Biblia Ekumeniczna – pierwszy ekumeniczny przekład Pisma Świętego na język polski, wydany w 2001 roku.

W opracowaniu tego przekładu wzięli udział tłumacze skupieni w Międzywyznaniowym Zespole Tłumaczy, powołanym w 1985 roku. Dwudziestu tłumaczy pochodzi z siedmiu Kościołów, a konsultacje są prowadzone w sumie z jedenastoma Kościołami.

W dniu 26 września 2001 roku (po sześcioletniej pracy) odbyła się uroczysta prezentacja całego Nowego Testamentu i Księgi Psalmów. Na pierwszej stronie, pod wersetem z Ew. Jana 1,14 "A Słowo ciałem się stało i zamieszkało wśród nas", podpisy złożyli przedstawiciele:

Stary Testament, zgodnie z zamierzeniami Towarzystwa Biblijnego, ma zostać wydany w pięciu tomach: Pięcioksiąg, Księgi Historyczne, Księgi Dydaktyczne, Księgi Prorockie i Księgi Deuterokanoniczne. Jako pierwszy opublikowano 8 października 2008 trzeci tom, czyli Księgi Dydaktyczne (z wyłączeniem ksiąg deuterokanonicznych). Tom zawiera na nowo zredagowany tekst Księgi Psalmów.

Wydawcą przekładu jest Towarzystwo Biblijne w Polsce.

Tekstowi Biblii Ekumenicznej nadano współczesne brzmienie, tak aby była łatwiejsza do czytania dla dzisiejszego czytelnika.

Twórcy przekładu sięgnęli po nowsze próby interpretacji pewnych tekstów stąd np. tłumaczenie Mt 16, 22-23 czy też J 1, 1-4 odbiegają od stosowanych dotąd rozwiązań. Z przekładu usunięto niektóre wersety, mające słabsze potwierdzenie w zachowanych rękopisach, a obecne w starszych tłumaczeniach. Przeniesione zostały do przypisów, podobnie jak alternatywne możliwości tłumaczenia niektórych wersetów. Przy Psalmach zamieszczono wokalizację hebrajskich znaków alfabetycznych obrazującą zastosowanie akrostychów, co zdecydowanie ułatwia ich interpretację. Podobnie jak w niektórych angielskich przekładach, imię Jahwe w Starym Testamencie, tradycyjnie tłumaczone jako "Pan", pisane jest kapitalikiem ("PAN" lub "BÓG"). Wyjątkami są fragmenty bezpośrednio mówiące o imieniu Boga, np. Ps 68,5, kiedy to pozostawione jest imię pisane kapitalikiem ("JAHWE"). Podobnym tropem idzie Biblia Paulistów.

Wbrew dotychczasowej praktyce Towarzystwa Biblijnego w Polsce (a za wymogami Kościoła Rzymskokatolickiego) zamieszczono wstępy do poszczególnych ksiąg. Wydanie zawiera także odnośniki do miejsc paralelnych w Biblii, oraz przypisy dotyczące wyjaśnień słów, lub alternatywnych wariantów. Pominięto objaśnienia o charakterze doktrynalnym.

Krytyka przekładu skupia się na jego nadmiernej dynamiczności, oraz odzwierciedleniu jedynie liberalnej krytyki w redakcji wstępów.

Źródła przekładu

W pracach opierano się również na analizie porównawczej istniejących przekładów polskich.

