Biblia Ostrogska - Polski Serwis Naukowy

Biblia Ostrogska – pierwsze pełne wydanie drukowane wszystkich ksiąg Pisma Świętego przetłumaczonego na język cerkiewnosłowiański. Wydrukowana została przez drukarza Iwana Fedorowa w 1581 roku. Adresatami tej Biblii byli wyznawcy Kościoła Wschodniego, posługujący się językiem cerkiewnosłowiańskim. Zarazem było to przedsięwzięcie jak najściślej poprzez swe tło historyczne i osobę mecenasa związane z polską państwowością owych czasów i swobodami zapewnionymi prawosławiu na ziemiach ruskich Rzeczypospolitej.

Biblia Leopolity, pierwszy drukowany polski przekład całej Biblii. Dokonano go na zlecenie Marka Szarffenberga i jego syna Stanisława, stąd też inna nazwa: Biblia Szarffenbergowska. Przekład dedykowano Zygmuntowi Augustowi. Przez 38 lat, do czasu wydania Biblii Wujka, była jedynym katolickim przekładem Pisma w języku polskim. Od 1556 znany był ręcznie przepisywany przekład Nowego Testamentu z tej Biblii. W 1561 ukazała się wersja drukowana, w 1575 ukazało się drugie wydanie.

Internet Archive - instytucja znajdująca się na przedmieściach San Francisco (Kalifornia, Stany Zjednoczone), która zajmuje się gromadzeniem i udostępnianiem archiwum rozmaitych zasobów multimedialnych.

Biblia Ostrogska ukazała się dwadzieścia lat po wydaniu katolickiej Biblii w języku polskim tzw. Biblii Leopolity. W 1563 roku ukazała się w języku polskim kalwińska tzw. Biblia Brzeska, a w 1572 roku Biblia Nieświeska w przekładzie arianina Szymona Budnego. Jak pisze Jarosław Isajewycz, „po ukazaniu się wydań katolickich i protestanckich Biblii został ostrzej postawiony problem prawosławnego wydania, które można byłoby przeciwstawić publikacjom polskim”. W księdze została umieszczona przedmowa Konstantego Wasyla Ostrogskiego. Według W. Kołosowej, T. Kempy i innych badaczy autorem pierwszej przedmowy do Biblii Ostrogskiej był Herasym Smotrycki, który napisał ją w imieniu księcia Ostrogskiego.

Biblia, Pismo Święte (z greckiego βιβλίον, biblion – zwój papirusu, księga, l.m. βιβλία, biblia – księgi) – zbiór ksiąg, spisanych pierwotnie po hebrajsku, aramejsku i grecku, uznawanych przez żydów i chrześcijan za natchnione przez Boga. Biblia i poszczególne jej części posiadają odmienne znaczenie religijne dla różnych wyznań. Na chrześcijańską Biblię składają się Stary Testament i Nowy Testament. Biblia hebrajska – Tanach obejmuje księgi Starego Testamentu. Muzułmanie uważają, iż część Biblii[potrzebne źródło] (np. Księgi Mojżeszowe, Psalmy) powstała w wyniku boskiego objawienia, ale jej treść została zafałszowana.

I Rzeczpospolita – współczesna nazwa państwa zwanego dawniej Rzecząpospolitą, obejmującego Koronę Królestwa Polskiego i Wielkie Księstwo Litewskie, a więc tereny dzisiejszej środkowo-wschodniej Polski, około 3/4 terenu dzisiejszej Ukrainy, cały obszar Białorusi, Litwy, Łotwy oraz częściowo Estonii, Rosji i Słowacji, stosowana dla okresu od połowy XV w., czyli od ukształtowania się ustroju tzw. demokracji szlacheckiej do III rozbioru w 1795.

W celu wydania Księgi zostały odlane nowe czcionki, z których złożono 3.240.000 znaków drukarskich na 1256 stronicach. Wydrukowano i zszyto co najmniej tysiąc egzemplarzy.

Biblia Ostrogska stała się swoistym świadectwem dojrzałości ideologicznej i moralnej narodów wschodniosłowiańskich. Książę Konstanty Wasyl Ostrogski podarował ją Papieżowi Grzegorzowi XIII, zaś car Iwan Groźny ambasadorowi królowej Elżbiety I Johnowi Horse’owi. Jest egzemplarz Biblii, który był własnością króla Gustawa II Adolfa. Biblia Ostrogska znajduje się w bibliotekach Warszawy, Krakowa, Wrocławia, Wiednia, Londynu, Paryża, Nowego Jorku i wielu innych miast.

Iwan IV Groźny (ros. Иван IV Васильевич lub Иван Грозный, ur. 25 sierpnia 1530 w Kołomienskoje, zm. 18 marca 1584 w Moskwie); z dynastii Rurykowiczów, syn Wasyla III i Heleny Glińskiej.

Kalwinizm - jedna z ważniejszych doktryn i wyznań protestanckich. Kalwinizm zaliczany jest do ewangelicyzmu historycznego tj. wyznań wywodzących się wprost z reformacji.

Bibliografia

Jarosława Bondarczuk „Biblia Ostrogska (1581)”, [w:] „Wołanie z Wołynia” nr 4 (23) z lipca-sierpnia 1998 r., s, 47-48.

Andrzej Kempfi, „Biblia Ostrogska. W czterechsetlecie wydania 1581-1981”, [w:] „Zeszyty Historyczne” (Paryż) t. 59-1982, s. 230-236.

Гайдай Л. Історія України в особах, термінах, назвах і поняттях.—Луцьк: Вежа, 2000.

Довідник з історії України.За ред. І.Підкови та Р.Шуста.- К.: Генеза, 1993.

Рад. енциклопедія історії України.- К., 1971.- т.3.

Ковалів Вітольд–Йосиф О. „Острозька Біблія” очима католика. Моя перша зустріч з „Острозькою Біблією” // Наукові записки: Виховання молодого покоління на принципах християнської моралі в процесі духовного відродження України / Остроз. акад. – Острог, 1999. – Т.2. Ч.2. – С. 338-341.

Кралюк П. Контекст передмов до Острозької Біблії // Наукові записки: Виховання молодого покоління на принципах християнської моралі в процесі духовного відродження України / Остроз. акад. – Острог, 2000. – Т.3. – С. 32 – 37.

Linki zewnętrzne

Острозька Біблія як форпост православно-слов’янського світу - Петро Кралюк

Острозька Біблія – скарб української науки і культури

Острожская Библия - Кротов

«Острожская Библия», оцифрованная в формате DjVu по репринту «Слово-Арта» (Internet Archive)

Wersja PDF wydania o. Rafajiła Turkoniaka