Bilbao - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 43°16′N 2°56′W / 43.267, -2.933

Bilbao (bask. Bilbo, kast. Bilbao) - miasto w północnej Hiszpanii, stolica baskijskiej prowincji Bizkaia (kast. Vizcaya), największe miasto Kraju Basków. Leży nad Zatoką Biskajską, nad rzeką Nervión (jak chcą niektórzy - Ibaizabal, rzeki Nervión i Ibaizabal łączą się u bram miasta).

Vizcaya (bask. Bizkaia) – prowincja w północnej Hiszpanii, współtworząca wspólnotę autonomiczną Kraju Basków. Prowincja liczy 1,1 mln mieszkańców (2009), z czego blisko 30% mieszka w stolicy – Bilbao (bask. Bilbo). Innymi większymi miastami są: Guernica (bask. Gernika-Lumo), Barakaldo, Portugalete, Durango i Balmaseda.

Bertolt Brecht, właśc. Eugeniusz Berthold Friedrich Brecht (ur. 10 lutego 1898 w Augsburgu, zm. 14 sierpnia 1956 w Berlinie) – niemiecki pisarz, dramaturg, teoretyk teatru, inscenizator, poeta.

Miasto liczy 354 tys. mieszkańców (2006), a wraz z przyległymi miejscowościami (tzw. Gran Bilbao) 950 tys., to jest - prawie połowa mieszkańców Kraju Basków.

Demografia

Rozwój demograficzny Bilbao (1920-2010)

Historia

Bilbao prawa miejskie nadane zostały w 1300 roku. Od XIX wieku znajdowało się tu centrum baskijskiego ruchu narodowego. W latach 1936 - 1937 stolica autonomicznej Republiki Baskijskiej, krwawo spacyfikowanej przez wojska gen. Francisco Franco.

Obecnie główny ośrodek gospodarczy i najważniejsze miasto regionu. Różnorodny przemysł; wydobycie i przetwórstwo rud żelaza i metali nieżelaznych, zakłady przemysłu maszynowego, chemicznego, przetwórstwa spożywczego, stocznia.

Don Francisco Paulino Hermenegildo Teódulo Franco y Bahamonde Salgado Pardo, w skrócie Francisco Franco y Bahamonde (ur. 4 grudnia 1892 w Ferrol , zm. 20 listopada 1975 w Madrycie) – hiszpański dyktator i wojskowy. Przywódca antyrepublikańskiego przewrotu (1936-1939), szef państwa Hiszpanii (hiszp. Jefe del Estado Español, 1936-1975), regent Królestwa Hiszpanii (1947-1975), premier rządu, głównodowodzący sił zbrojnych i przewodniczący organizacji politycznej – Falangi ("FET y JONS", od 1958 "Ruch Narodowy"), tytułowany Wodzem Antykomunistycznej Krucjaty (El Caudillo de la Última Cruzada y de la Hispanidad, El Caudillo de la Guerra de Liberación contra el Comunismo y sus Cómplices).

Miasto (od prasłow. *městьce, *mě́sto "miejsce", łac. civitas) – historycznie ukształtowana jednostka osadnicza charakteryzująca się dużą intensywnością zabudowy, małą ilością terenów rolniczych, ludnością pracującą poza rolnictwem (w przemyśle lub w usługach) prowadzącą specyficzny miejski styl życia.

Ośrodek kulturalny i naukowy Kraju Basków (2 uniwersytety). Bilbao stara się przyciągnąć turystów, budując muzea (słynne Muzeum Guggenheima), sale wystawowe i koncertowe ('Palacio Euskalduna'), zagospodarowując dawne tereny przemysłowe i ściągając sławnych architektów (np. tej miary co Frank Gehry, Norman Foster i Santiago Calatrava).

Gotyk – styl w architekturze i innych dziedzinach sztuk plastycznych (rzeźbie, malarstwie i sztuce sepulkralnej), który powstał i rozwinął się w połowie XII wieku we Francji (Anglosasi uważają, że w Anglii) i swoim zasięgiem objął zachodniochrześcijańską Europę.

EuskoTran w Bilbao – system komunikacji tramwajowej działający w Bilbao w Hiszpanii. Sieć ta posiada obecnie 6,3 km. torów oraz 12 przystanków na całej trasie i zarządzana jest przez EuskoTren. Czas przejazdu na całej trasie wynosi obecnie 15 minut. Tramwaje obsługujące linie pochodzą z taboru dostarczonego przez CAF. Pod nazwą EuskoTran kursują również tramwaje w Vitorii.

Zabytki

średniowieczne stare miasto (układ urbanistyczny z XIV wieku)

kościół gotycki

kościół renesansowy

Most Biskajski - most gondolowy z XIX wieku

Transport

W mieście sprawną komunikację zapewnia szybki tramwaj EuskoTran oraz nowoczesne metro. Bilbao jest ważnym węzłem komunikacyjnym w północnej Hiszpanii, główną stacją kolejową jest Bilbao Abando, inne to Bilbao-Atxuri. Miasto posiada Międzynarodowy Port Lotniczy i Międzynarodowy Port Morski.

Most Biskajski - (bask. Bizkaiko Zubia, hiszp. Puente de Vizcaya) most gondolowy ponad ujściem rzeki Nervión (Ibaizabal), w hiszpańskim Kraju Basków w prowincji Bizkaia.

Stacja kolejowa – posterunek ruchu następczy zapowiadawczy, w obrębie którego, oprócz toru głównego zasadniczego, znajduje się co najmniej jeden tor główny dodatkowy, a pociągi mogą rozpoczynać i kończyć swój bieg, krzyżować się i wyprzedzać, jak również zmieniać skład lub kierunek jazdy. Ruchem pociągów, pojazdów pomocniczych, manewrami taboru na stacji kieruje dyżurny ruchu.

Muzeum Guggenheima w Bilbao

Kultura

Bilbao jest tematem piosenki Bilbao song pochodzącej z musicalu autorsko- kompozytorskiego trio Hauptmann- Brecht- Weil zatytułowanego Happy End.

Miasto pojawia się też na początku filmu z Jamesem Bondem z 1999 roku Świat to za mało.

Sport

Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Podobnie, jak w innych miastach o tej wielkości i znaczeniu, ważną pozycję w życiu miasta zajmuje sport. Najbardziej znaną drużyną jest klub piłkarski Athletic Bilbao.

Język kastylijski - średniowieczny język romański, który rozwinął się z dialektu kastylijskiego na Półwyspie Iberyjskim i stał się podstawą współczesnego języka hiszpańskiego (czasem nazywanego kastylijskim dla odróżnienia go od innych języków używanych w Hiszpanii).

Renesans lub odrodzenie – okres w historii kultury europejskiej, obejmujący przede wszystkim XV i XVI wiek, określany często jako "odrodzenie sztuk i nauk" oraz koncepcja historiozoficzna odnosząca się do historii kultury włoskiej od Dantego do roku 1520 (Il Rinascimento).

Galeria

Linki zewnętrzne

Photos-Musée Guggenheim de Bilbao