Historia przekładu

Inicjatywa przekładu

Pierwsze inicjatywy związane z przekładem ekumenicznym Biblii sięgają jeszcze lat 50. XX w. Ekumeniczne tłumaczenie angielskie (Revised Standard Version) po dwunastu latach starań ukazało się w 1965 roku, a wspólny przekład włoski (La Bibbia Concordata) w 1968 roku. Polskie inicjatywy w tym kierunku również sięgają lat 60., gdy K. Romaniuk spotykał się z biblistami teologami innych wyznań (J. Klinger, O. Krenz i Z. Michelis), by podjąć dzieło wspólnego przekładu. Po kilku roboczych spotkaniach sprawa jednak upadła głównie z powodu ingerencji ówczesnej służby bezpieczeństwa, która z podejrzliwością patrzyła na wszelki dialog międzykościelny, a także z powodu niespodziewanej śmierci ks. O. Krenza. Z zamiaru tego pozostał jednak ślad w pierwszym wydaniu tłumaczenia Nowego Testamentu ks. bp K. Romaniuka z 1976 roku, w którym autor do minimum ograniczył wszelkie przypisy i odnośniki, robiąc tym samym ukłon w stronę niekatolików, którzy w owym czasie bardzo skrupulatnie przestrzegali zasady, by nie opatrywać tekstu żadnymi wyjaśnieniami, co nie jest już dzisiaj wymogiem tak pryncypialnie stawianym.

I tak na długie lata idea przekładu ekumenicznego w języku polskim została odłożona, chociaż gdzie indziej prze­kłady te i to bardzo dobre, jak np. francuski TOB, powstawały. Do idei przekładu powrócił Synod Plenarny Kościoła Katolickiego w Polsce, który w swoich wstępnych projektach (tekst roboczy: Biblia – Sobór – życie 1991) zawarł pośród głównych zadań na najbliższą przyszłość postulat opracowania Biblii Ekumenicznej. Datą przełomową jest 14 czerwca 1993 roku kiedy to na spotkaniu członków prezydium Komitetu Krajowego Towarzystwa Biblijnego (dalej KKTB) w Polsce podjęto myśl o przekładzie ekumenicznym wyrażoną w materiałach przygotowawczych na Synod Plenarny. Wnioskodawczynią była Barbara Enholc-Narzyńska, dyrektor Towarzystwa Biblijnego w Polsce (dalej TB), która nawiązała do tekstu roboczego Synodu Plenarnego Kościoła w Polsce z 1991 roku zatytułowanego: “Biblia – Sobór – Życie”. W materiałach tych pośród zadań na najbliższą przyszłość wysunięto propozycję opracowania BE.

18 października 1993 roku spotkał się kilkuosobowy zespół pod przewodnictwem, wybitnego teologa protestanckiego W. Benedyktowicza (zm. 1997), przedstawiciela Kościoła Metodystycznego i ówczesnego przewodniczącego KKTB. Spotkanie miało miejsce w ówczesnej siedzibie TB w Warszawie (Nowy Świat 40). Owa grupa inicjatywna przekształciła się później w zespół tłumaczy. Po tej dacie wywiązała się korespondencja pomiędzy Towarzystwem Biblijnym w Polsce a ks. bp K. Romaniukiem, przewodniczącym Sekcji Biblijnej Komisji Nauki Wiary przy Episkopacie Polski. U początków całej sprawy są jeszcze dwie ważne daty. 22 marca 1994 roku Komitet Krajowy Towarzystwa Biblijnego podjął uchwałę następującej treści:

Rozważano całą sprawę wnikliwie i wszechstronnie. W dyskusjach zarysowały się dwie podstawowe opcje. Jedna, która pragnęła przekładu ekumenicznego i druga, która dążyła do ekumenicznej edycji. Podnoszono, że nowy przekład wymagał będzie długich lat pracy i będzie bardzo kosztowny. Wszystkich zaś dopingował zbliżający się rok 2000, który jawił się jako data szczególnie stosowna do uczczenia takim dokonaniem. Argumentowano też, że nie wiadomo, jak do sprawy ustosunkuje się strona katolicka, a bez niej o przekładzie nie ma nie tylko co marzyć, brak zaś obecności Kościoła większościowego w pracach nad przekładem czyniłby go nie tylko kalekim, ale w zasadzie w ogóle niepotrzebnym. Biblia Warszawska (dalej BW), którą posługuje się strona niekatolicka, spełniała bowiem postulat ograniczonej ekumeniczności, bowiem sporządzona została z udziałem kilku różnych kościołów z denominacji reformowanych.

