Białoruski Ruch Oporu "Żubr" - Polski Serwis Naukowy

Białoruski Ruch Oporu "Żubr" (biał. Беларускі Рух Супраціву "ЗУБР", Biełaruski Ruch Supraciwu "Zubr") – działająca w latach 2001–2006 obywatelska, młodzieżowa organizacja na Białorusi, opozycyjna wobec autorytarnego prezydenta Aleksandra Łukaszenki. "Żubr" czerpał inspirację z jugosłowiańskiego ruchu studenckiego Otpor!, który wywierał nacisk na rząd w Belgradzie doprowadzając do obalenia Slobodana Miloševicia w 2000 roku, oraz prac Gene Sharp na temat działania bez przemocy.

Dżinsowa rewolucja (białoruskie: джынсавая рэвалюцыя, džynsavaja revalucyja), znana także pod nazwą "chabrowa rewolucja" – wydarzenia, które miały miejsce na Białorusi w okolicach 19 marca, w kontekście wyborów prezydenckich 2006.

Rewolucja róż - pokojowe protesty, które w listopadzie 2003 doprowadziły w Gruzji do ustąpienia prezydenta Eduarda Szewardnadze i zastąpienia go przez prozachodniego reformatora Michaiła Saakaszwilego.

Organizacja została zauważona w świecie, gdy w 2005 roku jej przedstawiciele spotkali się na Litwie z Sekretarz Stanu USA Condoleezą Rice. Spotkanie wiązało się z ryzykiem uwięzienia po powrocie działaczy na Białoruś.

Niektórzy dziennikarze łączą liderów organizacji z ideą dżinsowej rewolucji, podczas której liczono na taką popularność, jak w przypadku ukraińskiej pomarańczowej rewolucji i gruzińskiej rewolucji róż. Alaksandr Łukaszenka skomentował to jednak słowami: “W naszym kraju nie będzie różowej, pomarańczowej, ani nawet bananowej rewolucji”.

Białoruś, Republika Białorusi (również często niepoprawnie Republika Białoruś) (biał. Беларусь ?/i, Рэспубліка Беларусь ?/i, Biełaruś, Respublika Biełaruś ros. Беларусь, Республика Беларусь) – państwo w Europie Wschodniej. Graniczy z Polską (na zachodzie), Litwą, Łotwą (na północy), Rosją (na wschodzie) i Ukrainą (na południu). Nie posiada dostępu do morza.

Polacy – zamieszkujący głównie obszar Rzeczypospolitej Polskiej i będący jej głównym składnikiem ludnościowym, poza granicami Polski tworzący zbiorowości polonijne.

Tak jak wielu działaczy opozycyjnych, członkowie "Żubra" byli szykanowani przez białoruską milicję i służby bezpieczeństwa. 23 grudnia 2005 aresztowano pod zarzutem posiadania narkotyków (podrzuconych przez służby bezpieczeństwa) m.in.: Pawła Modżaro, Alaksandra Marazawa. 16 lutego 2006 Aleh Miatselica i Paweł Junkiewicz zostali aresztowaniu podczas pokojowego wiecu wzywającego do uwolnienia więźniów politycznych. Dwóch innych członków aresztowano 20 lutego za rozdawanie ulotek.

Komitet Bezpieczeństwa Państwowego Republiki Białoruś (biał. Камітэт дзяржаўнай бяспекі Рэспублікі Беларусь, КДБ РБ, ros. Комитет государственной безопасности Республики Беларусь, КГБ РБ) – służba specjalna Republiki Białoruś, zajmująca się m. in. wywiadem, bezpieczeństwem wewnętrznym, ekonomicznym i osłoną kontrwywiadowczą państwa. Prowadzi także kontrwywiad wojskowy. Jako jedyna służba specjalna państw powstałych po rozpadzie ZSRR, zachował nazwę sowieckiej KGB. Na jego czele stoi generał Wadim Zajcew.

Alaksandr (Alaksandar[1]) Ryhorawicz Łukaszenka (biał. Алякса́ндр (Алякса́ндар[1]) Рыго́равіч Лукашэ́нка, Alaksandr (Alaksandar[1]) Ryhoravič Łukašenka[2], [alʲaˈksandr rɨˈɣoravʲɪtʃ ɫukaˈʂɛnka]; ros. Алекса́ндр Григо́рьевич Лукаше́нко, Aleksandr Grigorjewicz Łukaszenko, [alʲɪˈksandr ɡrʲiˈɡorjɪvʲɪtɕ ɫukaˈʂɛnkə]; ur. 30 sierpnia 1954 w Kopysiu) – białoruski polityk, prezydent Białorusi od 1994 roku[3]. Prezydent Białoruskiego Komitetu Olimpijskiego od 1997.

Podczas wyborów prezydenckich w 2006 "Żubr" wspierał Alaksandra Milinkiewicza, kandydata opozycji z ramienia Białoruskiego Kongresu Sił Demokratycznych. Po międzynarodowej krytyce nieprawidłowości podczas wyborów, odbyło się kilka protestów, podczas których machano flagami "Żubra", biało-czerwono-białymi flagami niepodległej Białorusi i flagami Unii Europejskiej.

