Bielany - Warszawa - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy warszawskiej dzielnicy. Zapoznaj się również z: inne znaczenia tego słowa.

Bielany – jedna z dzielnic Warszawy.

Przed nowym podziałem administracyjnym Warszawy Bielany wchodziły w skład dzielnicy Żoliborz. Obecnie są dzielnicą samodzielną. Od południa graniczą z Żoliborzem, od zachodu z Bemowem, wschodnią granicę Bielan stanowi Wisła. Północna granica Bielan jest równocześnie północną granicą Warszawy.

Wg danych GUS z dnia 31.12.2009 r. dzielnica posiada powierzchnię 32,3 km² i liczy 133 778 mieszkańców.

Instytut Agronomiczny – uczelnia rolnicza powołana w 1816 w Marymoncie koło Warszawy (obecnie część Warszawy), będąca pierwszą wyższą szkołą rolniczą na ziemiach polskich i jedną z pierwszych w Europie.
Tramwaj (z ang. tram way - linia tramwajowa, tram - tramwaj) – pojazd szynowy służący do transportu miejskiego, poruszający się w ruchu mieszanym po jezdni lub na wydzielonym albo niezależnym torowisku. Istnieją sieci przebiegające częściowo w tunelach.

Podział na obszary

Wg MSI Bielany dzielą się na obszary (nie jest to jednak podział administracyjny):

Podział ten został skorygowany z dzielnicą Bielany Uchwałą nr 1808 Zarządu Gminy Warszawa-Bielany z dnia 29 maja 2001 r.

Historia

Zespół klasztorny Kamedułów na Bielanach

Koszary szyjowe Fortu Wawrzyszew

Na obszar dzisiejszych Bielan składały się dawniej wsie znajdujące się daleko poza granicami miasta Warszawy. Do gęściej zaludnionych należały wsie Pólków, Buraków (dzisiejszy Marymont i Las Bielański), Słodowiec i Wawrzyszew. Duże znaczenie dla miejscowej gospodarki miała rzeczka Rudawka, zasilająca liczne młyny wodne i stawy oraz gospodarka drewnem.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).
Zespół przyrodniczo-krajobrazowy Olszyna, Park Olszyna - teren zieleni o powierzchni 2,23 ha, powstały w latach 1973-1975, znajdujący się na terenie warszawskiej dzielnicy Bielany, pomiędzy ulicami: Gąbińską, Duracza, Broniewskiego, trasą Armii Krajowej, na skraju osiedla Słodowiec. Został on objęty ochroną Rozporządzeniem Wojewody Warszawskiego z dnia 18 maja 1994 r. Park powstał w czynie społecznym ludności Bielan (m.in. pracowników zakładów komunikacyjnych i Huty Warszawa).

W drugiej połowie XVII wieku na Bielany sprowadzono spod Krakowa zakon kamedułów, który otrzymał tu liczne nadania ziemi i wzniósł zespół budynków klasztornych. Oddzielnie rozwijały się Młociny jako fragment dóbr królewskich - w XVIII wieku powstał tu pałac dla ministra Bruhla. W XVIII wieku została założona wieś Wólka, późniejsza Wólka Węglowa, której nazwa wskazuje na jakąś formę zwolnienia ludności od powinności względem dworu czy starosty. W tym okresie rozwinął się także Marymont wokół królewskiego dworu.

Pałac Brühla na Młocinach (Zespół pałacowo-parkowy Młociny) to jedna z rezydencji Henryka von Brühla, a później jego syna Alojzego Fryderyka von Brühla, położona na terenie dzisiejszej dzielnicy Bielany w Warszawie przy ul. Muzealnej 1.
Wisła (łac. i ang. Vistula, niem. Weichsel) – najdłuższa rzeka Polski, o długości 1047 km. Jest także najdłuższą rzeką w zlewisku Morza Bałtyckiego.

