Biełka i Striełka - Polski Serwis Naukowy

Biełka

Striełka

Biełka i Striełka (ros. Белка и Стрелка) – suczki wystrzelone na orbitę okołoziemską 19 sierpnia 1960 roku w radzieckim satelicie Sputnik 5. Przeszły do historii astronautyki jako pierwsze zwierzęta, które odbyły lot orbitalny i wróciły na Ziemię żywe. Oprócz nich, na pokładzie Sputnika 5 było jeszcze 6 czarnych i 6 białych myszy, muszki owocowe, bakterie, trzykrotka oraz nasiona wielu roślin.

Łajka (ros. Лайка) – suczka, mieszaniec, wystrzelona 3 listopada 1957 na orbitę okołoziemską w radzieckim satelicie Sputnik 2. Lata szczenięctwa przeżyła na na ulicach Moskwy. Tuż przed lotem ważyła około 6 kilogramów, i właśnie stosunkowo mała waga i odporność na trudne warunki życia były zapewne powodami wyboru jej na uczestnika misji. Łajka była pierwszym żywym stworzeniem na orbicie okołoziemskiej, chociaż nie pierwszym w przestrzeni kosmicznej jako takiej. Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich i Stany Zjednoczone już wcześniej eksperymentowały z wysyłaniem zwierząt w kosmos.

Bakterie (łac. Bacteriae, od gr. bakterion – "pałeczka") – grupa mikroorganizmów, stanowiących osobne królestwo. Są to jednokomórkowce lub zespoły komórek o budowie prokariotycznej. Badaniem bakterii zajmuje się bakteriologia, gałąź mikrobiologii.

Biełka ważyła 4,5 kg, a Striełka 5,5 kg. Rakieta nośna została odpalona z kosmodromu Bajkonur. Satelita osiągnął orbitę okołoziemską (perygeum 306 km, apogeum 339 km, okres 90,72 minut). Lot trwał 24 godziny. Kapsuła z ładunkiem biologicznym została odzyskana kilkanaście kilometrów od planowanego miejsca lądowania. Wszystkie umieszczone w niej organizmy przeżyły podróż. Misja wykazała, że w czasie lotu orbitalnego nie nastąpiły istotne odchylenia funkcji fizjologicznych zwierząt. Biełka dostała w stanie nieważkości zawrotów głowy i zwymiotowała.

Lot orbitalny (lub orbitalny lot kosmiczny) jest lotem kosmicznym w czasie którego pojazd kosmiczny jest umieszczony na trajektorii, na której może pozostać w przestrzeni kosmicznej przynajmniej na jedno okrążenie orbity. Aby mogło być to dokonane wokół Ziemi, pojazd musi być na swobodnej trajektorii, której pułap w perygeum (pułap w momencie największego zbliżenia) powyżej 100 km (ze względu na definicję granicy przestrzeni kosmicznej).

Pies domowy (Canis lupus f. familiaris syn. Canis familiaris, Canis lupus familiaris) – ssak drapieżny z rodziny psowatych, udomowiona forma wilka szarego. W obrębie gatunku wyróżnia się wiele ras, uzyskanych za pomocą doboru sztucznego.

Zwłoki psów zachowano – wypchana Biełka jest eksponowana w Moskwie, a Striełka stała się atrakcją objazdowej wystawy kosmonautycznej. Striełka urodziła również sześć szczeniąt. Nikita Chruszczow przesłał jedno z nich, Puszynkę, prezydentowi J. F. Kennedy'emu jako prezent dla jego córki Caroline Kennedy.

Muszka owocowa (wywilżnia karłówka, Drosophila melanogaster) – niewielki owad (wielkości 2-3 mm) należący do rzędu muchówek. Jest znanym gatunkiem należącym do ważnych bezkręgowych organizmów modelowych, który został użyty przez Thomasa Morgana w jego badaniach nad chromosomowa teorią dziedziczności.

Język polski (polszczyzna) należy wraz z językiem czeskim, słowackim, pomorskim (kaszubskim), dolnołużyckim, górnołużyckim oraz wymarłym połabskim do grupy języków zachodniosłowiańskich, stanowiących część rodziny języków indoeuropejskich.

Zobacz też

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Biełka i Striełka

Łajka

Wietierok i Ugolok

Biała i Strzała podbijają kosmos

Przypisy

↑ Dietrich E. Beischer, Alfred R. Fregly. Animals and man in space, A chronology and annotated bibliography through tile year 1960. „ONR Rep. ACR-64 (USNSAM Monograph 5)”, 1961. Office of Naval Research, Department of the Navy (ang.).
Ryszard Badowski: Co dał światu lot Gagarina? (pol.). Polityka. [dostęp 22 stycznia 2011].
Joseph A. Angelo: Human Spaceflight. Facts on File, 2007, seria: Frontiers in Space. ISBN 978-1-4381-0891-9.