Biblioteka Uniwersytecka w Toruniu - Polski Serwis Naukowy

Biblioteka Uniwersytecka

Biblioteka Uniwersytecka w Toruniu - główna biblioteka Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, wraz z Biblioteką Medyczną Collegium Medicum (w Bydgoszczy) oraz bibliotekami wydziałowymi i instytutowymi tworzy sieć biblioteczno-informacyjną UMK; powstała w 1945 r., otwarta 10 maja 1947 r. W latach 1945-1947 siedzibą Biblioteki był gmach Towarzystwa Naukowego w Toruniu, w 1947 r. otrzymała samodzielny budynek przy ul. Chopina, a w 1973 r. została przeniesiona do nowego budynku w miasteczku akademickim na Bielanach. Od 1947 r. otrzymuje egzemplarz obowiązkowy. W 2002 r. uhonorowana medalem Bibliotheca Magna Perennisque przyznawanym przez Stowarzyszenie Bibliotekarzy Polskich. W 2005 powołano do życia Muzeum Uniwersyteckie w Toruniu, które działa w strukturze Biblioteki.

Archiwum Emigracji (The Archives of Polish Emigration) - samodzielna pracownia archiwalno-badawcza w Bibliotece Uniwersyteckiej Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.
Wojewódzka Biblioteka Publiczna - Książnica Kopernikańska w Toruniu - samorządowa wojewódzka biblioteka publiczna województwa kujawsko-pomorskiego. Swoją działalnością obejmuje Toruń (Biblioteka Główna i 16 filii), a także województwo kujawsko-pomorskie sprawując nadzór merytoryczny nad bibliotekami publicznymi podregionu toruńsko-włocławskiego. Powstała 19 lutego 1923 roku jako pierwsza na Pomorzu polska biblioteka naukowa. Siedziba Książnicy mieści się przy ul. Słowackiego 8.

Specjalizacje: regionalia Toruniensia, Pomeranica, Baltica, Vilniana, Copernicana i zbiory emigracyjne.

Historia

Tydzień bibliotek 8 - 15 maja 2010 w Bibliotece Uniwersyteckiej w Toruniu

Biblioteka Główna UMK widok ogólny filarów pod przyszly gmach Toruń - maj 1969

Budowa Biblioteki Uniwersyteckiej w Toruniu początek 1970

Budowa Biblioteki Głównej UMK Toruń 1970

Historia Biblioteki Uniwersyteckiej w Toruniu wiąże się ściśle z utworzeniem Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Obie jednostki zostały powołane do życia dekretem wydanym 24 sierpnia 1945 r. Formalnie utworzona 1 września 1945 r. dzieliła gmach z Książnica Kopernikańską znajdujący się przy ul. Wysokiej. Początkowo biblioteki łączył także jeden dyrektor. Wówczas funkcję tą pełnił dr Stefan Burhardt. By przystosować zbiory Książnicy do potrzeb Uniwersytetu rozbudowano czytelnie główną, w poszczególności dział bibliograficzny. Ponadto utworzono czytelnie profesorską i gabinet sztuki oraz zapoczątkowano dział muzyki i kartografii. Wspólne były też katalogi i wypożyczalnia. Biblioteki prowadziły osobne księgi akcesji, inwentarze oraz miały osobny budżet.

Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu - wyższa uczelnia medyczna do 2004 roku działająca jako Akademia Medyczna w Bydgoszczy. Na mocy ustawy z 8 października 2004 Akademia Medyczna w Bydgoszczy została włączona do Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu i od 24 listopada 2004 funkcjonuje jako Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera UMK.
Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa (KPBC) - jest projektem realizowanym przez Bibliotekę Uniwersytecką w Toruniu i wybrane biblioteki współpracujące w ramach Konsorcjum Bibliotek Naukowych Regionu Kujawsko-Pomorskiego. W latach 2005-2006 KPBC była finansowana z funduszy strukturalnych Unii Europejskiej w chwili obecnej przez UMK i partnerów. W latach 2007-2008 korzystała z grantu MKiDN dla stworzenia nowej kolekcji Baltica i poszerzania zasobu Pommeranica.

