Bitwa żorska - 1945 - Polski Serwis Naukowy

Bitwa żorska - bitwa stoczona w dniach 27 stycznia - 24 marca 1945 r. na Górnym Śląsku na terytorium Żor oraz miejscowości sąsiednich, pomiędzy radziecką 38 Armią pod dowództwem gen. Kiriła Moskalienki wspomaganą przez 1 Czechosłowacką Samodzielną Brygadą Pancerną pod dowództwem ppłk Vladimira Janko a 59. Korpusem Armijnym Wehrmachtu, 11. Korpusem Waffen-SS wspomaganymi przez węgierski 5. Korpus Armijny.

XI Korpus SS - niemiecka jednostka wojskowa utworzona 24 lipca 1944 w Otmuchowie (niem. Ottmachau) z resztek V Korpusu Armijnego. Obejmowała część jednostek niemieckich działających na terenie Słowacji i Polski, do początku 1945 roku, kiedy to został przebazowany nad Odrę i na tereny południowego Berlina.

Wodzisław Śląski (niem. Loslau, cz. Vladislav, łac. Vladislavia) – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim przy granicy z Republiką Czeską, ośrodek administracyjny powiatu wodzisławskiego. Położone w Kotlinie Raciborskiej, nad rzeką Lesznicą. Według danych z 30 czerwca 2009 miasto miało 49 386 mieszkańców.

Geneza

Przyczyną rozpoczęcia bitwy było rozbicie wojsk niemieckich, które taktycznie zostały wyprowadzone z Katowic i Chorzowa w kierunku Żor, zanim przegrupują się i dotrą do Ostrawy

Kalendarium

27 stycznia 1945 r. wojska niemieckie zostały wyparte przez wojska 1 Frontu Ukraińskiego z Katowic i Chorzowa w kierunku Żor. Oddziały Wehrmachtu oraz Waffen-SS zajmują pozycje obronne na linii Żory–Pawłowice.

30 stycznia 1945 roku – pierwszy radziecki ostrzał artyleryjski miasta,

2 lutego 1945 roku – radzieckie przygotowanie artyleryjskie i bombowe,

5–6 lutego 1945 roku – ewakuacja niemieckich mieszkańców Żor przez Borynię, Ostrawę, Linz do Braunau am Inn,

10 marca 1945 roku – radzieckie przygotowanie artyleryjskie i bombowe,

17 marca 1945 roku:

38 Armia pod dowództwem gen. Kiriła Moskalienki dostaje definitywny rozkaz zdobycia Żor, Wodzisławia Śląskiego oraz Opawy natomiast siły pomocnicze tej armii dostają rozkaz zdobycia Jastrzębia i Moszczenicy

60 armia gen P. Kuroczkina dostaje rozkaz zdobycia Raciborza

W dniu 24 marca 1945 roku, po uprzednim przygotowaniu lotniczo-artyleryjskim, zmasowane natarcie radzieckiej 38 Armii pod dowództwem gen. Kiriła Moskalienki wspomożona odwodami 1 Frontu Ukraińskiego, 5 korpusem zmechanizowanym gwardii z 4 Frontu Ukraińskiego oraz 1 Czechosłowacką Samodzielną Brygadą Pancerną pod dowództwem ppłk Vladimira Janko doprowadziło do wyzwolenia miasta spod okupacji niemieckiej. Na skutek walk 80% zabudowy miasta zostało doszczętnie zburzone. Skala zniszczeń wynikała z faktu, iż władze radzieckie podjęły decyzję aby 1 Front Ukraiński pod dowództwem marszałka Iwana Koniewa uprzemysłowiony obszar Górnego Śląska w zasadzie bezstratnie. Ta umiejętna ofensywa wojsk radzieckich, polegała na okrążeniu wojsk niemieckich w taki sposób, iż pozostawiono im wąską gardziel, którą mogli się ewakuować w kierunku na Żory. Katowice zostały wyzwolone w dniu 27 stycznia 1945, Chorzów zaś 28 stycznia 1945. Podobne zniszczenia dotknęły sąsiednie miejscowości.

Zobacz też

Walki o Racibórz (1945)

Kirył Siemionowicz Moskalenko, ros. Кирилл Семёнович Москаленко (ur. 11 maja 1902 we wsi Griszczino k. Doniecka, zm. 17 czerwca 1985 w Moskwie) – radziecki dowódca wojskowy, Marszałek Związku Radzieckiego (1955), głównodowodzący Strategicznych Wojsk Rakietowych ZSRR, wiceminister obrony ZSRR, dwukrotny Bohater Związku Radzieckiego (1943, 1978) i Bohater Czechosłowackiej Republiki Socjalistycznej (1969).

Armia Czerwona, (Рабоче-Крестьянская Красная Армия, RKKA), od (ros. Советская армия, stosowane również tłumaczenie Armia Sowiecka) – siły zbrojne Rosji radzieckiej i Związku Radzieckiego, istniejące do grudnia 1991 (przemianowana m.in. na Siły Zbrojne Republiki Białorusi, Siły Zbrojne Federacji Rosyjskiej oraz Siły Zbrojne każdej z pozostałych republik ZSRR).

Przypisy

K. Popiołek, Historia Śląska od pradziejów do 1945 roku, Katowice 1972, s.510