Biograd na Moru - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 43°56′N 15°27′E / 43.933, 15.45

Biograd na Moru (wł. Zaravecchia, węg. Tengerfehérvár) – miasto w północnej Dalmacji w Chorwacji, między Zadarem a Šibenikiem. Leży nad Morzem Adriatyckim naprzeciwko wyspy Pašman. Należy do Zadarskiej županiji.

Miejscowość ma długie tradycje turystyczne. Pierwsi turyści przybyli do Biogradu w 1920 z Czechosłowacji. Pierwszy hotel powstał w 1935.

Dalmacja (chorw. Dalmacija, wł. Dalmazia, serb. Далмација) – kraina historyczna w Chorwacji, Bośni i Hercegowinie oraz Czarnogórze na wschodnim wybrzeżu Adriatyku.

Chorwacja (Republika Chorwacji) – państwo w Europie Południowej, nad Morzem Adriatyckim, graniczy od południa z Bośnią i Hercegowiną i Czarnogórą, od wschodu z Serbią oraz Węgrami i Słowenią od północy. Od południowego zachodu posiada dostęp do Morza Adriatyckiego. Niepodległość uzyskała w 1991 roku, odłączając się od Jugosławii.

Geografia

Miasto znajduje się 28 kilometrów na południe od Zadaru. Centrum Biogradu leży na małym półwyspie otoczonym zatokami Bošana od północy i Soline od południa, a pozostała część na lądzie.Na przeciwko Biogradu znajduje się wyspa Pašman .

Średnia roczna temperatura waha się od 7°C w styczniu do 24,5°C w lipcu.

Morze Adriatyckie (alb. Det(i) Adriatik, serb. i chorw. Jadransko more, Jadran, słoweń. Jadransko morje, Jadran, wł. Mare Adriatico) – północne odgałęzienie Morza Śródziemnego. Morze Adriatyckie rozdziela Półwysep Apeniński od Bałkańskiego.

Benkovac - miasto i gmina w Chorwacji w województwie (żupaniji) Zadarskim. W 2001 roku miało 2622 mieszkańców. Liczba mieszkańców gminy wynosiła 9786. Szacuje się, że ze względu na napływ ludności serbskiej, która zamieszkiwała region przed wojną serbsko-chorwacką, liczba mieszkańców gminy wynosi obecnie około 12500. Mieszkańcy miasta utrzymują się głównie z rolnictwa, przede wszystkim zaś z uprawy winogron. W pobliżu miasta wydobywa się również kamień stosowany jako budulec.

Biograd jest centrum lokalnego handlu i transportu z powodu dobrych połączeń z okolicznymi miejscowościami i wyspą Pašman (prom do Tkonu). Przez miasto przebiega Magistrala Adriatycka. Około 15 kilometrów na północ znajduje się węzeł Benkovac na autostradzie A1.

Historia

Pierwsze wzmianki o Biogradzie poczodzą z połowy X stulecia. W XI stuleciu było ono siedzibą królów chorwackich. W roku 1050 zbudował król Petar Kreszimr klasztor benedyktyński i kościół Św. Iwana. W roku 1102 został w Biogradie koronowany na chorwackiego króla węgierski król Koloman. W roku 1125 zburzyli miasto Wenecjanie. W Biogradzie panowali w latach 1409-1797. W roku 1646 miasto zostało zniszczone przez same wojsko chorwackie, kiedy ustępowali podczas wojen wenecko-tureckich. Muzeum miejskie wystawia liburskie oraz rzymskie odkrycia i resztki średniowiecznego miasta królewskiego, lecz specjalną atrakcją są odkryte artefakty z przeciągu 17. stulecia i odkrycia zatopionych statków.

Język węgierski (magyar nyelv) – należy do podgrupy języków ugryjskich, zaliczanej do podrodziny ugrofińskiej (z rodziny uralskiej). Językiem tym posługuje się co najmniej 14 mln osób – przede wszystkim na Węgrzech, ale także w południowej Słowacji, środkowej Rumunii (Siedmiogród), północnej Serbii (Wojwodina), zachodniej Ukrainie (Zakarpacie), wschodniej Słowenii (Prekmurje) i wschodniej Austrii (Burgenland). Język węgierski ma status języka urzędowego na Węgrzech, w Słowenii (lokalnie) i w Wojwodinie. Jest to język aglutynacyjny. Współczesny węgierski język literacki powstał w XVI w. Do jego zapisu stosuje się pismo oparte na alfabecie łacińskim.