Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku RSS RSS
  auto?
Dodaj do: 
Dodaj link do serwisu Facebook   Dodaj link do opisu GG  Dodaj link do serwisu Wykop   Dodaj link do serwisu Google   Dodaj link do serwisu Twitter  Dodaj link do serwisu Wyczaj.to   Dodaj link do serwisu Gwar   Dodaj link do serwisu Delicious  Dodaj link do serwisu Digg   Dodaj link do serwisu Furl   Dodaj link do serwisu Magnolia  Dodaj link do serwisu Reddit   Dodaj link do serwisu Simpy   Dodaj link do serwisu Slashdot  Dodaj link do serwisu Technorati   Dodaj link do serwisu YahooMyWeb
Warto przeczytać:
 
Skarb średzki tylko przez weekend można oglądać we Wrocławiu
Jeszcze tylko przez weekend można oglądać we wrocławskim Muzeum Narodowym Skarb Średzki. Potem XIV-wieczne precjoza, m.in. korona, zapona i zawieszki, opuszczą Polskę na kilka miesięcy. W tym czasie będą pokazywane w Pradze i Ostrawie.Jak poinformowała PAP Ann...
 
Polscy astronomowie docenieni przez "Science"
Odkrycie "planet swobodnych" zostało wymienione przez prestiżowe czasopismo "Science" wśród 10 najważniejszych wydarzeń 2011 r. W ich odnalezieniu duży udział mieli naukowcy z projektu OGLE prowadzonego przez Obserwatorium As...
 
Polscy naukowcy opracowują metodę leczenia SM przez skórę
Nową metodę leczenia stwardnienia rozsianego (SM) przez skórę, która ma powstrzymać autoagresję układu odporności wobec tkanki nerwowej - testują Polscy naukowcy pod kierunkiem prof. Krzysztofa Selmaja z Uniwersytetu Medycznego w Łodzi.Wstępne wyniki badań ...
 
Unikalne freski z III wieku konserwowane w Syrii przez polskich ekspertów
Unikalne freski z III wieku odkryte w ruinach starożytnej Apamei w zachodniej Syrii zostały zdjęte wraz z podłożem i są naprawiane i konserwowane przez zespół polskich ekspertów - informuje serwis internetowy Global Arab Network. Jak poinformował Abdelkader Ferzat, dyrekt...
 
Słynna czarna dziura dokładnie zbadana przez polskich astronomów
Polsko-amerykański zespół astronomów, kierowany przez naukowców z Uniwersytetu Warszawskiego, opublikował wyniki szczegółowej analizy źródła rentgenowskiego Cygnus X-1, zawierającego masywną czarną dziurę. Cygnus X-1 znajduje się na niebie w gwiazdozbiorze Łabędzi...

Reklama:


Biblia Nieświeska

Czy wiesz że...?
Nowy Testament (gr. Καινή Διαθήκη, Kainē Diathēkē) - druga, po Starym Testamencie, część Biblii chrześcijańskiej, powstała na przestrzeni 51-96 r. n.e.; stanowi zbiór 27 ksiąg, przedstawiających wydarzenia z życia Jezusa i wczesnego Kościoła oraz pouczenia skierowane do wspólnot chrześcijańskich, tradycyjnie datowanych na drugą połowę I wieku; niektórzy bibliści datują część ksiąg również na pierwszą połowę II wieku; główne źródło chrześcijańskiej doktryny i etyki. Niektóre wyznania używają jako nazwy Nowego Testamentu określenia Chrześcijańskie Pisma Greckie.

Język grecki albo grekajęzyk indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi.

Maciej Kawęczyński, herbu Ostoja (także: Kawieczyński, w jęz. białorus.: Мацей Кавячынскi, ur. w końcu lat 20. XVI w., zm. w 1572), polski wydawca i drukarz, działacz reformacji na Litwie, uznawany za założyciela pierwszej drukarni na obszarze północno-wschodnich terenów Rzeczypospolitej (obecnie obszar państwa Białoruś).
Karta Biblii Nieświeskiej z 1572 (fragment Księgi Wyjścia 20 rozdział - Dziesięć przykazań) z zaznaczonym imieniem Jehowa.
Karta Nowego Testamentu Szymona Budnego z 1574 (fragment Ewangelii wg Mateusza 4 rozdział - Kuszenie Jezusa) z zaznaczonym imieniem Bożym Jehowa.