Wiek XIX związany jest z rozbudową Twierdzy Warszawa, szczególnie w latach 80. XIX wieku, kiedy powstał tu szereg umocnień wewnętrznego i zewnętrznego pasa umocnień. W tym okresie powstały Fort I ("Bielany") i Fort II ("Wawrzyszew"), na Marymoncie zaś tzw. koszary marymonckie i ziemne umocnienie dzieło flankujące pośrednie Buraków. Ograniczenia w zabudowie na przedpolu tych obiektów dotknęły także okoliczną zabudowę. W 1830 powstał cmentarz Warzyszewski, istniał tam też dwór. W latach 1816-1861 działał też na dzisiejszych Bielanach Instytut Agronomiczny - wyższa uczelnia rolnicza.

Stare Miasto w Warszawie – najstarsze osiedle miejskie Warszawy będące zwartym zespołem architektury zabytkowej, przeważnie z XVII i XVIII wieku o średniowiecznym układzie zabudowy, otoczone pierścieniem murów obronnych z XIV–XVI wieku.
Zespół przyrodniczo-krajobrazowy Dęby Młocińskie to teren zieleni o powierzchni 9,26 ha, znajdujący się na terenie warszawskiej dzielnicy Bielany w rejonie Młociny. Został on objęty ochroną Rozporządzeniem Wojewody Mazowieckiego z dnia 1 lipca 2002 r.

Na początku XX wieku na obszar Chomiczówki i Wawrzyszewa zaczęli napływać nowi osadnicy - pojawiła się tu drobna produkcja ogrodnicza. W 1916 nastąpiło poszerzenie granic Warszawy o m.in. Stare Bielany, Marymont i Słodowiec. Pojawiła się nowa zabudowa mieszkaniowa, szczególnie w obszarach objętymi granicami miasta. Plany budowy miasta-ogrodu Młociny ostatecznie się nie udały i zrealizowano jedynie fragment planów. W okresie międzywojennym powstało także lotnisko Młociny, Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego, a dzielnica uzyskała połączenie linią tramwajową z centrum miasta. W 1939 teren dzisiejszych Bielan częściowo obejmowała gmina Młociny, a częściowo Obszar Marymont w starostwie północnym miasta stołecznego Warszawy. W tym okresie 1639 ha terenu zamieszkiwało 65,8 tys. mieszkańców.

Na mapach: 52°16′55″N 20°54′55″E / 52.28194, 20.91528 Instytut Technologii Materiałów Elektronicznych (ITME) - instytut utworzony w 1979 roku, posiada status jednostki badawczo-rozwojowej. Przedmiotem działalności instytutu jest m.in. wytwarzanie materiałów półprzewodnikowych, szkieł specjalnych, światłowodów, ceramiki specjalnej. Mieści się w Warszawie przy ul. Wólczyńskiej.
Twierdza Warszawa (ros. крепость Варшава) – zespół fortów i innych budowli fortyfikacyjnych wzniesionych przez władze Imperium Rosyjskiego wokół Warszawy w XIX wieku, określenie obowiązujące w okresie od 1879 do 1913 roku.

Po II wojnie światowej powstała dzielnica Żoliborz, do której w 1951 dołączono częściowo wsie z gminy Młociny jak Placówka, Młociny, czy Wólka Węglowa. W latach 1952-1953 rozpoczęła się budowa Huty Warszawa, która była jednym z głównych miejsc pracy w dzielnicy. W latach 70. XX wieku zalewowe tereny Kępy Potockiej przekształcono w park, a na terenach Wrzeciona, Wawrzyszewa i Chomiczówki zaczęły powstawać osiedla bloków mieszkaniowych.

Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie (UKSW) (łac. Universitas Cardinalis Stephani Wyszyński Varsoviae) – warszawski państwowy uniwersytet wywodzący się z Akademii Teologii Katolickiej.
A20 Słodowiec (dawna nazwa: Park Kaskada) – stacja warszawskiego metra położona na Bielanach przy ulicy Kasprowicza, w sąsiedztwie ulic Żeromskiego i Marymonckiej.

W 1994 z dzielnicy Żoliborz wyodrębniono dzielnicę Bielany.

Etymologia nazwy

Nazwa "Bielany" może pochodzić od:

białych habitów kamedułów;

białego koloru klasztoru oo. kamedułów – najstarszego zabytku na Bielanach;

białych piasków.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)