Białoruski Front Ludowy (biał. Беларускi Народны Фронт, БНФ) – opozycyjne ugrupowanie polityczne na Białorusi o programie konserwatywnym, niepodległościowym i antykomunistycznym założone w 1988.

Historia

Partia została założona w październiku 1988 jako Białoruski Front Ludowy "Odrodzenie" (biał. Беларускі Народны Фронт «Адраджэньне»). Impulsem do powstania ugrupowania było odkrycie przez dwóch archeologów Zianona Paźniaka i Jauhena Szmyhalowa masowych grobów w podstołecznej miejscowości Kuropaty, co zostało przez nich opisane w piśmie "Literatura i Mastactwa". 19 października 1988 doszło do zjazdu założycielskiego Białoruskiego Towarzystwa Historyczno-Edukacyjnego Pamięci Ofiar Stalinizmu "Martyrolog Białorusi" (tworzonego m.in. przez Związek Pisarzy Białorusi), na którym powołano również komitet organizacyjny Białoruskiego Frontu Ludowego. BFL opowiadał się za demokratyzacją społeczeństwa, odrodzeniem narodu i białoruskiej kultury oraz suwerennością kraju. Zjazd Założycielski BFL odbył się 24 i 25 czerwca 1989 w Wilnie (w związku z zakazem jego przeprowadzenia wydanym przez Sąd Najwyższy Białoruskiej SRR). Przewodniczącym został wybrany Zianon Paźniak. 19 lutego 1989 Front zorganizował pierwsze legalne zgromadzenie opozycyjne na Białorusi, na które miało przybyć 40 tys. osób.

W wyborach 1990 partia wprowadziła do Rady Najwyższej XII kadencji swoich deputowanych (klub BFL liczył 37 osób) i konsekwentnie opowiadała się początkowo za niezależnością, a następnie niepodległością Białorusi oraz reformami ustrojowymi i gospodarczymi. Z inicjatywy BFL przyjęto deklarację o suwerenności Białoruskiej SRR, przyznano językowi białoruskiemu status jedynego języka państwowego, a następnie ogłoszono niepodległość kraju. W 1992 partia doznała porażki, gdy mimo zebrania 450 tys. podpisów, zdominowana przez byłych komunistów Rada Najwyższa nie zgodziła się na skrócenie swojej kadencji. W wyborach 1994 kandydat BFL Zianon Paźniak nie wszedł do drugiej tury (m.in. w związku z rozbiciem niepodległościowego elektoratu), a w 1995 partia nie uzyskała ani jednego mandatu w wyborach do Rady Najwyższej XIII kadencji.

Po opuszczeniu przez Zianona Paźniaka kraju, pełniącym obowiązki przewodniczącego został Lawon Barszczeuski, następnie na czele partii stanął Wincuk Wiaczorka. W tym samym roku doszło do rozłamu w łonie Frontu i utworzenia Konserwatywno-Chrześcijańskiej Partii Białoruski Front Ludowy pod kierownictwem Paźniaka. W wyborach 2001 partia poparła Uładzimiera Hanczaryka, a w 2006 – Aleksandra Milinkiewicza, wchodząc jednocześnie w skład Zjednoczonych Sił Demokratycznych.

Program

Program partii jest oparty na hasłach integracji z NATO i UE, gospodarki wolnorynkowej i demokracji. Do najważniejszych działaczy należą Lawon Barszczeuski, Wincuk Wiaczorka, Wiktar Iwaszkiewicz, Juraś Chadyka, Aleś Michalewicz oraz Alaksiej Janukiewicz. W wyborach prezydenckich w 2006 Białoruski Front Narodowy poparł kandydaturę Aleksandra Milinkiewicza. W ostatnich wyborach lokalnych Front zdobył kilka mandatów w radach miejskich. Od grudnia 2007 do września 2009 przewodniczącym ugrupowania był Lawon Barszczeuski. 6 września 2009 przewodniczącym partii obrano Alaksieja Janukiewicza. 26 września 2009 naczelny organ BFL opowiedział się za budową szerszego spektrum narodowo-demokratycznego i udziałem w nim Frontu

Przypisy

Linki zewnętrzne