Alaksandr Uładzimirawicz Milinkiewicz (biał. Аляксандр Уладзіміравіч Мілінкевіч; ur. 25 lipca 1947 w Grodnie) – białoruski matematyk i fizyk, wiceburmistrz Grodna (1990–1996), wspólny kandydat sił opozycyjnych w wyborach prezydenckich na Białorusi w 2006, lider Ruchu Społecznego "O Wolność".

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Po wyborach "Żubr" ogłosił swoje samorozwiązanie.

Polski oddział "Żubra"

Czarne flagi "Żubra" na koncercie "Solidarni z Białorusią" w Warszawie, 12 marca 2006 roku

Po wyborach w 2001 roku niektórzy działacze organizacji udali się na emigrację, m.in. do Polski, gdzie na przełomie lat 2002/2003 wraz z polskimi entuzjastami białoruskiej opozycji przeprowadzili kilka akcji poparcia i solidarności. Były to m.in.:

Litwa (, jedno z państw bałtyckich, członek Unii Europejskiej i NATO. Graniczy od zachodu z Rosją (obwodem kaliningradzkim), od południowego zachodu z Polską, od wschodu z Białorusią i od północy z Łotwą.

Solidarni z Białorusią - nazwa corocznych koncertów masowych pod gołym niebem, organizowanych w Warszawie od 2006 roku przez stowarzyszenie Inicjatywa Wolna Białoruś. Do występów zapraszani są popularni białoruscy muzycy śpiewający w języku białoruskim, a także polscy artyści. Ponadto akcję ze sceny lub dzięki filmom wyświetlanym na telebimach wspierają także inne osobistości życia publicznego. Pierwszy koncert odbył się na Rynku Nowego Miasta, drugi i trzeci na Placu Zamkowym, czwarty - na Placu Teatralnym. Imprezy nie były biletowane.

pikiety przy Ambasadzie Białorusi w rocznicę zaginięć białoruskich opozycjonistów oraz tzw. "Łańcuch nieobojętnych ludzi"

akcje ulotkowo-informacyjne dla Polaków dot. praw człowieka na Białorusi

współpraca z polskimi organizacjami młodzieżowymi

Polski oddział "Żubra" był praktycznie niezależny od białoruskiego, a wybrana nazwa niosła ze sobą szereg negatywnych efektów, np. polskie organizacje usiłowały kontaktować się z centralą w Mińsku w sprawie jego działań, a także Białorusini w Polsce związani z organizacjami niechętnymi "Żubrowi" odmawiali współpracy.

Jugosławia – nazwa państwa narodów południowosłowiańskich (słowo jug w większości języków owych narodów znaczy "południe"), używana do 1918 r. jako koncepcja polityczna, od 1918 dla Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców, następnie od 1929 r. już oficjalne dla Królestwa Jugosławii, od 1943 r. Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii, a po jej rozpadzie (w latach 1991-1992) dla Federalnej Republiki Jugosławii będącej federacją Serbii i Czarnogóry – do 2003.

Język białoruski (беларуская мова, biełaruskaja mowa) – należy do grupy języków wschodniosłowiańskich. Liczba osób posługujących się tym językiem wynosi około 9 milionów.

W związku z tym, w listopadzie 2003 roku organizacja przekształciła się w stowarzyszenie o bardziej neutralnej nazwie: "Związek na rzecz Demokracji na Białorusi".

Przypisy

Belarusians Wear Jeans in Silent Protest, Charlotte Sector, ABC News, 16 January 2006.Retrieved on 2007-08-11.(ang.)
Banana Revolutions and Banana Skins, Andres Schipani-Aduriz, Alyaksandr Kudrytski, Transitions Online, Prague, 7 September 2005.Retrieved on 2007-08-11.(ang.)
Artur Finkevich, Political Prisoner, Charter 97, Minsk, undated.Retrieved on 2007-08-11.(ang.)
Zmitser Dashkevich, Political Prisoner, Charter 97, Minsk, undated.Retrieved on 2007-08-11.(ang.)
Belarusian youth activists face long prison sentences, Radio Free Europe, 4 May 2006.Retrieved on 2007-08-11.(ang.)
Members of “Zubr” arrested, Prima Human Rights News Agency, Moscow, 15 March 2004.Retrieved on 2007-08-11.
12 Human rights activists detained in Minsk, Prima Human Rights News Agency, Moscow, 17 January 2006.Retrieved on 2007-08-11.(ang.)
Belarus: Tightening the screws on dissent, Amnesty International, London, 14 March 2006.Retrieved on 2007-08-11.(ang.)
Charter 97, Minsk, 26 December 2005.Retrieved on 2007-08-11.(ang.)
Belarus Indymedia, Indymedia UK, 29 December 2005.Retrieved on 2007-08-11.(ang.)
Zubr Activists Detained in Barysau, Charter 97, Minsk, 20 February 2006.Retrieved on 2007-08-11.(ang.)
A Day of Solidarity with belarus, Solidarity 16, undated.Retrieved on 2007-08-11.(ang.)
Belarus: Protesters Hold Vigil Amid Continuing Crackdown, Jean-Christophe Peuch, Radio Free Europe, 22 March 2006.Retrieved on 2007-08-11.(ang.)
S. Wysocki: Szukanie legalnego statusu nie ma perspektyw (biał.)