Biblia Nieświeska lub Biblia Szymona Budnego to polskie tłumaczenie całego Pisma Świętego z języków oryginalnych, dokonane przez biblistę i uczonego polsko-litewskiego Szymona Budnego głównie na użytek Braci Polskich. Została ona przetłumaczona w Nieświeżu, a wydrukowana w Zasławiu lub Uzdzie w 1572 przez Macieja Kawęczyńskiego.

Apokryf (gr. ἀπόκρυφος, ápókryphos – ukryty, tajemny) – określenie używane obecnie głównie w kontekście ksiąg o zabarwieniu religijnym z okresu przełomu naszej ery, które Kościół katolicki uważa za nienatchnione, w szczególności to księgi niewchodzące w skład Biblii.

Kontrreformacja – nurt w Kościele katolickim, będący reakcją na powstanie protestantyzmu, mający na celu zahamowanie szerzącej się reformacji i odzyskanie przez Kościół rzymskokatolicki utraconych wpływów i pozycji wyznania panującego. Działania te połączone były z odnową wewnątrz Kościoła, wymuszoną gwałtownym rozwojem reformacji. Z tego też powodu autorzy katoliccy wolą stosować termin reforma katolicka, starając się uwypuklić pozytywny aspekt kontrreformacji.

Szymon Budny, nazywany "najwybitniejszym hebraistą XVI w.", był zwolennikiem dosłowności przekładu Pisma Świętego, dlatego miał wiele zastrzeżeń do tłumaczenia Biblii Brzeskiej, wydanej w 1563 przez polskich kalwinistów. Uważał, że pozostawiono w niej przeinaczone określenia, dotyczące Jezusa (który wg arianina Budnego był tylko doskonałym człowiekiem, a nie Bogiem) oraz to, że Biblia Brzeska była właściwie przekładem francuskich i łacińskich przekładów, a nie tłumaczeniem z języków oryginalnych. Bracia Polscy, którzy nieco wcześniej odłączyli się w większości od kalwinistów, zlecili Budnemu i jego współpracownikom "poprawianie" tekstu Biblii Brzeskiej i uwzględnienie jego uwag. Ten jednak rozpoczął własne tłumaczenie hebrajskiego i greckiego oryginalnego tekstu Biblii i apokryfów. Szymon Budny dokonał tej pracy w większości samodzielnie, pomimo coraz słabszego wzroku i przeciwności ze strony Radziwiłłów nieświeskich (którzy powrócili do katolicyzmu). Aby sprostać dosłowności, ale też dotrzeć do polskich czytelników wprowadzał liczne hebraizmy (np. transkrypcja imion zamiast tradycyjnych odpowiedników) i neologizmy (np. po raz pierwszy użył takich słów jak "rozdział", "namiot" itd., które weszły na stałe do języka polskiego). W całym Starym Testamencie Budny oddawał tetragram poprzez imię Boże w formie "Jehowa". Dodatkowo usuwał wszystkie odniesienia do boskości Jezusa, uważając je za późniejszy dodatek (z niektórych zmian niepotwierdzonych manuskryptami później się wycofał). Dosłowność tłumaczenia oraz ogólna niechęć do "arian" sprawiły, że Biblia Nieświeska znajdowała czytelników prawie wyłącznie wśród Braci Polskich.

Bracia polscy (zwani również arianami, socynianami, antytrynitarzami) – wspólnota religijna, która wyodrębniła się w latach 1562-1565 z polskiego Kościoła Ewangelicko-Reformowanego; najbardziej radykalny odłam reformacji w Polsce powstały dzięki uchodźcom z południowej i zachodniej Europy (głównie włoscy antytrynitarze), prześladowanych przez katolicką inkwizycję oraz teologów ewangelickich. Zostali wygnani z Polski w 1658, a ich ostatnie wspólnoty za granicą zanikły w 1803. Odrodzenie braci polskich nastąpiło w latach 30. XX wieku.

Walenty Smalc, niem. Valentin Schmalz, także Smalcjusz, Smalcius Gothanus (ur. 12 marca 1572 w Gocie, zm. 8 grudnia 1622 w Rakowie) – duchowny i teolog braci polskich, pisarz, tłumacz Biblii i polemista.

Wydawcy Biblii Nieświeskiej wprowadzili jednak bez zgody Szymona Budnego pewne zmiany w tekście Nowego Testamentu. Dlatego Budny, który nie zaakceptował tych zmian, ponownie wydał przekład Nowego Testamentu pod swoim nazwiskiem w Łosku w 1574. Umieścił w nim 11 razy imię Boże "Jehowa" w Ewangelii wg Mateusza (1,20; 1,22; 1,23; 2,13; 2,15; 2,19; 4,7; 4,10; 5,35; 22,37; 44) oraz usunął wszelkie wzmianki o boskości Jezusa, które uznawał za późniejsze wstawki.

