Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku RSS RSS
  auto?
Dodaj do: 
Dodaj link do serwisu Facebook   Dodaj link do opisu GG  Dodaj link do serwisu Wykop   Dodaj link do serwisu Google   Dodaj link do serwisu Twitter  Dodaj link do serwisu Wyczaj.to   Dodaj link do serwisu Gwar   Dodaj link do serwisu Delicious  Dodaj link do serwisu Digg   Dodaj link do serwisu Furl   Dodaj link do serwisu Magnolia  Dodaj link do serwisu Reddit   Dodaj link do serwisu Simpy   Dodaj link do serwisu Slashdot  Dodaj link do serwisu Technorati   Dodaj link do serwisu YahooMyWeb
Warto przeczytać:
 
Galeria Akademicka zainaugurowała działalność w Bielsku-Białej
Galeria Akademicka przy Akademii Techniczno-Humanistycznej w Bielsku-Białej zainaugurowała działalność wystawą prac Jarosława Modzelewskiego - poinformował w poniedziałek rzecznik uczelni Mirosław Łukaszuk. Ekspozycją pięciu wielkoformatowych obrazów Mod...
 
Ekspozycja "Kość i złoto - początki sztuki egipskiej" w Bielsku-Białej
Wystawę fotografii ilustrującą najnowsze, sensacyjne odkrycia polskich archeologów na terenie Egiptu można oglądać do 28 marca w Galerii Zamkowej "Baszta" w Muzeum w Bielsku-Białej. Autorem prezentowanych fotografii jest Robert Słaboński. 24 skrzynie wypeł...
 
Wystawa "Piękno dotyku" w Bielsku Białej
Galeria MT Muzeum w Bielsku-Białej zaprasza na nietypową wystawę muzealną - zwiedzający wbrew panującym obyczajom będą mogli do woli dotykać wierne kopie słynnych rzeźbiarskich i architektonicznych dzieł sztuki. Ekspozycja potrwa od 2 luteg...
 
Wystawa Muzeum Historii Polski "Droga do jedności: 1945-2004" w Brukseli
Zdjęcia, teksty i infografiki przybliżające drogę od komunistycznych dyktatur w Europie Środkowo-Wschodniej po wstąpienie Polski, Czech, Słowacji i Węgier do UE będzie można zobaczyć na wystawie "Droga do jedności: 1945-2004 Komunizm.Solidarność.Unia Europejska"...
 
Bieszczadzki Park Narodowy wyemitował bon miejski "Tuzin rysi"
Bieszczadzki Park Narodowy rozpoczął w czwartek sprzedaż bonu miejskiego, który ma promować jego florę i faunę. Bon "Tuzin rysi" można nabywać m.in. w siedzibie BPN w Ustrzykach Dolnych.Jest to już kolejny bon z serii "Flora i Fauna Bieszczadzkieg...

Reklama:


Bielsko-Biała

To hasło encyklopedii posiada podstrony: 1 [2],[3]

Czy wiesz że...?
Piastowie cieszyńscy – linia dynastii Piastów śląskich, wywodząca się od Mieszka cieszyńskiego, syna Władysława opolskiego. Od około 1290 roku do 1653 roku panowała w Księstwie Cieszyńskim oraz na czasowo podległych mu ziemiach. W linii męskiej wygasła na Fryderyku Wilhelmie (1625), a w linii żeńskiej na Elżbiecie Lukrecji (1653).

Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) to państwowa jednostka organizacyjna działająca na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ([1] Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135). Fundusz wypełnia w polskim systemie opieki zdrowotnej funkcję płatnika: ze środków pochodzących z obowiązkowych składek ubezpieczenia zdrowotnego, NFZ finansuje świadczenia zdrowotne udzielane ubezpieczonym i refunduje leki.

Bielsko-Biała (czes. Bílsko-Bělá, niem. Bielitz-Biala) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, w województwie śląskim, na Pogórzu Śląskim, u stóp Beskidu Małego i Beskidu Śląskiego, nad rzeką Białą. Jest siedzibą władz powiatu bielskiego, Euroregionu Beskidy, diecezji bielsko-żywieckiej Kościoła rzymskokatolickiego i diecezji cieszyńskiej Kościoła ewangelicko-augsburskiego, a także głównym miastem aglomeracji bielskiej i centralnym ośrodkiem Bielskiego Okręgu Przemysłowego.

Ekstraklasa polska w futsalu (do roku 2008 oficjalnie I liga polska) jest najwyższą w hierarchii klasą ligowych rozgrywek w futsalu w Polsce, będąc jednocześnie najwyższym szczeblem centralnym (I poziom ligowy). Jej triumfator zostaje Mistrzem Polski, zaś najsłabsze drużyny są relegowane do I ligi polskiej. Od początku zarządzana przez Komisję Futsalu PZPN.
Klimat Cup – zaproszeniowy turniej snookerowy, drugi po Warsaw Snooker Tour z serii zaplanowanych w Polsce. Miejscem rozgrywek jest Klub Klimat w bielskim centrum handlowym Galeria Sfera. Po raz pierwszy Klimat Cup odbył się w dniach 79 marca 2008 r. Druga edycja trwała w dniach 27 lutego2 marca 2009 r.

Bielsko-Biała formalnie powstało 1 stycznia 1951 r. z połączenia położonego na Śląsku Cieszyńskim Bielska, o którym pierwsza wzmianka pochodzi z 1312 r. oraz małopolskiej Białej założonej w końcu XVI wieku. W latach 1975-1998 miasto było stolicą województwa bielskiego.

Bielsko-Biała pełni funkcję głównego ośrodka administracyjnego, przemysłowego, handlowo-usługowego, akademickiego, kulturalnego i turystycznego regionu zwanego potocznie Podbeskidziem. Jest jednym z najlepiej rozwiniętych gospodarczo miast Polski (m.in. 5,8% bezrobocia). Stanowi także ważny w skali kraju węzeł drogowy i kolejowy. Miasto jest członkiem m.in. Związku Miast Polskich.

Miejska przestrzeń zielona – obszar zieleni w obrębie miasta, spełniający zwykle różne funkcje. Podobnie jak każda przestrzeń w mieście może ona być niepubliczna bądź publiczna, ogólnodostępna bądź o ograniczonym dostępie.
Zapora wodna im. Ignacego Mościckiego – betonowo-ziemna zapora wodna zbudowana w latach 1929-32 na rzece Wapienica oraz potoku Barbara w miejscowości Wapienica (dziś dzielnicy Bielska-Białej). Zbiornik powstały przez spiętrzenie wody nosi nazwę jezioro Wielka Łąka.

Według danych z 31 grudnia 2010 r. Bielsko-Biała liczy 175 008 mieszkańców (22. miejsce w Polsce). Powierzchnia miasta wynosi 125 km² (18. miejsce w Polsce) i dzieli się ono formalnie na 30 osiedli (jednostek pomocniczych gminy).

Geografia

Położenie i powierzchnia

Bielsko-Biała znajduje się w południowej części województwa śląskiego, na pograniczu historycznych regionów: Śląska Cieszyńskiego (dzielnice lewobrzeżne, 57,89% powierzchni) i Małopolski, a ściślej ziemi krakowskiej (dzielnice prawobrzeżne, 42,11% powierzchni).

Większa część Bielska-Białej leży na Pogórzu Śląskim, które jest częścią makroregionu Pogórza Zachodniobeskidzkiego. Teren miasta wchodzi w skład Działu Bielskiego i Działu Pisarzowickiego – mikroregionów Pogórza Śląskiego. W granicach administracyjnych Bielska-Białej (w dzielnicach południowych) znajdują się także masywy górskie Beskidu Małego i Beskidu Śląskiego.

Smog – nienaturalne zjawisko atmosferyczne polegające na współwystępowaniu zanieczyszczeń powietrza spowodowanych działalnością człowieka oraz niekorzystnych naturalnych zjawisk atmosferycznych: znacznej wilgotności powietrza (mgła) i braku wiatru. Wchodzące w skład smogu szkodliwe związki chemiczne, pyły i znaczna wilgotność są zagrożeniem dla zdrowia, są bowiem czynnikami alergizującymi i mogą wywołać astmę oraz jej napady, a także powodować zaostrzenie przewlekłego zapalenia oskrzeli, niewydolność oddechową lub paraliż układu krwionośnego.
Kronika Beskidzkatygodnik regionalny wydawany od 1956 r. w Bielsku-Białej. Wydawana jest przez wydawnictwo "Prasa Beskidzka", a jej nakład wynosi 36 tysięcy egzemplarzy, okolicznościowo podwyższany do 50 – 60 tysięcy.

Współrzędne geograficzne dla centrum miasta wynoszą 49°49′21″N 19°02′40″E / 49.8225, 19.04444.

Powierzchnia Bielska-Białej wynosi 124,51 km², w tym:

  • tereny mieszkaniowe: 16,4%
  • tereny usług: 2,6%
  • tereny przemysłowo-składowe: 3,6%
  • tereny komunikacyjne: 11%
  • tereny rolne: 14,6%
  • tereny leśne: 24,2%
  • zieleń miejska: 2,2%
  • tereny pozostałe: 25,4%
  • Miasto stanowi 1,01% powierzchni województwa i 0,04% powierzchni kraju.

    Rozciągłość miasta w kierunku równoleżnikowym wynosi 13 km, a południkowym 17,5 km.

    EATON Corporation (NYSE: ETN) to globalna korporacja dostarczająca zaawansowane technologicznie podzespoły i systemy producentom z różnych gałęzi przemysłu, z siedzibą w Cleveland, Ohio.
    Prawo i Sprawiedliwość (PiS) – polska partia polityczna zarejestrowana sądownie 13 czerwca 2001 (pierwszy komitet lokalny PiS powstał już 22 marca 2001), założona na fali popularności uzyskanej przez Lecha Kaczyńskiego podczas pełnienia przez niego funkcji ministra sprawiedliwości (od czerwca 2000 do lipca 2001). Działacze PiS starszej generacji wywodzą się w większości ze środowisk dawnej AWS (PC, SKL i ZChN) oraz ROP.