Warto wspomnieć, iż przedwojenny dyrektor Książnicy Kopernikańskiej – Zygmunt Mocarski, widział w bibliotece publicznej bibliotekę uniwersytecką i przez całą kadencje przygotowywał ją do tego. Nie zrealizowano także projektu połączenia obu bibliotek opracowanego przez rektora Ludwika Kolankowskiego oraz profesorów Tadeusza Czeżowskiego oraz Karola Koranyego. Nie dokonano również przeniesienia Książnicy Kopernikańskiej do gmachu Biblioteki Uniwersyteckiej.

Muzeum Uniwersyteckie w Toruniu gromadzi, dokumentuje i upowszechnia świadectwa materialnej historii nauki w Wilnie i Toruniu powstałe przed rokiem 1945, oraz starą i cenną aparaturę badawczą i sprzęt laboratoryjny używany po 1945 roku na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. W szczególności są to przedmioty, pamiątki osobiste, fotografie i dokumenty:
Ludwik Kolankowski (ur. 21 czerwca 1882 w Pniowie, zm. 19 marca 1956 w Toruniu) – polski historyk, działacz polityczny i senator RP, profesor Uniwersytetu Lwowskiego i pierwszy rektor Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, dyrektor Biblioteki Ordynacji Zamojskich.

Gmachy

W latach 1945 – 1947 biblioteka nie posiadała własnego budynku. Bibliotekarze zajmowali się ratowaniem opuszczonych księgozbiorów. Księgozbiory poniemieckie i zabezpieczone stały się zaczątkiem księgozbioru Biblioteki Uniwersyteckiej oraz podstawą bibliotek zakładowych.

Po otrzymaniu własnego budynku przy ul. Chopina 12/18 w styczniu 1947 r. nastąpił intensywny rozwój biblioteki. Gmach otwarto uroczyście 10 maja 1947 r. Pracownicy biblioteki skupili się na opracowaniu powiększającego się księgozbioru. Od 1948 r. książki napływały także w ramach egzemplarza obowiązkowego. Zarysowała się struktura organizacyjna biblioteki.

Egzemplarz obowiązkowy - nałożony na wydawców obowiązek dostarczania do określonych bibliotek nieodpłatnie druków, książek oraz dokumentów dżwiękowych i audiowizualnych. W Polsce prawo to obowiązuje dla wydawnictw wydawanych w kraju lub za granicą przez polskie placówki. Drukarnie polskie działające na zlecenie wydawcy zagranicznego powinny przekazać po jednym egzemplarzu do Biblioteki Narodowej i Biblioteki Jagiellońskiej.
Narodowy Uniwersalny Katalog Centralny NUKAT (NUKAT) - to katalog centralny polskich bibliotek naukowych i akademickich tworzony metodą współkatalogowania. Oznacza to, że każdy opis dokumentu jest tworzony tylko raz w bazie NUKAT i kopiowany do katalogów lokalnych. We współkatalogowaniu w NUKAT uczestniczy ponad 1000 bibliotekarzy z ponad 80 bibliotek. Zawartość katalogu NUKAT stanowią rekordy bibliograficzne oraz rekordy kartoteki haseł wzorcowych. Oprócz rekordów wprowadzanych na bieżąco NUKAT zawiera wszystkie rekordy bibliograficzne z Centralnego Katalogu Czasopism (dawne CKTCz) i wszystkie rekordy haseł wzorcowych z Centralnej Kartoteki Haseł Wzorcowych.

Kolejne lata działalności to zmiany w bibliotece. Jednostka włącza się w popularyzowanie kultury, powołanie do życia oddziału informacyjno – bibliograficznego, opracowywanie bibliografii zalecających katalogów wyborowych, wystaw itp. W 1952 r. zostaje nadana struktura organizacyjna. Następne lata to czas stabilizacji i rozwoju Biblioteki. Jednakże ciągle powiększający się księgozbiór zaczął zapełniać przestrzeń magazynową. Problem rozwiązał się po przeprowadzce w 1973 r. do nowego gmachu na terenie miasteczka akademickiego przy ul. Gagarina.

Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu (UMK) – państwowy uniwersytet z siedzibą w Toruniu (miasteczko uniwersyteckie znajduje się w Toruniu na Bielanach) oraz oddziałem Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy (dawna Akademia Medyczna w Bydgoszczy). Oprócz Torunia i Bydgoszczy UMK prowadzi także działalność w Grudziądzu (Zamiejscowy Ośrodek Dydaktyczny UMK w Grudziądzu), gdzie prowadzone są studia na 5 kierunkach, oraz we Włocławku (Wyższe Seminarium Duchowne we Włocławku), gdzie kształci się studentów na kierunku teologicznym. UMK prowadzi także stację badawczą na Spitsbergenie. Uniwersytet kieruje też Gimnazjum i Liceum Akademickim w Toruniu.
Bielany (niem. Weisshof) – jedna z prawobrzeżnych dzielnic Torunia. Nazwa dzielnicy pochodzi prawdopodobnie od charakteru okolicznych gleb – piasków, Bielany położone są pośród lasów sosnowych porastających wydmy. Istnieje również hipoteza, że nazwa Bielany wywodzi się od istniejących tu niegdyś bielników – blichów, w których bielono wosk i płótno.

Komputeryzacja

W latach 1993 – 1997 przeprowadzono komputeryzację procesów opracowania i udostępniania zbiorów. Od 2002 r. BU współtworzy katalog centralny polskich bibliotek naukowych i akademickich - NUKAT.

2 grudnia 2005 r. oficjalnie otworzono Kujawsko-Pomorską Bibliotekę Cyfrową. Opisy bibliograficzne dokumentów cyfrowych KPBC można wyszukiwać przez serwis Federacji Bibliotek Cyfrowych.

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.
Bydgoszcz (łac. Bidgostia, niem. Bromberg) – miasto w północnej Polsce, położone na historycznych Kujawach, nad rzeką Brdą i Kanałem Bydgoskim, którego wschodni fragment graniczy na Wiśle, siedziba Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego oraz Wojewody Kujawsko-Pomorskiego i największe miasto województwa kujawsko-pomorskiego.

Członkostwo i wyróżnienia

Biblioteka Uniwersytecka jest członkiem: Konsorcjum Bibliotek Naukowych Regionu Kujawsko- Pomorskiego. Konsorcjum - Polskie Biblioteki Cyfrowe.

Biblioteka została uhonorowana medalem "Bibliotheca Magna Perennisque" za wkład w dzieło polskiego bibliotekarstwa.

Zbiory

Biblioteka posiada kolekcje zbiorów specjalnych: rękopisów i starych druków, muzycznych, graficznych, kartograficznych oraz dokumentów życia społecznego.

Henryk Łapiński (ur. 16 lipca 1920 w Koziminach, powiat płoński, zm. 30 listopada 1975 we Wrocławiu), bibliotekarz polski, doktor nauk humanistycznych.
Towarzystwo Naukowe w Toruniu (TNT) - założona w 1875 organizacja służąca rozwojowi nauki i kultury. Początkowo, w okresie zaborów, służyło przede wszystkim sprawie narodowej, badając i dokumentując polskość ziemi pomorskiej. Później, oprócz aktywności naukowej i wydawniczej współuczestniczyło w tworzeniu ważnych instytucji kultury polskiej, jak Książnica Miejska i Muzeum. Dążyło do powstania uniwersytetu w Toruniu.

Wielkość zbiorów (stan na 31.12.2011 r): 1 191 821 książek (w vol.); 574 465 czasopism (w vol.); 467 691 jednostek zbiorów specjalnych (w jednostkach obliczeniowych) w tym:

72 367 rękopisów;

54 945 starych druków;

87 562 druków muzycznych;

9 895 dokumentów kartograficznych;

159 599 dokumentów życia społecznego;

70 805 dokumentów graficznych;

11 141 materiałów audiowizualnych.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)