W końcu sprawę całą postawiono przedłożyć KKTB na jego wiosennej sesji w Falenicy (ul. Przylaszczkowa 8) w dniu 22 marca 1994 roku. Tak też się i stało. Komitetowi Krajowemu dotychczasowe przemyślenia, sugestie i rozterki przedłożyli przewodniczący KKTB i dyrektor TB. Po niezwykle ożywionej i długotrwałej dyskusji, w tymże samym dniu 22 marca 1994 roku KKTB podjął uchwałę następującej treści:

Termin ten należy więc uznać za terminus a quo BE. Dyrektor TB B. Enholc-Narzyńska została przez KKTB upoważniona do nawiązania w tej sprawie kontaktu z Kościołem Katolickim.

Nawiązanie współpracy z Kościołem Katolickim

O uchwale KKTB został powiadomiony pisemnie ks. bp K. Romaniuk ówczesny Przewodniczący Podkomisji Biblijnej Episkopatu Polski (później: Przewodniczący Sekcji Biblijnej przy Komisji Nauki Wiary). Następnie w gmachu Kurii Warszawsko-Praskiej (ul. Floriańska 3) odbyło się spotkanie Księdza Biskupa z delegacją TB, podczas którego informowano gospodarza bardziej szczegółowo o różnych elementach przedsięwzięcia. W ożywionej dyskusji ksiądz biskup nawiązał do swojej inicjatywy sprzed ćwierć wieku, kiedy to – jako młody naukowiec – jeszcze w latach sześćdziesiątych usiłował rozpocząć wspólny przekład ekumeniczny z przedstawicielami innych. Sprawa BE ks. bp Romaniukowi od tego czasu zawsze leżała na sercu, czemu dał wyraz w “Przedmowie” do pierwszego wydania swojego przekładu NT. Zainteresowanie projektem TB okazało się być tedy nie li tylko kurtuazyjne, ale trafiało w planowane i podejmowane kiedyś inicjatywy warszawsko-praskiego pasterza. Nic tedy dziwnego, że od razu zgłosił akces do referowanego przedsięwzięcia tym bardziej jeszcze, że na czele strony niekatolickiej zobaczył ks. prof. W. Benedyktowicza, którego wysoko cenił jako wybitnego teologa i znawcę Biblii z którym spotykał się był wcześniej na międzynarodowych konferencjach naukowych.

Sprawa nie mogła przyjąć lepszego obrotu niż się wtedy stało, skoro serdeczny akces do przedsięwzięcia, również w płaszczyźnie roboczej, złożył sam ksiądz biskup, sam tłumacz, a nadto biblista o światowej renomie. Wtedy też koordynatorem w dalszych kontaktach pomiędzy stroną katolicką a niekatolicką mianował ks. biskup niżej podpisanego, wtedy od paru już lat wiceprzewodniczącego KKTB. Z Floriańskiej delegacja Towarzystwa Biblijnego wracała wielce podniesiona na duchu, ufając właściwie dopiero teraz w szanse całego przedsięwzięcia. Na odchodnym ksiądz biskup zapewniał nas, że poruszy całą sprawę w odpowiednich gremiach episkopatu, by pozyskać oficjalną aprobatę Kościoła Katolickiego.

Nieznane są nam szczegóły owych konsultacji. Ich przebieg musiał być jednak bezproblemowy, skoro już 14 września 1994 roku ksiądz biskup w swoim liście do TB informował o pozyskaniu szerszej zgody dla inicjatywy Towarzystwa. W piśmie tym czytamy m.in.: Pragnę donieść, iż w dniu wczorajszym odbyły dłuższą wspólną naradę dwa nasze gremia biblijne: Podkomisja Biblijna Episkopatu oraz Redakcja Naukowa Biblii Tysiąclecia. Jestem upoważniony do powiadomienia, że inicjatywa opublikowania na 2000-lecie chrześcijaństwa ekumenicznej edycji polskiej Biblii została przyjęta jednogłośnie i ze szczerym uznaniem. Zakładamy, że będą – raz jeszcze – wydane także księgi deuterokanoniczne oraz noty wyjaśniające albo tzw. “pomoce dla czytelnika” pod tekstem.