Jezus Chrystus (z hebr. ישוע, ישו Joszue, Jehoszua, aram. ܝܫܘܥ ,ܝܫܘ Jeszua, "JHWH pomocą, zbawieniem" i z gr. Χριστός Christós, "namaszczony, pomazaniec, mesjasz", ur. ok. 84 p.n.e., miejsce sporne: wg Ewangelii Betlejem[1], zdaniem historyków prawdopodobnie Nazaret[2][3][4], zm. ok. 3033 n.e. w Jerozolimie), Jezus z Nazaretu — centralna postać chrześcijaństwa. Według chrześcijan założyciel Kościoła, Syn Boży i Zbawiciel.

Stary Testament, Biblia Hebrajska, Pisma Hebrajsko-Aramejskie – starsza część Biblii, przyjęta przez chrześcijaństwo z judaizmu. Judaistyczna (a za nią protestancka) wersja obejmuje 39 ksiąg (tylko hebrajskich), katolicka zawiera 46, a prawosławna w sumie 50-53 (księgi hebrajskie i greckie z Septuaginty oraz niekiedy apokryfy).

Bracia Polscy byli świadomi, że tłumaczenie Nowego Testamentu w ich Biblii jest niedoskonałe. Dlatego później jako uzupełnienie pracy Budnego wydali jeszcze w 1577 Nowy Testament tłumaczony przez Marcina Czechowica oraz w 1606 Nowy Testament wydany w Akademii Rakowskiej tłumaczony przez Walentego Szmalca.

Kalwinizm - jedna z ważniejszych doktryn i wyznań protestanckich. Kalwinizm zaliczany jest do ewangelicyzmu historycznego tj. wyznań wywodzących się wprost z reformacji.

Szymon Budny (także Simon Budnii, błr.: Сымон Будны, Symon Budny, łac.: Budnius i Budnaeus, ur. w styczniu 1550 w Budnym, zm. 13 stycznia 1593 w Wiszniowie), białoruski i polski działacz Reformacji, pastor ariański, tłumacz Biblii i pisarz. Jeden z pionierów idei demokracji w polityce, przeciwnik kary śmierci. Jeden z najważniejszych twórców literackiego języka białoruskiego, pisał także po łacinie i po polsku.

Większość egzemplarzy Biblii Nieświeskiej zaginęła w okresie kontrreformacji.

Przypisy

  1. Rajmund Pietkiewicz "Pismo Święte w języku polskim w latach 1518-1638" (praca doktorska)
  2. Norman Davies Boże igrzysko Historia Polski, Wyd. Znak, Kraków 2010, str. 191

Linki zewnętrzne

  • Ew. Mateusza i Księga Rodzaju w przekładzie Szymona Budnego (eBooki PDF)
  • Cyfrowa kopia z Ossolineum (DjVu)
  • Neologizm (z gr. νεος + λογός – nowe słowo) – środek stylistyczny; nowy wyraz utworzony w danym języku, aby nazwać nieznany wcześniej przedmiot czy sytuację lub osiągnąć efekt artystyczny w utworze poetyckim.

    Biblia Brzeska (nazwa pochodzi od miejsca wydania; inne nazwy: Biblia Radziwiłłowska – od nazwiska fundatora i Biblia Pińczowska – od miejsca dokonania tłumaczenia) – drugi (po katolickiej Biblii Leopolity) przekład całości Pisma Świętego na język polski, dokonany przez polskich kalwinów w 1563. Jest to jednocześnie jeden z pierwszych na świecie nowożytnych przekładów całej Biblii z języków oryginalnych: hebrajskiego i greckiego (posiłkowano się także wersją łacińską). Wcześniej od Biblii Brzeskiej powstały np. Biblia Lutra (1534) czy Biblia genewska (1560).





    Czy wiesz że...? beta

    Język hebrajski (hebr. עִבְרִית, trb. iwrit) – język z grupy kananejskiej języków semickich, należący do afroazjatyckiej rodziny językowej, zapisywany alfabetem hebrajskim.
    Ewangelia wg św. Mateusza [Mt lub Mat] – jedna z czterech Ewangelii Nowego Testamentu, której autorstwo przypisuje się Mateuszowi Ewangeliście. Ewangelia Mateusza należy do ewangelii synoptycznych.
    Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania

    Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne.
    Nie mogą być traktowane jako porady.