structrural studies using reconstituted proteoliposomes and 2-D crystals Brazilian J. of Med. and Biol. Resarch 35 (2002) 753-766
    3. J.U. Bowie Stabilizing membrane proteins Curr. Opin. in Struct. Biol. 11 (2001) 397-402
    Cysteina (nazwa skrótowa Cys) jest aminokwasem kodowanym, endogennym, wchodzącym w skład wielu białek, zawierającym grupę tiolową, dzięki której jest zdolna do tworzenia mostków siarczkowych - jednego z czynników wpływających na trzeciorzędową strukturę białek. Cysteina łącznie z homocysteiną i metioniną tworzą grupę aminokwasów siarkowych.

    Celuloza (C6H10O5)n – nierozgałęziony biopolimer, polisacharyd, o cząsteczkach złożonych z kilkunastu do kilkuset tysięcy jednostek glukozy połączonych β-1,4-wiązaniami glikozydowymi. Celuloza jest podstawowym składnikiem ścian komórkowych roślin. W stanie czystym jest białym proszkiem o gęstości ok. 1,5 g/cm3. Nr CAS: 9004-34-6.





    Czy wiesz że...? beta

    Komórka (łac. cellula) – najmniejsza strukturalna i funkcjonalna jednostka organizmów żywych zdolna do przeprowadzania wszystkich podstawowych procesów życiowych (takich jak przemiana materii, wzrost i rozmnażanie). Jest podstawową jednostką morfologiczno-czynnosciową ustroju.
    C-koniec lub koniec karboksylowy – koniec łańcucha polipeptydowego, zakończonego grupą karboksylową (-COO-). Na drugim końcu łańcucha, nazywanym N-koniec lub koniec aminowy, znajduje się grupa aminowa (-NH3+). Wyróżnianie końców łańcucha polipeptydowego określa ich kierunek. Aminokwasy występujące w łańcuchu zwyczajowo numeruje się zaczynając od końca aminowego.
    Białka – wielkocząsteczkowe (masa cząsteczkowa od ok. 10 000 do kilku mln) biopolimery, a właściwie biologiczne polikondensaty, zbudowane z reszt aminokwasów połączonych ze sobą wiązaniami peptydowymi -CONH-. Występują we wszystkich żywych organizmach oraz wirusach. Synteza białek odbywa się w specjalnych organellach komórkowych zwanych rybosomami.
    Ekstrakcja – operacja służąca do rozdzielenia mieszanin ciał stałych i ciekłych. Rozdział następuje przez rozpuszczenie niektórych składników mieszaniny w cieczach, zwanych rozpuszczalnikami. Proces ekstrakcji może zachodzić w układach dwufazowych ciało stałe – ciecz lub ciecz – ciecz.
    Lipidy (gr. λίπος lípos – tłuszcz) – szeroka grupa występujących w naturze związków chemicznych. Zaliczają się do nich tłuszcze, woski, sterole, tak zwane rozpuszczalne w tłuszczach witaminy (jak witaminy A, D, E, K), monoacyloglicerole, diacyloglicerole, fosfolipidy i wiele innych grup. Główne biologiczne funkcje lipidów to magazynowanie energii, tworzenie błon biologicznych i udział w przesyłaniu sygnałów.
    Integralne białka błonowe - białka (lub ich agregaty), które są trwale związane z błoną biologiczną. Takie białka mogą być z niej wyizolowane tylko przy użyciu detergentów , rozpuszczalników niepolarnych lub czasami czynników denaturujących.
    Węglowodany (cukrowce, sacharydy) – organiczne związki chemiczne składające się z atomów węgla, wodoru i tlenu. Są to związki zawierające jednocześnie liczne grupy hydroksylowe, karbonylowe oraz czasami mostki półacetalowe. Ogólnym wzorem sumarycznym węglowodanów jest CxH2yOy lub Cx(H2O)y (znane są jednak węglowodany niespełniające tego wzoru, np. deoksyryboza). Ze względu na liczbę jednostek cukrowych w cząsteczce, węglowodany dzielą się na:
    Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania

    Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne.
    Nie mogą być traktowane jako porady.