Biszkek - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 42°52′N 74°34′E / 42.867, 74.567

Biszkek (kir. Бишкек trl. Biškek, trb. Biszkek; ros. Бишкек trl. Biškek, trb. Biszkiek), do roku 1926 Piszpek, w latach 1926-1991 Frunze, to największe miasto i stolica Kirgistanu. Miasto jest położone u podnóża Gór Kirgiskich (Tienszan) w Kotlinie Czujskiej, nad rzekami Ała Arcza i Ałamedin, na północy miasto przecina kanał Wielki Czujski; blisko granicy z Kazachstanem.

Kirgistan, Republika Kirgiska () – państwo w Azji Środkowej. Graniczy z Chinami (dł. granicy 858 km), Kazachstanem (1051 km), Tadżykistanem (870 km) i Uzbekistanem (1099 km).

Chanat - rodzaj struktury wojskowo-półpaństwowej będącej w istocie formą istnienia Ordy, w której, ze względu na jej rozmiary pojawiają się już pewne stałe struktury dowodzenia i zarządzania.

Liczba mieszkańców: 915,6 tys. (2006)

Główny ośrodek gospodarczy Kirgistanu (ponad 50% produkcji przemysłowej; przemysł maszynowy, samochodowy, spożywczy i włókienniczy), a także centrum kulturalno-naukowe (8 szkół wyższych z uniwersytetem na czele). Znaczący węzeł drogowy i port lotniczy. Przez miasto przechodzi droga międzykontynentalna E40 która stanowi jedno z niewielu połączeń drogowych z Europą Zachodnią, Środkową i Wschodnią, a także między innymi krajami Azji Środkowej.

Armia Czerwona, (Рабоче-Крестьянская Красная Армия, RKKA), od (ros. Советская армия, stosowane również tłumaczenie Armia Sowiecka) – siły zbrojne Rosji radzieckiej i Związku Radzieckiego, istniejące do grudnia 1991 (przemianowana m.in. na Siły Zbrojne Republiki Białorusi, Siły Zbrojne Federacji Rosyjskiej oraz Siły Zbrojne każdej z pozostałych republik ZSRR).

Kazachstan, Republika Kazachstanu (kaz. Қазақстан, Қазақстан Республикасы, trl. Ķazaķstan, Ķazaķstan Respublikasy, trb. Kazakstan, Kazakstan Respublikasy; ros. Казахстан, Республика Казахстан trl. Kazahstan, Respublika Kazahstan, trb. Kazachstan, Riespublika Kazachstan) – państwo leżące częściowo w Europie (5,4% powierzchni – tereny na zachód od rzeki Emba) i częściowo w Azji, powstałe w 1991 w wyniku rozpadu Związku Radzieckiego. Graniczy z następującymi państwami: Chinami (1460 km granicy), Kirgistanem (980 km), Turkmenistanem (380 km), Uzbekistanem (2300 km) oraz Federacją Rosyjską (6467 km). Łączna długość granic Kazachstanu wynosi 12 187 km. Kazachstan ma również dostęp do największego jeziora świata – Morza Kaspijskiego na długości 2340 km.

W mieście znajduje się stacja kolejowa oraz port lotniczy.

Historia

1825 - miasto wokół twierdzy granicznej Biszbek, uzbeckiego chanatu Kokandu

1862 - twierdza została podbita przez wojska rosyjskie; nazwana Piszpek

1918 - w Turkiestańskiej ASSR

1926 - miastu nadano nazwę Frunze (dla uczczenia rewolucjonisty i dowódcy Armii Czerwonej Michaiła Frunze, który się w nim urodził), stolica Kirgiskiej SRR

1991 - nadano nazwę Biszkek i po deklaracji niepodległości stało się stolicą kraju.

Podział administracyjny

Biszkek dzieli się na 4 rejony:

Transkrypcja – w językoznawstwie to system zapisu głosek danego języka przy pomocy symboli graficznych – inaczej pisownia fonetyczna - lub system fonetycznej konwersji innego pisma. W szczególności może służyć do zapisu wyrazów jednego języka w formie pozwalającej łatwo odtworzyć brzmienie osobie go nie znającej – głoski jednego języka oddaje się wtedy znakami pisma innego języka, przy czym danej głosce nie zawsze musi odpowiadać tylko jeden znak, a niektóre znaki mogą być używane na oznaczanie kilku różnych głosek w języku wyjściowym. Transkrypcja taka zorientowana jest na odbiorcę posługującego się jednym, określonym językiem.

Język kirgiski (kir. кыргыз тили, кыргызча) – język należący do rodziny języków tureckich. Wraz z rosyjskim stanowi język urzędowy Kirgistanu. Porozumiewa się nim ok. 3 mln ludzi, głównie Kirgizów w swoim kraju, ale też w Afganistanie, Chinach, Kazachstanie, Tadżykistanie, Turcji i Uzbekistanie.

W skład rejonu Lenin wchodzi dodatkowo osiedle typu miejskiego Czongaryk i wieś Ortosaj.

Zobacz też

Zobacz hasło Biszkek w Wikisłowniku

Synagoga Chesed Tikwa w Biszkeku

Źródła

Encyklopedia Audiowizualna Britannica – Geografia I – ISBN 978-83-60563-07-6