    Bielsko-Biała graniczy:

  • od północy z miastem Czechowice-Dziedzice i Gminą Bestwina (Bestwina i Janowice)
  • od wschodu z gminą Kozy i Międzybrodziem Bialskim w Gminie Czernichów
  • od południa z Gminą Wilkowice (Wilkowice i Bystra), Szczyrkiem (w górach) i Brenną (w górach)
  • od zachodu z Jaworzem i Gminą Jasienica (Jasienica, Międzyrzecze Górne i Mazańcowice)
  • Miasto znajduje się (w linii prostej) 31 km od granicy z Republiką Czeską i 35 km od granicy ze Słowacją.

    Dolina Wapienicy – cenny przyrodniczo obszar położony w północnej części Beskidu Śląskiego, w granicach administracyjnych miasta Bielsko-Biała (dzielnice Wapienica i Kamienica). Od 1990 r. stanowi zespół przyrodniczo-krajobrazowy "Park Ekologiczny Dolina Wapienicy" o powierzchni 1510 ha.
    Na mapach: 49°49′37.5″N 19°03′05″E / 49.827083, 19.05139 Bielska Wyższa Szkoła im. J. Tyszkiewicza – utworzona w 1996 r. (z połączenia Bielskiej Szkoły Biznesu oraz Prywatnej Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania im. J. Tyszkiewicza) niepubliczna uczelnia wyższa z siedzibą w Bielsku-Białej, prowadząca studia I stopnia na kierunkach: architektura krajobrazu, zarządzanie, kosmetologia, informatyka i architektura wnętrz. Jest wpisana do rejestru uczelni niepaństwowych pod numerem 94. Jej siedziba mieści się w budynku przy ul. Nadbrzeżnej 12.

    Ukształtowanie powierzchni

    Ukształtowanie powierzchni Bielska-Białej jest dość zróżnicowane. W granicach administracyjnych miasta znajdują się tereny wyżynne (Pogórze Śląskie), jak i górskie (Beskid Śląski, Beskid Mały).

    Krajobraz Pogórza Śląskiego. W tle Beskid Śląski

    Centrum miasta znajduje się na wysokości 313 m n.p.m. Najniższym punktem są Stawy Komorowickie znajdujące się na wysokości 262 m n.p.m., natomiast najwyższym szczyt liczącego 1117 m n.p.m. Klimczoka w Beskidzie Śląskim.

    Pogórze Śląskie zbudowane jest z mało odpornych na denudację serii fliszowych z wkładkami wapieni i cieszynitów. Złożona struktura podłoża geologicznego ścięta jest przez równinę denudacyjną obniżającą się od 400–450 m n.p.m. u podnóża progu Beskidu Małego i Beskidu Śląskiego do 280–300 m n.p.m. na granicy Kotliny Oświęcimskiej. Powierzchnię pogórza pokrywają gliny, na których rozwinęły się zespoły gleb o średniej produkcyjności. Dominują gleby brunatnoziemne. Na ograniczonych powierzchniach występują gleby płowe. Do niewielkich powierzchni ogranicza się zasięg gleb bielicowych, rozwiniętych na bezwęglanowych i bardzo przepuszczalnych zwietrzelinach. Gleby deluwialne, związane z łagodnie nachylonymi podnóżami stoków, występują w wielu obszarach, których łączna powierzchnia jest niewielka. Podobną cechą odznaczają się gleby aluwialne w dnach dolin.

    Synagoga w Bielsku-Białej – nieistniejąca synagoga znajdująca się w Bielsku (dzisiejsze Bielsko-Biała), na Dolnym Przedmieściu, między dzisiejszymi ulicami Adama Mickiewicza i 3 Maja.
    System Informacji Miejskiej (SIM) to system jednolitych pod względem wizualnym, architektonicznym i konstrukcyjnym nośników przekazujących informacje o charakterze miejskim.

    Wyżynna część Bielska-Białej składa się z kilkudziesięciu wzgórz, porozdzielanych dolinami rzek i potoków, z których centralną jest dolina Białej. Najwyższymi bielskimi wzgórzami są Drugi Kopiec Lipnicki (448 m n.p.m.), Hałcnowska Góra (404 m n.p.m.), Pierwszy Kopiec Lipnicki (393 m n.p.m.), Cieńciałowa Kępa (390 m n.p.m.), Malowany Dworek (390 m n.p.m.) i Trzy Lipki (386 m n.p.m.).

    Irak, Republika Iraku (arab. العراق, Al-Irak; جمهورية العراق, Dżumhurijjat al-Irak) – państwo arabskie na Bliskim Wschodzie, leżące nad Zatoką Perską.
    Klub sportowy – podstawowa jednostka organizacyjna realizująca cele i zadania w zakresie kultury fizycznej. Organizacja sportowa posiadająca osobowość prawną działająca, jako osoba prawna (w formie sportowej spółki akcyjnej lub stowarzyszenia kultury fizycznej) bądź, jako osoba fizyczna będąca przedsiębiorcą, której głównym - i najczęściej jedynym - celem jest udział w rozgrywkach sportowych, organizowanych pod egidą konkretnej federacji (krajowej, bądź kontynentalnej - rzadziej światowej) w stosownej kategorii wiekowej, płci i statusie zrzeszonych w nim osób.
    Beskid Śląski

    Beskid Śląski zbudowany jest z masywnych piaskowców godulskich i istebniańskich. W części południowej góry zbudowane są z fliszu magurskiego. Występują tu złoża mineralne: piaskowce, wapienie i kruszywa naturalne. Duże znaczenie mają piaskowce godulskie, które występują tu w dwóch rodzajach: godulskie środkowe oraz godulskie dolne. Znajdują się tu również źródła wód mineralnych.

    Schronisko PTTK na Szyndzielni (niem. Kamitzerplatte) (1001 m n.p.m.) – pierwsze murowane schronisko w Beskidzie Śląskim, oddane do użytku w 1897 roku. Na początku posiadało 7 pokoi noclegowych z 40 miejscami oraz rozbudowane zaplecze gastronomiczne. Stałymi mieszkańcami był gospodarz oraz restaurator.
    Bon ( bön język tybetański: བོན་ wylie: bon, wymowa: pʰø̃̀(n) ) – starożytna tybetańska tradycja religijna, istniejąca przed buddyzmem tybetańskim, po prześladowaniach ze strony buddystów trwających wiele wieków, współcześnie z nim koegzystująca.

    Beskid Mały zbudowany jest z płaszczowin: podśląskiej i śląskiej. Składa się w 95% z piaskowców godulskich. Geologicznie jest jednorodny z Beskidem Śląskim.

    Pasma Beskidów rozdziela szeroka na 5 km Brama Wilkowicka łącząca Pogórze Śląskie z Kotliną Żywiecką.

    W granicach administracyjnych miasta znajduje się 17 szczytów górskich:

    Gleby bielicowe – ubogie gleby z klasy gleb bielicoziemnych, wytworzone na piaskach, zawierające w profilu poziomy diagnostyczne albic i spodic, o budowie profilu Ol-Of-Oh-AEes-Bh-Bfe-C.
    Szyndzielnia (dawniej również Szędzielnia lub Gaciok; niem. Kamitzerplatte – od nazwy niemieckiej leżącej o podnóża góry Kamienicy, spotykane również Kamnitzerplatte, 1028 m n.p.m.) – szczyt w Beskidzie Śląskim, wznoszący się tuż na północ od Klimczoka, usytuowany pomiędzy dolinami Olszówki, Wapienicy i Białki w granicach administracyjnych miasta Bielska-Białej.

    Na południowo-zachodnich stokach Stołowa znajduje się Jaskinia w Stołowie, której korytarze liczą 21 m. W 2003 r. na stokach Stołowa odkryto również wejście do Jaskini Głębokiej w Stołowie. Odkrycie tej jaskini zostało uznane za jedno z największych osiągnięć speleologicznych ostatnich lat w Polsce. Z długością 554 m i głębokością 25 m jest jedną z największych jaskiń polskich Karpat fliszowych. Kilka mniejszych jaskiń znajduje się także w rejonie Klimczoka.

    Neobarok – nurt w architekturze historyzmu, nawiązujący formalnie do baroku, szczególnie w dekoracji elewacji, rozpowszechniony w końcu XIX wieku (od 1880).
    Telewizja kablowa (pot. nazywana "kablówką") realizowana jest za pomocą technologii hybrid fibre-coaxial (HFC) i jest nowoczesną siecią telekomunikacyjną, która pozwala na oferowanie abonentom pakietu programów radia i telewizji oraz szerokiego asortymentu interaktywnych usług multimedialnych (tj. Internet, telefon). Telewizje kablowe wykorzystują do transmisji pasmo od ~50 do ~900 MHz. Każdy program zajmuje 8 MHz (w standardzie PAL D/K), więc przez kabel koncentryczny można przesłać do stu programów stacji telewizyjnych.

    Zbiorniki i cieki wodne

    Rzeka Biała
    Jezioro Wielka Łąka

    Główną rzeką przepływającą przez miasto jest Biała, prawy dopływ Wisły o długości 28,6 km. Od średniowiecza stanowi granicę Śląska i Małopolski. W roku 1457 stała się granicą państwową między Czechami a Polską, która była aż do 1772 r. Odtąd aż do 1918 r. odgraniczała Śląsk Austriacki od Galicji, a później województwo śląskie od krakowskiego. Funkcję graniczną straciła dopiero w 1951 r., kiedy połączono Bielsko i Białą Krakowską w jeden organizm.