Za kilka dni, bo już 19 września 1994 roku, w odpowiedzi na powyższe słowa, B. Enholc-Narzyńska w kolejnym piśmie do ks. bp K. Romaniuka napisała m.in.:

Do listu dołączony został imienny skład dwóch zespołów Towarzystwa Biblijnego (do Starego i Nowego Testamentu) na początku w liczbie wtedy dwunastu osób upoważnionych do rozpoczęcia pracy. Wystosowano też zaproszenie na 18 października 1994 roku, na pierwsze spotkanie robocze tłumaczy TB. Ten historyczny dzień należy uznać za rzeczywisty, roboczy początek prac przekładowych nad polską BE. Spotkanie odbyło się w siedzibie Polskiej Rady Ekumenicznej w Warszawie (ul. Willowa 1).

Na spotkanie to przybyli przedstawiciele dziesięciu kościołów niekatolickich. Kościół Katolicki reprezentował już wyznaczony wcześniej delegat, czyli niżej podpisany. Zebranie było niezwykle burzliwe, a czasami wręcz dramatyczne, gdyż parokrotnie cała inicjatywa – dziś można to już powiedzieć – wisiała na włosku i niewiele brakowało, by została w ogóle zarzucona. Tak pomyślnie dopiero co nawiązane kontakty mogły zostać zamrożone, niszcząc całą inicjatywę w zarodku. Wielogodzinna dyskusja coraz bardziej się zaogniała i zapowiadała całkowite fiasko, tzn. odmowę współpracy ze strony części kościołów niekatolickich. Dramatyzm obrad od połowy spotkania potęgowała szalejąca nad miastem burza, zupełnie jak w czasie ogłaszania dogmatu o nieomylności na Vaticanum I.

Nadzwyczajne wysiłki dla uspokojenia emocji i uratowania całej sprawy podejmowali dwaj księża biskupi: Janusz Narzyński (Kościół Ewangelicko-Augsburski) i Zdzisław Tranda (Kościół Ewangelicko-Reformowany). Gdyby nie ich obecność na tej konferencji BE po prostu by nie było. W końcu na szalę rzucił cały swój naukowy i osobisty autorytet ks. prof. W. Benedyktowicz. Był jak prorok, przemawiał z wielką mocą i pokorą zarazem, nie szczędził swoim przygany, nawoływał z takim żarem i przekonaniem dla sprawy, że wszyscy umilkli, a nawet się zawstydzili.

Z siedziby PRE delegaci – poza jednym czy dwoma – rozjeżdżali się w przekonaniu, że do wspólnego dzieła trzeba przystąpić. BE została uratowana. Ostatecznie też zadecydowano, że nowo powstający przekład będzie całkowicie nowym przekładem. Nie będzie to zmodernizowana BT, ani też – jak dla przyśpieszenia prac z różnych stron sugerowano – uzgodnienie katolickiej BT z protestancką BW.

Stanowisko Kościołów

Towarzystwu Biblijnemu od samego początku chodziło, by inicjatywa przekładu zyskała poparcie wszystkich Zwierzchników Kościołów Chrześcijańskich w Polsce. Był to zamiar bardzo odważny, zważywszy, że PRE skupia tylko siedem Kościołów. Towarzystwu od samego początku zależało, by nie było to jakieś hurra-przedsięwzięcie grona entuzjastów ekumenicznych, lecz by była to wspólna, urzędowa praca Kościołów. Dlatego też zadbano o to, by uczestniczący w pracach komisji przekładowych tłumacze mieli oficjalne delegacje Zwierzchników swoich Kościołów. Nikt nie mógł przystąpić do tej pracy ot tak, sua sponte, jeśli nie był delegatem swego biskupa lub przełożonego kościelnego.

