Biegun niedostępności - Polski Serwis Naukowy

Północny biegun niedostępności

Południowy biegun niedostępności

Biegun niedostępności – dwa matematycznie wyznaczone punkty w obszarach polarnych kuli ziemskiej. Biegun niedostępności nie jest żadnym zjawiskiem naturalnym i niczym się nie wyróżnia w terenie.

Noc polarna - występujące w strefach polarnych zjawisko, kiedy Słońce przebywa pod horyzontem ponad 24 h (Może trwać nawet 6 miesięcy). Kilka warunków przyczynia się do tego, iż noc polarna nie jest tak ciemna jak mogłoby się wydawać. Jak długo Słońce nie jest zbyt nisko pod horyzontem, jego promienie nadal trafiają do wyższych warstw atmosfery, gdzie są rozpraszane i odbijane w kierunku powierzchni ziemi. Powoduje to powstawanie zjawiska zmierzchu. Okres zmierzchu dzielony jest zwykle na trzy przedziały, wg pozycji słońca poniżej horyzontu:

Biegun geograficzny – jeden z dwóch punktów na powierzchni obracającego się ciała niebieskiego, przez które przechodzi oś obrotu danego ciała. Punkty te są jednocześnie najbardziej oddalone od równika, zbiegają się w nich wszystkie południki, a równoleżniki mają wartość 90°.

Północny biegun niedostępności

Północny biegun niedostępności to taki punkt na Morzu Arktycznym, który jest najbardziej oddalony od któregokolwiek z północnych wybrzeży Eurazji bądź Ameryki Północnej. Współrzędne geograficzne tego punktu to 84°03'N i 174°51' W, a jego odległość od wybrzeży wynosi około 1100 km.

Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – kraj położony na półkuli południowej, obejmujący najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Australia na powierzchni nie sąsiaduje z żadnym krajem, natomiast poprzez morza krajami sąsiadującymi z Australią na północy są: Indonezja, Timor Wschodni i Papua-Nowa Gwinea; na północnym wschodzie: Wyspy Salomona, Vanuatu oraz Nowa Kaledonia; na południowym wschodzie: Nowa Zelandia. Australia jest jedynym państwem, które jest również kontynentem.

Ameryka Północna – kontynent o powierzchni 24 242 000 km² (co stanowi 16,3% całkowitej powierzchni lądów na kuli ziemskiej), położony na półkulach: północnej i zachodniej. Do Ameryki Północnej należy Ameryka Środkowa.

Północny biegun niedostępności został po raz pierwszy osiągnięty przez australijskiego lotnika Huberta Wilkinsa 15 kwietnia 1928 roku. Trzydzieści lat później do tego miejsca dotarł sowiecki lodołamacz.

Pierwszego pieszego zdobycia bieguna niedostępności miał dokonać na saniach ciągniętych przez psy brytyjski polarnik Sir Wally Herbert w roku 1968. Zaprzecza temu inny polarnik, Jim McNeill, którego próba w roku 2006 nie powiodła się. Według McNeilla Herbert nie mógł dotrzeć do bieguna, bowiem jego pozycja dopiero niedawno została dokładnie wyznaczona.

Współrzędne geograficzne – szerokość i długość geograficzna mierzone w stopniach, minutach i sekundach kątowych. Początkiem układu współrzędnych geograficznych jest przecięcie się południka zerowego (Greenwich) z równikiem, znajdujące się na południowy zachód od wybrzeży Afryki, w rejonie Zatoki Gwinejskiej.

Ocean Arktyczny, Morze Arktyczne, Ocean Lodowaty Północny – najmniejszy i najpłytszy, a być może również najmłodszy ocean na Ziemi, uznawany dawniej za część Oceanu Atlantyckiego. Rozciąga się wokół bieguna północnego w Arktyce, między kontynentem Eurazji, a Ameryką Północną. Granica między Oceanem Arktycznym a Atlantykiem biegnie między Ziemią Baffina a Grenlandią w rejonie Cieśniny Davisa; od Grenlandii do północno-zachodniej Islandii; od północno-wschodniej Islandii do południowego Spitsbergenu i od Spitsbergenu do Nordkapp. Z Oceanem Spokojnym łączy go Cieśnina Beringa.

Nie znalazł również potwierdzenia raport sowiecki, zgodnie z którym w 1986 roku ekspedycja, której przewodził Dimitrij Szparo, zdobyła biegun w ciemnościach nocy polarnej.

Południowy biegun niedostępności

Natomiast południowy biegun niedostępności to taki punkt na powierzchni Antarktydy, który jest najbardziej oddalony od oceanu, czyli o około 1700 km. Jego współrzędne geograficzne to 85°50'S i 65°47'E. Jako pierwsza dotarła do niego sowiecka ekspedycja antarktyczna w roku 1958. Założyli tam stację antarktyczną Sowietskaja, która była wykorzystywana krótko latem 1958 roku.

Ziemia (łac. Terra) − trzecia licząc od Słońca, a piąta co do wielkości planeta Układu Słonecznego. Pod względem średnicy, masy i gęstości jest to największa planeta skalista Układu.

Stacje polarne w Antarktyce - placówki badawcze założone przez różne państwa w Antarktyce. Stacje te składają się głównie z kontenerów badawczych i mieszkalnych oraz własnego źródła energii (generatora prądu). Do stacji polarnych zalicza się wszystkie stacje działające w ramach Komitetu Naukowego Badań Antarktycznych (Scientific Committee on Antarctic Research - SCAR). Stacje rozmieszczone są na samym kontynencie oraz na wyspach Antarktyki. Obecnie istnieje 37 całorocznych i 17 stacji czynnych tylko latem. W sezonie zimowym półkuli południowej czerwiec-sierpień 2004 roku było 1028 osób personelu, a w sezonie letnim grudzień 2004-luty 2005 - 3822 osób. Stacje posiadają następujące państwa:

Zobacz też

biegun geograficzny

biegun geomagnetyczny

biegun zimna