    Unia Europejska (oficjalny skrót w Polsce: UE) – powstały . W określeniu europejskości Unii naczelną rolę odgrywają czynniki historyczne i kulturowe oraz wspólna tożsamość i identyfikacja z wartościami demokratycznymi.
    Cmentarz żydowski w Bielsku-Białej – czynny cmentarz żydowski znajdujący się w Bielsku-Białej, w dzielnicy Aleksandrowice, przy ul. Cieszyńskiej 92.

    Dopływami Białej są potoki, w dolinach których rozlokowały się wsie, a dziś dzielnice miasta:

  • Dębowiec
  • Kamieniczanka
  • Kromparek
  • Krzywa
  • Niwka
  • Olszówka
  • Potok Starobielski
  • Straconka
  • Drugą ważną rzeką jest Wapienica, prawy dopływ Iłownicy o długości 20,6 km. Jej główne dopływy to Barbara, Rudawka i Żydowski Potok. Od 1895 r. Wapienica, prowadząca wody I klasy czystości stanowi główne ujęcie wody dla bielskich wodociągów.

    Konurbacja górnośląska (katowicka, śląska, śląsko-dąbrowska) – konurbacja w południowej Polsce, w województwie śląskim, położona w większości na Wyżynie Śląskiej. W skład konurbacji wchodzą historyczne tereny Górnego Śląska, Zagłębia Dąbrowskiego oraz Jaworzna.
    Droga wojewódzka nr 942 (DW942) – droga wojewódzka o długości 41 km w południowej Polsce, w województwie śląskim, łącząca Bielsko-Białą z Wisłą.

    W 1932 r. w górnym biegu Wapienicy, u ujścia Barbary zbudowano zaporę wodną im. I. Mościckiego, a w wyniku spiętrzenia wód rzeki powstało sztuczne jezioro Wielka Łąka, które służy wyłącznie jako ujęcie wody.

    Inne rzeki i strumienie w Bielsku-Białej to:

  • Słonnica i jej dopływ Suchy Potok, przepływające przez Hałcnów
  • Złoty Potok w Lipniku – dopływ Niwki
  • Niper – skanalizowany dopływ Białej, płynący m.in. pod pl. Bolesława Chrobrego
  • Sikornik – częściowo skanalizowany dopływ Białej, rozgraniczający Górne i Żywieckie Przedmieście
  • Potok Mireckiego w Aleksandrowicach i Ruciana w Kamienicy – dopływy Kamieniczanki
  • Potok Zajazdowy – dopływ Białej płynący przez ZPK Sarni Stok
  • Mraźnica, Zimny Potok i Pasternik w Straconce – dopływy Straconki
  • Wiele, głównie w górskiej części miasta, jest także niewielkich, bezimiennych cieków wodnych.

    Kahał (hebr. קהלה kehilla – zgromadzenie, gmina) - wyrażenie z języka jidysz oznaczające gminę, formę organizacji społeczności żydowskiej. Słowo to oznacza zarówno samo skupisko ludności, wewnętrznie zorganizowane i posiadające władze, jak i samą grupę władz gminy.
    Tesco – największa brytyjska sieć hipermarketów, która ma swoje filie również w innych krajach. Początkowo sieć zajmowała się sprzedażą żywności, ale rozszerzyła swoją ofertę również na odzież, sprzęt elektroniczny i samochody. Do roku 2003 firma miała już w swoim posiadaniu ponad 2000 sklepów różnej wielkości, od hipermarketów do niewielkich sklepików np. przy stacjach benzynowych.

    Największym skupiskiem stawów w Bielsku-Białej są Stawy Komorowickie położone w północnej części Komorowic, nad rzeką Białą. Sąsiadują ze Stawami Bestwińskimi, położonymi w Gminie Bestwina.

    Mniejszymi skupiskami stawów są Stawy Barkowskie i Stawy Nyczowe nad Kromparkiem, Stawy Hałcnowskie nd Słonnicą oraz grupa stawów nad Rudawką w zachodniej Wapienicy.

    Klimat

    Klimat Bielska-Białej cechuje się dużym zróżnicowaniem, ponieważ obszar miasta znajduje się w obrębie dwóch dzielnic klimatycznych – podkarpackiej (pogórza) i karpackiej (gór). Klimat wykazuje wyraźną zależność od czynników cyrkulacyjnych. Wyraża się to m.in. dużą nieregularnością stanów pogody i znacznymi wahaniami temperatur w ciągu roku. Największy wpływ na kształtowanie się pogody w mieście wywierają masy powietrza znad Atlantyku.

    Robotyka – interdyscyplinarna dziedzina wiedzy działająca na styku mechaniki, automatyki, elektroniki, sensoryki, cybernetyki oraz informatyki. Domeną robotyki są również rozważania nad sztuczną inteligencją – w niektórych środowiskach robotyka jest wręcz z nią utożsamiana.
    Województwo śląskieautonomiczna jednostka administracyjna II Rzeczypospolitej Polskiej z siedzibą władz w Katowicach, powołana do życia w 1920 roku, faktycznie istniała w latach 1922-1939. Formalnie została zniesiona w 1945 roku.

    Najczęściej występują wiatry zachodnie oraz południowo-zachodnie. W zimie częściej występują wiatry południowo-zachodnie i południowe, natomiast latem zachodnie i północno-zachodnie. Spory odsetek wiatrów południowych stanowią wiatry halne, obserwowane najczęściej zimą.

    Największe zachmurzenie na terenie Bielska-Białej występuje w miesiącach od listopada do stycznia. Najmniejszym średnim zachmurzeniem oraz najczęstszym występowaniem dni słonecznych cechuje się koniec lata i początek jesieni.

    Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość (pełna nazwa: Ruch Oporu bez Wojny i Dywersji "Wolność i Niezawisłość") - polska cywilno-wojskowa organizacja antykomunistyczna założona 2 września 1945 w Warszawie. Jej trzon stanowiły pozostałości rozwiązanej w 1945 roku Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj. WiN przejęła jej strukturę organizacyjną, kadry, majątek a także częściowo oddziały leśne. Dowódcy obszarów DSZ zostali prezesami obszarów WiN.
    Kościół Opatrzności Bożej w Bielsku-Białej – zabytkowy kościół katolicki w Bielsku-Białej, znajdujący się w dzielnicy Biała Krakowska, przy pl. Opatrzności Bożej. Jest kościołem parafialnym (parafia Opatrzności Bożej) i należy do diecezji bielsko-żywieckiej (Dekanat Bielsko-Biała I – Centrum). Powstał w stylu późnobarokowym w latach 17601769 i był w XIX w. dwukrotnie przebudowywany.

    Temperatura powietrza uwarunkowana jest przede wszystkim dopływem określonych mas powietrza, natomiast jej zróżnicowanie przestrzenne jest związane z rzeźbą terenu. Temperatura na obszarze miasta obniża się wraz ze wzrostem wysokości, stopniowo ku południu (średnio o 0,5 °C na 100 m). Wartość średniej temperatury powietrza zmienia się w granicach od 4 (w partiach grzbietowych Beskidów) do ok. 8 °C (w centrum). Najwyższe wartości średniej temperatury przypadają na lipiec (19 °C), najmniejsze natomiast na styczeń (–3 °C). Okres bezprzymrozkowy trwa na pogórzu średnio 175 dni, w górach o ponad miesiąc krócej.

    Sarni Stok – drugie co do wielkości centrum handlowe w Bielsku-Białej, położone przy ul. Sarni Stok, w pobliżu ul. Warszawskiej – drogi wylotowej w kierunku Katowic i Cieszyna oraz osiedla mieszkaniowego o tej samej nazwie.
    Droga ekspresowa S69 – połączenie drogowe Bielsko-Biała (S1) – ŻywiecZwardoń/Myto-Skalité (granica państwa ze Słowacją) – o łącznej długości ok. 48 km w całości na obszarze województwa śląskiego. Jako przedłużenie S69 na terenie Słowacji ustalono słowacką autostradę D3 w kierunku Bratysławy. Zarówno droga ekspresowa S69, jak i autostrada D3 są częścią Europejskiego Korytarza Transportowego nr VI.

    Mgły występują średnio przez 40-50 dni w roku.

    Największą ilość opadów deszczu przynoszą wiatry zachodnie, północno-zachodnie i północne, najmniejszą – południowe. Najwyższe miesięczne sumy opadów notuje się w czerwcu, najniższe w styczniu i lutym. Opady śniegu występują od listopada do kwietnia, przy czym największą liczbę dni z opadem śniegu notuje się w styczniu.

    Jasienica (niem. Heinzendorf, cz. Jasenice) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie bielskim, siedziba gminy Jasienica, na Śląsku Cieszyńskim. Według danych z 30 marca 2009 roku Jasienica miała 4872 mieszkańców, zamieszkałych na obszarze 1171,8 ha (11,7 km²), co daje gęstość zaludnienia równą 415,8 os./km².
    BKS Stal (pełna nazwa: Bialski Klub Sportowy Stal Bielsko-Biała) - wielosekcyjny, jeden z najstarszych polskich klubów sportowych, powstały w 1922 roku w Białej Krakowskiej (obecnie część Bielska-Białej).

    Pokrywa śnieżna jest bardzo zróżnicowana, ponieważ w granicach administracyjnych miasta znajdują się tereny górskie. Roczna liczba dni z pokrywą śnieżną waha się w granicach od około 70 dni w dzielnicach północnych do ponad 200 w szczytowych partiach Beskidów. Maksymalną grubość pokrywy śnieżnej zanotowano w Bielsku-Białej w latach 60. i wynosiła ona 55 cm.