Pracom przekładowym od samego początku udzielali swego osobistego błogosławieństwa Ksiądz prymas Józef Glemp, Nuncjusz Apostolski Arcybiskup Józef Kowalczyk, Wielce Błogosławiony Metropolita Bazyli Doroszkiewicz a potem Sawa Hrucyniak, a także Patriarcha Ekumeniczny Bartłomiej I. Za akt szczególnie doniosły, choć przez Towarzystwo Biblijne nawet nieoczekiwany, uznać trzeba poruszenie sprawy przekładu ekumenicznego przez Ojca Świętego Jana Pawła II podczas spotkania ekumenicznego we wrocławskiej Hali Ludowej w dniu 31 maja 1997 roku. Wypowiedź Ojca Świętego tchnęła w tłumaczy nowe siły do wspólnego wysiłku.

Uczestnictwo kościołów we wspólnej pracy przekładowej przejawia się też w przyjęciu wspólnego dokumentu regulującego zasady tłumaczeń ekumenicznych. Od 1968 roku istnieją bowiem jasno określone kryteria współpracy międzywyznaniowej przy podejmowaniu przekładów biblijnych. Najpierw był to dokument zatytułowany: “Wiodące zasady współpracy międzywyznaniowej w tłumaczeniu Biblii”, który po dziewiętnastu latach został przeredagowany i opracowany na nowo jako “Wytyczne do współpracy międzywyznaniowej w tłumaczeniu Biblii”. Ten niezmiernie ważny i obszerny dokument został 16 listopada 1987 roku parafowany ze strony protestanckiej przez lorda Donalda Coggana, ówczesnego honorowego przewodniczącego Zjednoczonych Towarzystw Biblijnych, a ze strony katolickiej przez kardynała Jana Willebrandsa, ówczesnego przewodniczącego Sekretariatu ds. Jedności Chrześcijan. Stał się on czymś w rodzaju przewodnika dla wszystkich podejmujących ekumenicznych przekładów.

Rzecz w tym jednak, że jest to dokument parafowany przez dwie strony: katolicką i protestancką. Nie musi być wiążący dla kościołów tradycji prawosławnej, starokatolickiej czy też dla kościołów tzw. ewangelikalnych. Polskie grono zgodziło się jednak na procedowanie nad przekładem według zasad wyłożonych w “Wytycznych”. Warto na to zwrócić uwagę, by nie zapomnieć o consensusie, który łączył nas na różnych poziomach wspólnej pracy. Przyjęcie wspólnych ustaleń katolicko-protestanckich – i to bez oporów – przez pozostałe Kościoła uczestniczące w przekładzie był znaczącym osiągnięciem polskiej inicjatywy. Trzeba bowiem dodać, że obiekcje związane z “Wytycznymi” zwłaszcza ze strony Kościoła prawosławnego spowodowały jego nieobecność przy opracowywaniu niejednego projektu ekumenicznego przekładu. Trzeba tu dodać, że na każdym etapie przygotowania przekładu Zwierzchnicy Kościołów byli szczegółowo informowani o postępach prac. Każda zaś przetłumaczona księga była im przedstawiana do wglądu, oceny i ewentualnych uwag.

Ze strony Zjednoczonych Towarzystw Biblijnych nad przekładem czuwał współautor włoskiej Biblii Ekumenicznej prof. C. Buzzetti. Jego doświadczenia i uwagi spożytkowano w pracy translatorskiej, ciesząc się z konsultacji tak uznanego i wybitnego specjalisty. Podczas prac przekładowych prof. Buzzetti dwa razy w roku przybywał na kilkudniowe sesje robocze, by służyć radą i pomocą w organizowaniu samej pracy tłumaczeniowej i procedowaniu związanym z poszczególnymi etapami przekładu.

