Biblioteka z Nag Hammadi – koptyjska biblioteka zawierająca trzynaście papirusowych kodeksów (Nag Hammadi Codex = NHC I-XIII) odnalezionych w 1945 roku nieopodal miejscowości Nag Hammadi w Górnym Egipcie. Papirusy te przechowywane są w Muzeum Koptyjskim w Kairze. Spośród 51 utworów, które składają się na ten zbiór, 49 to pisma wcześniej nieznane. Są to listy, dialogi objawiające, apokalipsy, apokryfy, a także fragment "Państwa" Platona. Większość pism zalicza się do dwóch kierunków gnostycyzmu: szkoły Walentyna (walentynianie) oraz do setian.

Odkrycie

W 1945 roku pewien beduiński chłop, Muhammad Ali, wraz ze swym bratem kopał w poszukiwaniu nawozu w polu niedaleko miejscowości Nag Hammadi w Górnym Egipcie. W pewnym momencie uderzył motyką w gliniany dzban. Początkowo Muhammad i jego brat obawiali się, że z dzbanu może wyjść zły dżin, potem jednak uznali, że może on zawierać złoto i rozbili go. W środku znaleźli trzynaście kodeksów oprawionych w skórę. Muhammad Ali zabrał księgi do domu i położył obok paleniska; tego wieczoru jego matka użyła kilku stronic dla rozniecenia ognia. Ponieważ Muhammad Ali był podejrzany o morderstwo (którego był najwidoczniej winny) i obawiał się że jego dom będzie przeszukany przez policję, oddał kodeksy na przechowanie do miejscowego nauczyciela. Ten rozpoznał w kodeksach wartościowe znalezisko i rozpuścił wieść wśród handlarzy starożytnościami, a za ich pośrednictwem o istnieniu kodeksów dowiedzieli się uczeni.