    Wody podziemnewody, zalegające pod powierzchnią Ziemi na różnych głębokościach, powstałe na skutek różnych procesów geologicznych. Ich łączna objętość wynosi ok. 60 000 tys. km³, co stanowi ok. 4,12‰ ogólnej objętości zasobów hydrosfery Ziemi. Strefa nasycenia wodami podziemnymi nosi nazwę strefy saturacji, i położona jest poniżej strefy nasycenia powietrzem glebowym i innymi gazami czyli strefy aeracji. W strefie aeracji mogą występować wody, ale tylko jako wody zawieszone albo związane (woda higroskopijna, woda błonkowata, woda kapilarna). Miejsce wypływu wód podziemnych na powierzchnię w zależności od obfitości i sposobu wypływu to źródło, młaka, wykap lub wysięk.
    Aeroklub Bielsko-Bialski (ABB) – regionalny oddział Aeroklubu Polskiego, działający od 1945 r. w Bielsku-Białej. Posiada cztery sekcje: samolotową, szybowcową, spadochronową i modelarską. Liczy ok. 150 członków. Jest zrzeszony w Międzynarodowej Federacji Lotniczej FAI.

    Podział administracyjny

    Podział administracyjny Bielska-Białej

    Bielsko-Biała oficjalnie podzielone jest na 30 osiedli, które stanowią jednostki pomocnicze gminy. Osiedla te działają na postawie statutów przyjętych w drodze uchwały Nr LXVII/1093/2002 Rady Miejskiej w Bielsku-Białej z dnia 8 października 2002 r.

    Powszechnie występuje również nieoficjalny podział na „dzielnice”. Podział ten jest podziałem zwyczajowym, używanym przez mieszkańców miasta, podobnie jak nazwa dzielnica. Granicę między „dzielnicami” w większości przypominają granice historycznych części Bielska i Białej oraz wsi stopniowo włączanych w granica miasta. W ten sposób wyróżnia się:

    Podbeskidzie – określenie nieformalne używane do określenia terenów geograficznie położonych u podnóża zachodniej części pasma Beskidów Zachodnich, obszaru dawnego województwa bielskiego bądź obszaru metropolitalnego/okręgu przemysłowego Bielska-Białej.
    Kościół Zielonoświątkowy w Rzeczypospolitej Polskiejchrześcijański wolny kościół protestancki o charakterze ewangelikalnym nurtu zielonoświątkowego; drugi, pod względem wielkości Kościół protestancki w Polsce (po Kościele Ewangelicko-Augsburskim w RP), posiadający ponad 23 tysięcy wiernych zrzeszonych w ramach 217 zborów; największy polski Kościół protestancki nurtu ewangelicznego; największa, choć nie jedyna, wspólnota zielonoświątkowców w Polsce, związana z pentekostalną tradycją amerykańskich Zborów Bożych i przyjmująca ustrój kongregacjonalno-synodalny. Kościół Zielonoświątkowy w RP jest członkiem Europejskiej Wspólnoty Zielonoświątkowej, Światowej Wspólnoty Zborów Bożych, Towarzystwa Biblijnego w Polsce oraz Aliansu Ewangelicznego w RP. Organem prasowym Kościoła jest miesięcznik Chrześcijanin. Siedzibą władz Kościoła jest miasto stołeczne Warszawa. Podstawą prawną działalności Kościoła jest Ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Zielonoświątkowego w Rzeczypospolitej Polskiej z dn. 20 lutego 1997. Kościół Zielonoświątkowy w RP jest wpisany do rejestru Kościołów i związków wyznaniowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w dziale A, pod numerem 15. Obecnym Przewodniczącym Naczelnej Rady Kościoła i Prezbiterem Naczelnym Kościoła jest bp Marek Kamiński.
  • Śródmieście, w tym Stare Miasto, Białą Krakowską, Dolne Przedmieście, Górne Przedmieście i Żywieckie Przedmieście
  • Aleksandrowice
  • Hałcnów
  • Kamienicę
  • Komorowice (Śląskie i Krakowskie)
  • Lipnik
  • Leszczyny
  • Mikuszowice (Śląskie i Krakowskie)
  • Obszary
  • Olszówkę (Dolną i Górną)
  • Stare Bielsko
  • Straconkę
  • Wapienicę
  • Złote Łany
  • Przyroda

    Zieleń miejska

    Tereny zieleni miejskiej zajmują w Bielsku-Białej 272,6 ha, a tereny leśne około 2500 ha, stanowiąc odpowiednio ok. 2,21% oraz 20% ogólnej powierzchni miasta. Daje to w przeliczeniu na jednego mieszkańca 152 m² powierzchni terenów zielonych. Zieleń urządzoną na terenie miasta stanowią przede wszystkim chronione zabytkowe założenia zieleni parkowej, cmentarnej i przykościelnej oraz zieleńce, parki, skwery i bulwary ogólnodostępne o charakterze rekreacyjnym i estetycznym. Na terenie Bielska-Białej występują również obszary zieleni towarzyszącej zabudowaniom, ogródkom działkowym i zieleni izolacyjnej wokół tras komunikacyjnych. Na terenie miasta istnieje 36 cmentarzy, z czego większość pochodzi z XIX w. i pierwszej połowy XX w.

    Beskid Śląski (czes. Slezské Beskydy, 513.45) – pasmo górskie, stanowiące część Beskidów Zachodnich. Jest mezoregionem wchodzącym w skład prowincji Karpat Zachodnich. Najwyższymi szczytami Beskidu Śląskiego są Skrzyczne (1257 m n.p.m.) i Barania Góra (1220 m n.p.m.), natomiast dla części czeskiej Czantoria Wielka (995 m n.p.m.).
    Literaturoznawstwo (także: nauka o literaturze, wiedza o literaturze) – dyscyplina humanistyczna, której przedmiotem zainteresowania jest literatura, a przede wszystkim analiza poszczególnych utworów literackich oraz rekonstruowanie historycznoliterackich procesów. W obrębie literaturoznawstwa formułuje się także ogólne teorie oraz metodologie badań literackich.

    Parki i cmentarze

    Park Słowackiego wczesną wiosną
    Aleja drzew na Cmentarzu żydowskim
  • Park Słowackiego – na Dolnym Przedmieściu, między ulicami Słowackiego a Chopina, w sąsiedztwie Bielskiego Centrum Kultury; został założony w 1898 r. jako „Park Jubileuszowy im. Cesarza Franciszka Józefa I”;
  • Park Włókniarzy – na Żywieckim Przedmieściu, między ulicą Partyzantów a rzeką Białą; został założony w 1899 r. jako „Planty Blichowe”;
  • Park nad rzeką Białą – między rzeką Białą a ratuszem; powstał w końcu XIX wieku; najciekawszym elementem parku jest głaz narzutowy z czasów epoki lodowcowej podarowany miastu Białej w 1908 r.
  • Bulwary Straceńskie – na Leszczynach, wzdłuż ulicy Górskiej; park usytuowany wzdłuż potoku Straconka jest bardzo popularnym wśród bielszczan miejscem wypoczynku i rekreacji
  • Park Strzygowskiego – wzdłuż ul. Partyzantów (za ul. Bora-Komorowskiego), na tzw. Stawach; niegdyś popularne kąpielisko rzeczne na Białej (dziś rzeka jest zbyt zanieczyszczona);
  • Park Rosta – między Obszarami a Kępą Hałcnowską (w rejonie ul. Niepodległości);
  • Park Wypoczynku Niedzielnego – w Wapienicy, w rejonie ulic Jaworzańskiej, Telimeny i Tadeusza, w sąsiedztwie stadionu LKS Zapora Wapienica;
  • Ponadto w Bielsku-Białej znajduje się liczne parki dworskie, fabrykanckie i willowe, zlokalizowane w sąsiedztwie d. pałaców i XIX-wiecznych willi, z ciekawymi okazami drzew, często egzotycznymi. W rejestrze zabytków znajduje się sześć tego typu parków.

    Hotel "Pod Orłem"neobarokowoklasycystyczny czteropiętrowy gmach pełniący funkcję biurowca i pasażu handlowego, położony przy Placu Wolności (wg numeracji przy ul. 11 Listopada) w Bielsku-Białej, w dzielnicy Biała Krakowska.
    Dialekt śląski języka niemieckiego (dś. Schläsch , nie jest to jednak nazwa geograficznie precyzyjna, gdyż etnolekt ten obejmował również obszary należące do Górnego Śląska.

    Enklawę dzikiej przyrody w centrum Bielska-Białej stanowią cmentarze. Szczególne walory przyrodnicze posiadają jednak tylko dwa z nich:

  • Stary Cmentarz Ewangelicki, założony w 1833 r., zlokalizowany na Bielskim Syjonie
  • Cmentarz żydowski, założony w 1849 r., położony w Aleksandrowicach (dawniej istniał też kirkut przy ul. Wyzwolenia).
  • Występują na nich liczne drzewa o wymiarach pomnikowych, oplecione dodatkowo przez bluszcz. Nagrobki, mury i alejki obrośnięte są wieloma gatunkami roślin, a z rzadka odwiedzane nekropolie stanowią oazę dla licznych ptaków. Pojawiają się również ślady bytowania drobnych ssaków.

    Habsburgowiedynastia niemiecka (von Habsburg). Założycielem dynastii był Guntram Bogaty (X wiek). Nazwa rodziny wywodzi się od pierwszej posiadłości rodu, zamku Habsburg (niem. Habichtsburg znaczy Jastrzębi Gród, Zamek Jastrzębia) położonego w kantonie Aargau w Szwajcarii. Przedstawiciele dynastii panowali m.in. w krajach niemieckich i włoskich, Świętym Cesarstwie Rzymskim, Czechach, Hiszpanii, Portugalii, Burgundii, na Węgrzech (a co za tym idzie także w Chorwacji) i w Siedmiogrodzie, w Niderlandach, na Śląsku oraz hiszpańskich i portugalskich koloniach w Azji i obu Amerykach. Dynastia w linii męskiej wygasła w 1740. Ostatnia z rodu Maria Teresa Habsburg wraz z mężem cesarzem Franciszkiem I Lotaryńskim założyła nową dynastię Habsbursko-Lotaryńską.
    Festiwal Filmowy "Kino Niezależne Filmowa Góra" – międzynarodowy festiwal kina niezależnego odbywający się od 2005 r., w lipcu i sierpniu. Lista miast festiwalowych co roku ulega zmianie, w roku 2009 przestawiając się następująco: Zielona Góra (scena macierzysta), Bielsko-Biała, Bytom, Ciężkowice, Gorzów Wielkopolski, Głogów, Kostrzyn nad Odrą, a także Berlin, Biała Cerkiew i Edynburg. W latach wcześniejszych projekcje odbywały się także w Augustowie (2007), Glasgow (2007), Gubinie (2007), Tarnowie (2007, 2008) i Zgorzelcu (2007, 2008).