Nie sposób tu nie podkreślić zasług dyrektora Towarzystwa Biblijnego B. Enholc-Narzyńskiej, której charyzmatyczna osobowość sprawiła, że w ogóle udało się powołać Komisje Tłumaczeniowe i natchnąć je wolą pracy i współpracy. A trzeba powiedzieć, że nie było to łatwe i bywały chwile, nie tylko jak te wspomniane na samym początku przedsięwzięcia, ale i w trakcie pracy, gdy zdawało się, że podjęto się rzeczy niemożliwej i ponad siły, i że trzeba będzie planować albo bardzo długotrwałą pracę, albo z całego zamiaru się wycofać. Dzięki wytrwałości, wysiłkowi i chrześcijańskiemu optymizmowi dyrektor Narzyńskiej projekt BE nie doznał zahamowania i zaowocował pomyślnie już w 1997 roku, a teraz cały projekt zmierza do swego szczęśliwego końca.

Współpraca strony katolickiej i niekatolickiej, przede wszystkim dzięki ogromnej życzliwości i zaangażowaniu ks. bp prof. K. Romaniuka układała się naprawdę harmonijnie i po bratersku. Wszystkie sporne kwestie zostały, za wspólnym porozumieniem, zgodnie rozstrzygnięte tak, że przekład NT nie zawiera żadnego votum separatum jakiejkolwiek strony zaangażowanej w to przedsięwzięcie.

Prace nad przekładem oraz ich krótka historia

Na sesjach roboczych pracę rozpoczynano zawsze od czytania tekstu oryginalnego. Po czym zapisywano jego brzmienie po polsku. W następnym etapie sprawdzano jak dane słowo, bądź całe frazy zostały przełożone w dotychczasowych polskich przekładach, włącznie z przekładami poetyckimi niektórych ksiąg autorstwa Brandstettera, Kamieńskiej, Sandauera, Miłosza czy Żuławskiego. Niemałe usługi oddawał francuski przekład ekumeniczny TOB oraz ekumeniczne tłumaczenia włoskie i niemieckie. W wielu przypadkach z dużym pożytkiem sięgano też do przekładów słowiańskich, w tym do chorwackiego, czeskiego, rosyjskiego, słowackiego i słoweńskiego zwłaszcza, że w skład zespołu tłumaczy wchodził prof. R. Leszczyński, wybitny językoznawca-slawista i miłośnik języka polskiego posiadający wprost niezwykłe wyczucie jego semantyki i obcych naleciałości. W codziennym użyciu były też oczywiście słowniki języka polskiego, słowniki obcojęzyczne, konkordancje, gramatyki, synopsy i inne pomoce filologiczno-biblijne z warsztatu przekładowego. Podstawą dla tłumaczy były też teoretyczne opracowania na temat przekładu biblijnego na czele z fundamentalnymi dziełami klasyka w tej dziedzinie, jakim jest E.A. Nida.

Po wszechstronnych dyskusjach wybierano opcję przekładową zdaniem komisji najlepszą, bardzo często własną. Nie uszło to uwagi pierwszych recenzentów ewangelii Mateusza i Marka, którzy zauważyli, że zawierają one więcej niż połowę materiału leksykalnego całkowicie oryginalnego w stosunku do dotychczasowych polskich przekładów. Stąd nie może być nawet mowy o jakiejkolwiek zależności BE od któregokolwiek z dotychczasowych tłumaczeń. W kwestiach spornych, gdy nie było możliwe osiągnięcie consensusu, decydowało czasami zwykłe, demokratyczne głosowanie. Każdy tłumacz miał jeden głos, niezależnie od tego czy reprezentował kościół duży czy mały. Praktykę głosowania, częściej stosowano na początku całego przedsięwzięcia, później w miarę upływu czasu i dzięki zdobywanemu podczas pracy doświadczeniu, uciekano się do niego coraz rzadziej, w końcu zaś już tylko wyjątkowo. Starano się raczej wzajemnie przekonywać i ważyć racje jedynie przy pomocy argumentów. Przyznać trzeba – co ze względu na tak różnorodne gremium jest chyba rzeczą naturalną – że spory niejednokrotnie bywały długie i burzliwe.