    Obszary chronione

    Widok z Jeziora Wielka Łąka w Dolinie Wapienicy na rezerwat przyrody Jaworzyna
    Pomnik przyrody – głaz narzutowy w postaci czerwonego granitu skandynawskiego z okresu zlodowacenia w parku obok ratusza

    Udział obszarów chronionych w powierzchni Bielska-Białej wynosi 35,8%. Daje to miastu trzecie, po Koszalinie i Kielcach, miejsce w Polsce.

    Cmentarz Żołnierzy Radzieckich w Bielsku-Białej – cmentarz wojskowy w Bielsku-Białej położony przy ul. Lwowskiej, na którym pochowani są żołnierze radzieccy polegli w walkach o Bielsko i Białą w 1945 r.
    Pedagogika (gr. Παιδαγωγική) - zespół nauk o wychowaniu, istocie, celach, treściach metodach, środkach i formach organizacji procesów wychowawczych. Pedagogika jest nauką o procesach wychowawczych, czyli teorią działalności wychowawczej; samo postępowanie wychowawcze nazywa się natomiast często pedagogią (gr. paidagogia), któremu to pojęciu bliskie jest określenie "sztuka wychowania" (łac. ars educandi).

    Większość terenów górskich w granicach Bielska-Białej leży w obrębie dwóch parków krajobrazowych: Parku Krajobrazowego Beskidu Małego i Parku Krajobrazowego Beskidu Śląskiego.

    W granicach miasta znajduje się cztery zespoły przyrodniczo-krajobrazowe:

  • Dolina Wapienicy (data zał. 1990, pow. 1510 ha)
  • Cygański Las (data zał. 1997, pow. 593 ha)
  • Sarni Stok (data zał. 2002, pow. 11 ha)
  • Gościnna Dolina (data zał. 2006, pow. 39 ha)
  • Dolina Wapienicy jest też pierwszym w Polsce miejscem, gdzie wprowadzono w życie ideę parku ekologicznego, czyli połączenia ochrony przyrody z edukacją ekologiczną opartą na jej bezpośrednim doświadczaniu i zaangażowaniu społecznym na jej rzecz.

    Lotnisko Bielsko-Biało Kaniów (lotnisko Czechowice-Dziedzice) – lotnisko fabryczne przy Parku Technologicznym Przemysłu Lotniczego w Kaniowie, położone w Kaniowie w gminie Bestwina, opodal Czechowic-Dziedzic w powiecie bielskim (około 10 km na północ od centrum Bielska-Białej). Lotnisko jest częścią tworzonego Parku Technologicznego Przemysłu Lotniczego w Kaniowie, którym zarządza Bielski Park Techniki Lotniczej Sp. z o.o. Teren Parku Technologicznego znajduje się nad obszarem wyrobiskowym kopalni KWK "Silesia", co w przyszłości może powodować szkody górnicze.
    KS Gwardia Bielsko-Biała – polski klub judo z siedzibą w Bielsku-Białej założony w 1981. Hala sportowa Gwardii znajduje się przy ul. Doliny Miętusiej 17 na Osiedlu Karpackim.

    W Bielsku-Białej ustanowiono dwa rezerwaty przyrody:

  • Stok Szyndzielni (data zał. 1953, pow. 54,96 ha)
  • Jaworzyna (data zał. 2003, pow. 40,03 ha)
  • Ponadto istnieją dwa użytki ekologiczne:

  • Uroczysko Jasionka (data zał. 2003, pow. 1,10 ha, dzieln. Wapienica)
  • Żabiniec (data zał. 2006, pow. 0,7986 ha, dzieln. Mikuszowice)
  • Bielsko-Biała posiada 62 pomniki przyrody, w tym:

  • 52 pojedyncze drzewa
  • 9 skupisk drzew
  • 1 głaz narzutowy
  • Obecnie projektowane są w Bielsku-Białej kolejne obszary chronione:

    Elektroenergetyka – podgrupa energetyki i elektrotechniki dotyczącą wytwarzania, przesyłu i rozdziału energii elektrycznej. Jej głównym zadaniem jest zapewnienie ciągłego (niezawodnego) dopływu energii elektrycznej o odpowiedniej (wysokiej) jakości do odbiorcy.
    E75 – oznaczenie trasy europejskiej bezpośredniej północ-południe, biegnącej z Vardø w Norwegii przez Finlandię, Polskę, Czechy, Słowację, Węgry, Serbię, Macedonię do miejscowości Sitía na Krecie w Grecji.
  • zespoły przyrodniczo-krajobrazowe: Bark, Dolina Białej, Dolina Złotego Potoku, Jeżynowa Dolina, Grodzisko, Trzy Lipki, Straconka
  • rezerwaty przyrody: Barbara, Klimczok, Kołowrót, Las Gryndy, Leśne Wąwozy, Nad Kromparkiem, Piekielny
  • użytki ekologiczne: Blachurowy Staw, Hałcnowskie Stawy, Diable Młyny, Nyczowe Stawy, Stawy Komorowickie, Storczykowe Łąki
  • Zanieczyszczenia środowiska

    Bielsko-Biała należy do miast o stosunkowo dużym zanieczyszczeniu środowiska. W mieście emitowanych jest 2% zanieczyszczeń pyłowych i 1,7% zanieczyszczeń gazowych województwa śląskiego. Poziom zanieczyszczenia środowiska od 1991 r. stopniowo się zmniejsza.

    Dom maklerski (biuro maklerskie) – instytucja będąca członkiem giełdy papierów wartościowych, posiadająca możliwość prowadzenia na niej transakcji kupna oraz sprzedaży papierów wartościowych. Najczęściej powiązana finansowo z bankiem.
    Międzyrzecze Dolne (cz. Dolní Meziříčí, niem. Nieder Kurzwald) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie bielskim, w gminie Jasienica, na Śląsku Cieszyńskim. Powierzchnia sołectwa wynosi 780 ha, a liczba ludności 1061, co daje gęstość zaludnienia równą 136 os./km². W granicach sołectwa położone są Franciszkowice (niem. Franzfeld, identyfikator TERYT: 0055024), dawniej samodzielna wieś.

    Największy wpływ na zanieczyszczenie powietrza mają lokalne kotłownie CO używane w gospodarstwach domowych oraz MŚP spalające węgiel w celach grzewczych i technologicznych. Utrzymanie na obszarze Śródmieścia tradycyjnych rozwiązań z indywidualnymi kotłowniami węglowymi, koksowymi i gazowymi powoduje pogarszanie się stanu środowiska w tej części miasta i może być przyczyną przekraczania dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń powietrza, co grozi konsekwencjami w postaci negatywnego oddziaływania na ludzi i budowle, w szczególności na zabytki.

    Województwo krakowskie (łac. Palatinatus Cracoviensis) powstało już w XIV wieku i w niezmienionym kształcie weszło następnie w skład administracyjny I Rzeczypospolitej. Istniało do 1795 roku. Na przestrzeni wieków jego granice zmieniły się niewiele od czasów średniowiecza. Starosta Krakowski był jednocześnie generałem krakowskim i miał pod swoją jurysdykcją oprócz Krakowa trzy grody: Proszowski, Lelowski i Księski. W tym województwie znajdowała się dynamicznie rozwijająca Częstochowa wraz z klasztorem jasnogórskim będącym sanktuarium dynastycznym Jagiellonów i Wazów.
    Śląsk (śl. Ślůnsk, niem. Schlesien, dś. Schläsing, czes. Slezsko, łac. Silesia) – region i kraina historyczna położona w Europie Środkowej, na terenie Polski, Czech i Niemiec. Ta historyczna kraina dzieli się na Dolny i Górny Śląsk oraz Śląsk Cieszyński. Historyczną stolicą Śląska jest Wrocław.

    Źródłami zanieczyszczenia powietrza w Bielsku-Białej są również komunikacja samochodowa oraz energetyka, szczególnie niska emisja z lokalnych systemów grzewczych. Zanieczyszczenia wynikające z ruchu motoryzacyjnego koncentrują się w rejonach zwartej, wysokiej zabudowy miejskiej (w tzw. kanionach ulicznych). Istniejąca obecnie organizacja ruchu pojazdów samochodowych na terenie Bielska-Białej jest niekorzystna i sprzyja powstawaniu zjawiska smogu fotochemicznego.

    Kotlina Żywiecka (513.46) - duża kotlina śródgórska w Beskidach Zachodnich, której centrum znajduje się w rejonie ujścia do Soły jej dwóch dużych dopływów: prawobrzeżnej Koszarawy i lewobrzeżnej Żylicy.
    Kotlina Oświęcimska (512.2) – makroregion geograficzny w południowej Polsce, stanowiący część Północnego Podkarpacia, o powierzchni ok. 1236 km².

    Nie bez znaczenia jest także emisja pochodzenia energetycznego z obszarów sąsiednich (GOP, ROW, Zagłębie Ostrawsko-Karwińskie) oraz z procesów technologicznych realizowanych w zakładach przemysłowych.

    Wody przepływających przez miasto rzek są silnie lub ponadnormatywnie zanieczyszczone szkodliwymi substancjami. Pomimo złej oceny jakości wód rzeki Białej, badania wykazały stopniową poprawę wskaźników fizykochemicznych. Podobnie wygląda sytuacja wód podziemnych. Najbardziej zagrożone zanieczyszczeniem są wody czwartorzędowego poziomu wodonośnego w dolinie Białej, Wapienicy i ich dopływów.

    Instytut Teologiczny im. św. Jana Kantego w Bielsku-Białej – oddział Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II znajdujący się w Bielsku-Białej. Jest ściśle związany z diecezją bielsko-żywiecką i mieści się w siedzibie kurii przy ul. Żeromskiego 5. Prowadzi teologiczne studia licencjackie i magisterskie w ramach czterech specjalizacji: resocjalizacyjnej, pedagogiczno-katechetycznej, turystyki religijnej oraz medialnej.
    Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

    Demografia

    Na przełomie 2010 i 2011 liczba ludności Bielska-Białej wyniosła 175 008 osob, w tym 82 581 mężczyzn i 92 427 kobiet. W 2007 na 100 mężczyzn przypada 112 kobiet. Bielsko-Biała jest 22. największym miastem Polski według liczby ludności oraz 18. pod względem zajmowanej powierzchni. Liczba ludności miasta stanowi 3,78% ludności województwa śląskiego. Gęstość zaludnienia wynosi 1406 os./km², a przyrost naturalny –0,03‰. Saldo migracji było w 2006 r. ujemne i wyniosło –497 osób. Liczba zawartych małżeństw wyniosła 1184, a rozwodów 492.

    Port lotniczy Ostrawa im. Leoša Janáčka (dawniej Port lotniczy Ostrava-Mošnov, cz.: Letiště Leoše Janáčka Ostrava, ang.: Ostrava Leos Janacek Airport, kod IATA: OSR, kod ICAO: LKMT) - międzynarodowe lotnisko położone około 20 km od Ostrawy w pobliżu miejscowości Mošnov.
    Kolej linowa na Szyndzielniękolej linowa z Olszówki (dzielnica Bielska-Białej) na Szyndzielnię w Beskidzie Śląskim, w granicach administracyjnych tego miasta.

    W 2007 r. wiek produkcyjny osiągnęło 114 912 osób (65,41%), wiek poprodukcyjny 30 399 osób (17,30%), natomiast w wieku przedprodukcyjnym jest 30 379 mieszkańców miasta (17,29%).

    Stopa bezrobocia wynosi 5,8% (5400 osób). W 2007 r. spośród 65 359 osób zatrudnionych 41 866 (68,23%) pracowało w sektorze prywatnym, a 19 493 (31,77%) w sektorze publicznym.

    Bielsko-Biała jest także centrum aglomeracji bielskiej (ok. 325 tys. mieszkańców).

    Pomnik przyrody – termin ten został wprowadzony przez Aleksandra von Humboldta na przełomie XVIII i XIX wieku, co dało początek kierunkowi konserwatorskiemu w ochronie przyrody.
    Flaga miejska – charakterystyczny symbol miejskiej wspólnoty samorządowej skonstruowany na wzór herbu terytorialnego według określonych reguł weksylologicznych. Flagi miast mogą być również flagami gmin i innych jednostek terytorialnych.

    Na przestrzeni lat liczba ludności Bielska-Białej wzrastała wraz z rozwojem przemysłu i przyłączaniem pobliskich miejscowości. Najwyższą liczbę ludności (184 421) miasto osiągnęło w 1991 r. Odtąd, podobnie jak całej Polsce, obserwuje się wyraźny spadek liczby ludności. Według prognoz GUS w 2020 r. Bielsko-Biała ma liczyć 163 tys., a w 2030 r. 145,2 tys. mieszkańców.

    Kolej Północna (oficjalnie "C.K. Uprzywilejowana Kolej Północna Cesarza Ferdynanda", niem. K.u.K. Privilegierte Kaiser-Ferdinands-Nordbahn, KFNB, czes. Severní Ferdinandova Dráha) - wybudowana w granicach Cesarstwa Austriackiego linia kolejowa łącząca Wiedeń z Krakowem.
    Międzyrzecze Górne (niem. Ober Kurzwald) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie bielskim, w gminie Jasienica, na Śląsku Cieszyńskim.
    Demography of Bielsko-Biała 2008.png


    Nazwa miasta

    Zapisywana z dywizem nazwa Bielsko-Biała powstała przez zestawienie nazw Bielska i Białej (Krakowskiej), które w 1951 r. utworzyły jeden organizm miejski. Odmienia się oba człony (Bielska-Białej, Bielsku-Białej). Błędna jest dość popularna, głównie w mediach, odmiana „Bielsko-Białej”.

    Etymologia nazwy Bielsko najprawdopodobniej wywodzi się od rzeki Białej, której nazwa pochodzi od przymiotnika biały. Określał on ogólne wrażenie barwy wody – białej, czyli jasnej i czystej. Niektórzy badacze nazwę miasta wiążą również z bieleniem płótna, co jest jednak wątpliwe ze względu na to, że w XIII w. Bielsko nie było jeszcze ośrodkiem tkackim ani sukienniczym. Od rzeki zapożyczyła nazwę także osada, a następnie miasto Biała. Nazwa Bielsko została utworzona za pomocą przyrostka -sko, natomiast Biała ponowiona z nazwy rzeki.

    Euroregion Beskidy - euroregion na granicy polsko-słowacko-czeskiej, który powstał 9 czerwca 2000 w celu wspierania współpracy transgranicznej w tym obszarze. W 2008 obejmował on powierzchnię 6 092 km2, a zamieszkiwało go około 1 176 500 tys. osób.
    Stadion Klubu Sportowego Sprint – stadion lekkoatletyczny zlokalizowany w Bielsku-Białej przy ulicy Jaworzańskiej. Właścicielem obiektu jest klub sportowy "Sprint". Budowa stadionu rozpoczęła się 10 września 1986 roku, a gotowy obiekt oddano do użytku 22 czerwca 1987 roku. W 2000 roku została przeprowadzona modernizacja obiektu. Stadion wielokrotnie gościł różne imprezy lekkoatletyczne m.in. mistrzostwa Polski seniorów w 2003 oraz młodzieżowe mistrzostwa Polski w 2009. W 2010 roku odbyły się tutaj po raz drugi seniorskie mistrzostwa kraju. Od 2002 roku rokrocznie stadion gości mityng Beskidianathletic.

    Po raz pierwszy łacińska nazwa „Bielici”, którą często utożsamia się z Bielskiem pojawiła się w dokumencie biskupa wrocławskiego z 1284 r.. Najwcześniejsze zapisy nazwy Bielska w postaci zniemczonej można czytać jako Bielica: zu Bilitz (1312), Belicz (1420). Później pojawiły się również nazwy słowiańskie: w Bilsku (1420), na Bielsku (1465), miasta Byelska (1525), in oppido Bilsko (1652). Od XIX w. występowała już tylko jedna nazwa niemiecka – Bielitz i jedna czeska – Bílsko. W języku polskim natomiast istniały liczne oboczności: jeszcze na początku XX w. na równi z Bielsko występowały Bielsk, Bilsko i Bilsk. Ostatecznie nazwa Bielsko została uregulowana dopiero w dwudziestoleciu międzywojennym. Procesowi latynizacji ani germanizacji nie uległa polska nazwa Białej – niem., łac. Biala, czes. Bělá.

    Kozia Góra (niem. Ziegenbock, 683 m n.p.m.), zwana także Stefanką (od nazwiska dr. Karola Steffana, bielskiego burmistrza i prezesa Beskidenverein) – szczyt na terenie Bielska-Białej.
    Dziennik Zachodni (pełny tytuł Polska Dziennik Zachodni) – regionalna gazeta, dziennik ukazujący się w województwie śląskim i opolskim. Jej siedziba mieściła się w Domu Prasy w Katowicach-Śródmieściu. Wydawany przez spółkę Polskapresse Oddział Prasa Śląska. Zajmuje się szeroką tematyką, przedstawia wydarzenia ze świata, kraju i regionu. Cechą charakterystyczną jest rysunkowy felieton Gwidona Miklaszewskiego, umieszczony na ostatniej stronie.

    W słowiańskim etnolekcie śląskim miasto nosi nazwę Bjylsko-Bjoło, z kolei w dialekcie śląskim języka niemieckiego (używanym przed 1945 r. przez miejscową ludność niemiecką) nazywane było Beltz-Beil. Po wilamowicku, który to język używany jest w niedalekich Wilamowicach, nazwa Bielska-Białej brzmi Byłc-Bejł.

    W XX w. wykształciły się niestosowane wcześniej obcojęzyczne nazwy Bielska-Białej, m.in. japońskie ビェルスコ=ビャワ (Byerusoko-Byawa) i łotewskie Beļsko-Bjala.

    Gmina Bestwina to gmina wiejska w województwie śląskim, w powiecie bielskim. Nazwa "Bestwina" pochodzi z początku XIV wieku, ale dzieje gminy mają tysiącletnią przeszłość. Świadczy o tym m.in. fakt istnienia średniowiecznego grodziska Wiślan, pochodzącego z okresu panowania Mieszka I. Do XII wieku ziemie te należały do ziemi krakowskiej, ale administracyjnie podlegały kasztelanii oświęcimskiej.
    Żandarmeria Wojskowa (ŻW) – wyodrębniona i wyspecjalizowana służba Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, której działalność polega na zapewnieniu przestrzegania dyscypliny wojskowej oraz ochranianie porządku publicznego i zapobieganie popełnianiu przestępstw na terenach jednostek wojskowych oraz w miejscach publicznych. ŻW pełni rolę policji wojskowej.