W ogólności należy tu mówić o dwóch sposobach procedowania. Według pierwszego z nich przygotowano większość ksiąg – prawie cały NT (poza trzema tzw. wielkimi listami św. Pawła i Dziejami Apostolskimi) i ponad połowę ksiąg ST. Najpierw dwie międzykościelne komisje – jedna NT, druga ST – przygotowywały wspólnie tekst przekładu jakiejś księgi. Następnie tak sporządzony tekst szedł do recenzentów, którzy zgłaszali swoje uwagi i wnioski. Komisja tłumaczeniowa rozpatrywała je przyjmując bądź odrzucając przedstawione sugestie. Po tych dwóch etapach pracy nad tekstem był on oddawany do Sekcji Biblijnej Episkopatu na ręce ks. bp K. Romaniuka, który wraz z ojcem A. Jankowskim z Tyńca i ks. prof. L. Stachowiakiem ustosunkowywali się do przekładu od strony katolickiej. Trzeba przyznać, że jakieś bardzo krytyczne uwagi ze strony Sekcji Biblijnej były nieliczne i poza zupełnymi wyjątkami nie budziły zastrzeżeń międzywyznaniowych komisji. W razie rozbieżności dochodziło do spotkania przedstawicieli komisji z ks. bp K. Romaniukiem i ostateczne rozstrzygnięcie po wzajemnym przekonaniu się.

Przekłady czterech ksiąg NT i kilkunastu ksiąg ST powstawały nieco odmiennie. Mianowicie każdą księgę tłumaczył jeden autor – katolicki bądź niekatolicki – po czym dokonywano przynajmniej dwóch-trzech recenzji przekładu, z których przynajmniej jednej dokonywała strona przeciwna, tzn. jeżeli tłumaczył katolik recenzowali też niekatolicy i vice versa. Z kolei przekazywano tekst Sekcji Biblijnej Episkopatu i dalej już postępowano tak jak w pierwszym przypadku.

Najdłużej – bo aż sześćdziesiąt dni roboczych – trwał przekład Ewangelii Mateusza, ponieważ był to początek pracy – dla wielu zresztą nowej – i nie było jeszcze kodyfikacji zasad, według których miano by tłumaczyć. Tłumacze mieli ambicję, by przekład wnosił nowe istotne wartości do zrozumienia Słowa Bożego przez współczesne pokolenie. Każdy kolejny przekład nie może być bowiem tylko poprawieniem statystyki przekładowej, lecz ma wnosić nowe i twórcze propozycje translatorskie w stosunku do już istniejących. Czytelnicy ocenią czy tak jest rzeczywiście w przypadku przekładu ekumenicznego. Pierwsi czytelnicy Nowego Testamentu i Psalmów zwracają uwagę na dość istotne oderwanie się przekładu ekumenicznego od tzw. stylu biblijnego znanego z dotychczasowych polskich tłumaczeń. Tłumacze mieli nadzieję, że cała polska BE będzie przekładem nie tylko oryginalnym, ale być może sprowokuje też kolejne, odważniejsze jeszcze próby odczytywania wiecznotrwałego Słowa Bożego, zgodnie z wymogami czasu, który ulega ustawicznym przemianom.

Prace nad przekładem NT zostały przez Komisję przekładową zakończone w 1999 roku. Następnie przez półtora roku trwały prace redakcyjne i polonistyczne. Powołano komisję redakcyjną złożoną z przedstawicieli Kościołów, która wraz z redakcją naukową dokonywała zatwierdzenia tekstu księga po księdze. Cennym osiągnięciem tego etapu prac pozostaje synoptyczne uzgodnienie tekstów trzech pierwszych ewangelii. Nie ma tego – jak dotychczas – żaden polski przekład NT.

Żmudny proces redakcyjny oraz udoskonalenia i ujednolicenia językowe tekstów przygotowywanych przez różnych autorów mających swoje preferencje leksykalne i emocjonalne przeciągnął się – niestety – poza wyznaczony pierwotnie rok 2000 i dopiero 26 września 2001 roku mogła odbyć się promocja ekumenicznego przekładu NT i Pss.

czytaj dalej: [2], [3]