    Historia

    Information icon.svg Osobny artykuł: Historia Bielska-Białej.
    Ulica 11 Listopada. W XVIII i XIX w. była częścią traktu cesarskiego łączącego Wiedeń z Lwowem, przebiegając zarówno przez Bielsko, jak i Białą. Dziś stanowi główny deptak miasta.

    Bielsko-Biała formalnie powstało w styczniu 1951 roku, lecz historia miast, które były jego fundamentami jest o wiele dłuższa. Starszą częścią „dwumiasta” jest śląskie Bielsko powstałe w końcu XIII wieku. Od XVI w. miasto rozwijało się jako ośrodek handlu, sukiennictwa i ceramiki, a także jako stolica państwa stanowego, przekształconego później w księstwo. Małopolska Biała natomiast powstała ok. 1560 r. jako osada tkaczy. Na początku XIX w. zaczął się tu rozwijać przemysł, a już na przełomie XIX i XX stulecia okręg bielsko-bialski był jednym z największych ośrodków przemysłowych Austro-Węgier. Wtedy też rozpoczął się proces zrastania dwóch organizmów zakończony w 1951 r. połączeniem ich w jedno miasto Bielsko-Białą. Przez wieki charakterystyczną cechą dwumiasta była również wielonarodowość (Polacy, Niemcy i Żydzi) oraz różnorodność religijna (katolicy, protestanci i żydzi), przerwane II wojną światową (w której szczęśliwie uniknęło zniszczeń). W okresie powojennym Bielsko-Biała wciąż rozwijało się, w latach 1975-1998 jako stolica województwa bielskiego, aby stać się dziś jednym z najbardziej prężnych gospodarczo miast Polski, a także ważnym ośrodkiem kulturalnym, turystycznym i akademickim.

    Hotel – obiekt wchodzący w skład infrastruktury turystycznej, w którym świadczone są odpłatnie usługi noclegowe (przede wszystkim krótkookresowe).
    Północno-wschodnia obwodnica Bielska-Białej – budowana obwodnica biegnąca przez wschodnie i północno-wschodnie dzielnice Bielska-BiałejKomorowice, Hałcnów, Lipnik, Złote Łany, Straconkę i Mikuszowice. Będzie stanowić część drogi ekspresowej S1 łączącej konurbację śląsko-dąbrowską z Bielskiem-Białą i Cieszynem (odcinek od węzła "Komorowice" do węzła "Suchy Potok") oraz drogi ekspresowej S69 łączącej Bielsko-Białą z Żywcem i Zwardoniem (odcinek od węzła Suchy Potok do węzła "Mikuszowice"). W przyszłości będzie miała także połączenie z planowaną Beskidzką Drogą Integracyjną z Bielska-Białej do Krakowa.

    Najważniejsze wydarzenia historyczne

  • XII wiek-1400 – funkcjonowanie osady rzemieślniczej w Starym Bielsku (grodzisko)
  • 1285-1300 – wielka fala osadnicza organizowana przez księcia cieszyńskiego Mieszka I
  • 6 czerwca 1312 – pierwsza wzmianka o mieście Bielsku (nadanie mieszczanom lasu „między Kamienicą a Mikuszowicami”)
  • 1316 – rzeka Biała granicą między księstwami cieszyńskim i oświęcimskim
  • 1327 – Bielsko wchodzi w skład Czech
  • XV wiek – zaczęły powstawać przedmieścia bielskie: Dolne, Górne i Żywieckie
  • 8 listopada 1424 – Bielsko otrzymało odnowione prawa miejskie
  • 1447 – przeniesienie parafii ze Starego Bielska do miasta Bielska
  • 1489 – Lipnik siedzibą starostwa niegrodowego
  • 1526 – Bielsko, wraz ze wszystkimi ziemiami czeskimi, pod władzą Habsburgów
  • 1545 – początek reformacji; w Bielsku powstaje najsilniejsza gmina protestancka na Śląsku Cieszyńskim
  • 1548 – powstaje cech sukienników, a Wacław III Adam (ostatni piastowski władca Bielska) nadaje miastu przywilej cechowy
  • 1560 – na terenie starostwa lipnickiego powstają trzy nowe wsie: Biała, Straconka i Międzybrodzie
  • 1572 – z księstwa cieszyńskiego wydzielone zostaje państwo bielskie, będące wolnym państwem stanowym
  • XVI-XVIII wiek – Bielsko ważnym ośrodkiem sukiennictwa, handlu i ceramiki
  • 1592-1724 – Sunneghowie władają państwem bielskim
  • 1613 – Biała została wyodrębniona z Lipnika jako samodzielna gmina wiejska
  • 1630-1654 – po edyktach kontrreformacyjnych siłą odebrano protestantom wszystkie świątynie
  • 1642-1660 – Bielsko i okolice kilkakrotnie najeżdżane przez Szwedów
  • 1659, 1664 – pożary doszczętnie niszczą Bielsko
  • 1710 – utworzenie komory celnej w Białej
  • 9 stycznia 1723 – nadanie praw miejskich i herbu Białej
  • 1742 – po podziale Śląska Bielsko wchodzi w skład austriackiej prowincji Śląsk Austriacki
  • 1750 – powstają pierwsze manufaktury
  • 1752 – państwo bielskie zakupił hrabia Aleksander Józef Sułkowski
  • 2 listopada 1754 – państwo bielskie zostaje przekształcone w księstwo
  • 1757 – Biała otrzymuje wielki przywilej miejski, na podstawie którego zostały założone cechy rzemieślnicze
  • 1760 – w skład Białej wcielona zostaje zamieszkana przez Żydów jurydyka, o którą mieszczanie toczyli spory ze starostami lipnickimi
  • 30 października 1769 – w bialskim ratuszu podpisano akt utworzenia Generalnej Rady Stanów Skonfederowanych; konfederaci barscy rezydowali w Białej do sierpnia 1771 r.
  • 1772 – Biała wchodzi w skład austriackiej prowincji Galicja
  • 1775 – Bielsko uzyskuje połączenie dyliżansowe z Wiedniem i Lwowem
  • 13 października 1781 – Józef II Habsburg wydał patent tolerancyjny dla ewangelików; początek budowy Bielskiego Syjonu – dzielnicy ewangelickiej
  • 1784 – zniesienie granicy celnej na rzece Białej
  • 1 maja 1785 – otwarcie traktu środkowogalicyjskiego
  • 1799 – pełne rozgraniczenie Białej od Lipnika
  • 1806 – w Bielsku pojawia się pierwsza maszyna włókiennicza – przędzarka
  • 1810 – Joachim Adler otwiera w Białej pierwszą fabrykę włókienniczą; początek rozwoju przemysłu w obu miastach (powstanie Bielskiego Okręgu Przemysłowego), który doprowadza do upadku tradycyjnego rzemiosła – sukiennictwa
  • 1820-1850 – Biała, wraz z obszarem d. księstwa oświęcimskiego, wyłączona z Galicji i wcielona do Związku Niemieckiego
  • 1849 – zniesienie księstwa bielskiego, powstanie powiatu bielskiego
  • II połowa XIX w. – wprowadzeniu w Bielsku i Białej licznych nowinek technicznych (m.in. centrala telefoniczna, wodociągi, elektrownia, tramwaj elektryczny i gazownia)
  • 1855 – utworzenie powiatu bialskiego
  • 1855 – utworzenie linii kolejowej Bielsko – Dziedzice, odnogi Kolei Północnej
  • 1871 – Bielsko i Biała organizują wielką wystawę przemysłową
  • 1873 – założenie „Czytelni Polskiej” w Białej – pierwszej organizacji polskiej
  • 1865 – założenie żydowskiej gminy wyznaniowej o charakterze postępowym w Bielsku oraz ortodoksyjnej w Białej
  • 1869 – wprowadzenie w Galicji autonomii i polskiego języka urzędowego; początek polsko-niemieckiego konfliktu narodowościowego
  • 1887-1890 – budowa nowego dworca kolejowego na Dolnym Przedmieściu
  • 1890–1910 – okres bardzo szybkiego rozwoju przestrzennego obu miast, powstają liczne kamienice, wille, gmachy użyteczności publicznej, nowe fabryki; głównym kierunkiem rozbudowy jest Dolne Przedmieście przejmujące rolę centrum; liczba ludności się podwaja (z ok. 15 000 do ok. 30 000)
  • 1888 – Biała uzyskuje połączenie kolejowe z Bielskiem i Krakowem
  • 1890 – rok strajków; 28 kwietnia od salw żandarmerii ginie 11 uczestników demonstracji w Białej; 1 maja dochodzi w obu miastach do najpotężniejszej na ziemiach polskich manifestacji robotniczej
  • 1890 – powstaje Garnizon Bielsko
  • 1899 – przygotowanie przez Maxa Fabianiego planu regulacji urbanistycznej Bielska
  • 1902 – staraniem ks. S. Stojałowskiego w Bielsku zostaje otwarty „Dom Polski”
  • listopad 1918 – Biała wchodzi w skład Polski, Bielsko jako polsko-czechosłowacki obszar sporny znajduje się pod kontrolą międzynarodową
  • 28 lipca 1920 – Bielsko formalnie włączone do Polski (staje się częścią województwa śląskiego)
  • 1925 – Lipnik zostaje włączony do Białej, której nazwa zostaje zmieniona na „Biała Krakowska”
  • 1927 – w Bielsku i Białej Krakowskiej wprowadzona zostaje komunikacja autobusowa
  • lata 30. XX w. – drugi okres szybkiej rozbudowy obu miast (w Bielsku głównie Górne Przedmieście i Aleksandrowice, w Białej – dzielnice południowe)
  • 1936 – powstanie lotniska w Aleksandrowicach
  • 3 września 1939 – zajęcie obu miast przez wojska niemieckie
  • 8 września 1939 – Bielsko zostaje włączone do Niemiec
  • 26 października 1939 – Biała Krakowska staje się do 1945 r. dzielnicą Bielska o nazwie „Bielitz-Ost”
  • 1939-1945 – aktywna działalność polskich organizacji konspiracyjnych
  • 1940-1943 – funkcjonowanie getta żydowskiego w Bielsku-Lipniku
  • 8-12 lutego 1945 – „wyzwolenie” miast przez Armię Czerwoną
  • 1945-1950 – dekonspiracja i pokazowe procesy członków AK, NSZ, WiN i innych organizacji podziemia antykomunistycznego
  • 27 lipca 1946 – początek wielkiej akcji wysiedlania Niemców i Żydów, przed wojną stanowiących w Bielsku 60% ludności, a w Białej – 30%
  • 1948 – powstanie Szybowcowego Zakładu Doświadczalnego
  • 1 stycznia 1951 – połączenie Bielska i Białej Krakowskiej w jeden organizm – Bielsko-Białą
  • 1949-1985 – powstanie kilkunastu osiedli mieszkaniowych (w tym siedem ZOR-ów – osiedli robotniczych)
  • 1969 – utworzenie w Bielsku-Białej filii Politechniki Łódzkiej, przekształconej w 2001 r. w Akademię Techniczno-Humanistyczną
  • 1969 – liczba ludności miasta przekracza 100 000
  • 1972 – powstanie Fabryki Samochodów Małolitrażowych
  • 1972-1974 – przebudowa układu komunikacyjnego miasta (m.in. budowa ul. Lwowskiej, Warszawskiej i Bystrzańskiej, kontrowersyjna przebudowa ul. Zamkowej i Partyzantów oraz likwidacja sieci tramwajowej)
  • 1975 – utworzenie województwa bielskiego
  • 26 stycznia-6 lutego 1981 – strajk generalny NSZZ Solidarność Regionu Podbeskidzie
  • 1992 – powstanie diecezji bielsko-żywieckiej
  • 1994 – utworzenie 18 Bielskiego Batalionu Desantowo-Szturmowego
  • 22 maja 1995 – wizyta papieża Jana Pawła II w Bielsku-Białej
  • 1998 – likwidacja województwa bielskiego, Bielsko-Biała powiatem grodzkim i siedzibą powiatu ziemskiego w województwie śląskim
  • 1999 – 18 Bielski Batalion Desantowo-Szturmowy wszedł w skład dywizji szybkiego reagowania NATO
  • 2000 – utworzenie w mieście podstrefy Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej (sukcesywnie rozbudowywanej)
  • 2003 – rozpoczęcie programu rewitalizacji Starego Miasta
  • 2008 – powstanie Parku Technologicznego Przemysłu Lotniczego, którego częścią jest lotnisko Bielsko-Biała Kaniów
  • Symbole miasta

    Herb Bielska na kaflu z II poł. XV wieku
    Logo Bielska-Białej

    Symbole Bielska-Białej: herb, flagę, logo i hejnał oraz ich wygląd oficjalnie ustanowiono czterema uchwałami rady miejskiej z 7 grudnia 2004 r.

    Bystrawieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie bielskim, w gminie Wilkowice, nad Białą. Dawniej dwie odrębne wsie – Bystra Śląska (niem. Bistrai) i Bystra Krakowska, połączone administracyjnie od 1956 r. z równoczesną zmianą nazwy na Bystra.
    Jednostka pomocnicza gminy – lokalna wspólnota samorządowa mieszkańców części gminy. Jednostki są ustanawiane przez radę gminy (miasta). Najczęściej tworzone są: sołectwa, dzielnice i osiedla. Jednostki nie posiadają osobowości prawnej. Jednostka pomocnicza gminy stanowi strukturę społeczno-terytorialną, która przejmuje na swoim terytorium realizację zadań publicznych, ułatwiając gminie wykonywanie jej zadań.
  • Herb – składa się z dwóch gotyckich tarcz. Prawa (z punktu widzenia patrzącego na herb: lewa) to herb dawnego Bielska, natomiast lewa (z punktu widzenia patrzącego na herb: prawa) to herb dawnej Białej. Tarcza prawa jest dwudzielna w słup. W polu pierwszym błękitnym (niebieskim) pół złotego (żółtego) orła, bez korony, z głową zwróconą w prawo (połowa godła książąt cieszyńskich), natomiast w polu drugim czerwonym trzy białe (srebrne) lilie ułożone w słup (zmodyfikowana połowa herbu biskupów wrocławskich). Na tarczy lewej w polu zielonym dwie czerwone pięciopłatkowe róże ułożone w pas (symbol męczeństwa i krwi Chrystusa lub zapowiedź pomyślności i szczęścia „młodych” mieszczan).
  • Flaga – stanowi prostokątny płat tkaniny o stosunku wysokości do długości jak 5:8. Istnieją dwie wersje flagi: flaga miejska i flaga honorowa. Barwy obu są żółto-biało-czerwone, przy czym flaga miejska składa się z trzech poziomych pasów równej szerokości, a na fladze honorowej, na szerszym środkowym pasie (w kolorze białym) umieszczony jest herb miasta.
  • Logo – zostało stworzone w 1996 r. przez Wiesława Grzegorczyka – laureata konkursu rozpisanego przez władze miejskie. Tworzą je dwie wypełnione zielenią, obrócone ku sobie brzuszkami litery B, symbolizujące przedzielone rzeką Bielsko i Białą, z umieszczoną nad nimi czerwoną kropką. Całość przypomina górski krajobraz, nad którym świeci słońce.
  • Hejnał – został skomponowany z okazji obchodów 700-lecia miasta przez Piotra Stachurę, ucznia bielskiej szkoły muzycznej. Po raz pierwszy został wykonany 1 maja 1964 r. Na stronie Urzędu Miejskiego czytamy: „Hejnał jest ściśle związany ze specyfiką regionu, oddaje cały urok Beskidów. Rytm maszyn włókienniczych i szum lasu łączy się w pieśń optymistyczną, pieśń zwycięską”. Hejnał jest odtwarzany co trzy godziny z wieży ratuszowej.
  • Kościół Chrześcijan Dnia Sobotniegochrześcijański Kościół protestancki o charakterze ewangelicznym, podkreślający wyjątkowość Pisma Świętego jako jedynej autorytatywnej zasady wiary (Sola scriptura) oraz święcący dzień sobotni. W Polsce Kościół został zarejestrowany w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji pod nr 5, jako społeczność działająca legalnie na terenie całej Polski. Sekretarzem Kościoła jest pastor Roman Witek, siedzibą władz Kościoła miasto Bielsko-Biała.
    Wikicytaty to polska wersja serwisu Wikiquote, siostrzanego projektu Wikipedii, który działa jako jedno z przedsięwzięć Fundacji Wikimedia. Angielska wersja powstała 27 czerwca 2003, zaś polska 17 lipca 2004 roku. Wikicytaty są obecnie trzecią pod względem wielkości wersją językową - zawierają ponad 8,5 tysiąca artykułów ustępując tylko projektowi angielskiemu (ponad 17,7 tys. stron) i włoskiemu (ponad 9,7 tys. artykułów). W lipcu 2007 uruchomiono czterdziestą wersję językową.


    czytaj dalej: [2], [3]




    Czy wiesz że...? beta

    III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 19331945 – oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).
    Muzeum Techniki i Włókiennictwa funkcjonuje od 1 stycznia 1979 roku. Powstało jako oddział ówczesnego Muzeum Okręgowego w Bielsku-Białej w celu dokumentowania bogatych tradycji miejscowego ośrodka przemysłu wełnianego poprzez gromadzenie maszyn, urządzeń i dokumentacji związanej z tą dziedziną wytwórczości. Oprócz tego muzeum gromadzi i udostępnia eksponaty związane z innymi branżami przemysłu i techniki, takimi jak pożarnictwo, drukarstwo, przemysł metalowo-maszynowy. Muzeum zajmuje część budynków dawnej fabryki sukna rodziny Büttner, jednego z większych zakładów włókienniczych dawnego Bielska.
    Energetyka – dział nauki i techniki, a także gałąź przemysłu, które zajmują się przetwarzaniem dostępnych form energii na postać łatwą do wykorzystania przy zasilaniu wszelkich procesów przemysłowych, a także napędzaniu maszyn i urządzeń używanych w życiu codziennym.
    Kościół Ewangelicko-Augsburski w Rzeczypospolitej Polskiej – kościół luterański prawnie działający na terenie Polski, będący członkiem takich organizacji, jak Światowa Rada Kościołów, Światowa Federacja Luterańska, Konferencja Kościołów Europejskich, Polska Rada Ekumeniczna. Organem prasowym wspólnoty jest Zwiastun Ewangelicki. Zwierzchnikiem Kościoła jest bp Jerzy Samiec.
    Ocean Atlantycki (Atlantyk) – drugi pod względem wielkości ocean na Ziemi pokrywający około jednej piątej jej powierzchni. Nazwa wywodzi się z mitologii greckiej i oznacza "Morze Atlasa".
    Kamienica "Pod Żabami"secesyjna kamienica położona na rogu pl. Wojska Polskiego (nr 12) i ul. Targowej (nr 2) w Bielsku-Białej, naprzeciwko Kościoła Marcina Lutra.
    Ratusz w Bielsku-Białejneorenesansowy, zabytkowy ratusz położony przy Placu Ratuszowym w Bielsku-Białej, w dzielnicy Biała Krakowska. Został zbudowany w latach 18951897 wg projektu Emanuela Rosta. Pierwotnie mieścił magistrat miasta Białej, Komunalną Kasę Oszczędności oraz kilkanaście innych bialskich instytucji, a także mieszkania urzędników. Od 1951 r. jest siedzibą Prezydenta Miasta, Rady Miejskiej oraz części wydziałów Urzędu Miejskiego w Bielsku-Białej.
    Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania

    Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne.
    Nie mogą być traktowane jako porady.