Bitwa jutlandzka (nazywana też w Niemczech "bitwą na Skagerraku" (Skaggerakschlacht)) – bitwa mająca miejsce w dniach od 31 maja do 1 czerwca 1916 roku. Było to jedyne starcie okrętów liniowych podczas I wojny światowej pomiędzy niemiecką Hochseeflotte i brytyjską Grand Fleet. Bitwa jutlandzka była próbą realizacji idei wielkiego rozstrzygającego starcia flot liniowych, mającego się zakończyć w założeniu zniszczeniem jednej floty. Starcie nie przyniosło jednak rozstrzygnięcia i obie strony ogłosiły zwycięstwo.

Ogólna taktyka morska w 1916

Zgodnie z ówczesną taktyką, okręty przed bitwą płynęły w kierunku przeciwnika w równoległych kolumnach, żeby stanowić jak najmniejszy cel dla torped. Podczas bitwy flota powinna rozwinąć się w jedną linię (szyk liniowy), przecinającą kurs okrętów przeciwnika w taki sposób, żeby maksymalna liczba dział mogła być użyta strzelając na burtę, a nieprzyjaciel mógł prowadzić ogień jedynie z dział dziobowych czołowych okrętów. Taktyka taka nazywała się obrazowo: "postawieniem poprzeczki nad T" (cross T). Dojście do takiego modelowego starcia było jednak w dużym stopniu kwestią szczęścia, z większym prawdopodobieństwem bitwa mogła przybrać raczej postać wymiany ognia pomiędzy dwiema manewrującymi flotami poruszającymi się mniej więcej równoległymi kursami.

Niemiecki plan

W 1916 niepowodzenie pod Verdun i zwiększająca się efektywność blokady morskiej doprowadziła niemiecki sztab do próby złamania lub osłabienia przewagi Royal Navy. Niemcy zaplanowali na 17 maja 1916 wypad krążowników liniowych admirała von Hippera pod jeden z brytyjskich portów, którego celem miało być wywabienie z bazy eskadry admirała Beatty'ego i wciągnięcie jej pod ostrzał ubezpieczającej operację Hochseeflotte. W tym celu okręty Hippera miały zająć pozycję pomiędzy portem Flamborough Head a południowo-zachodnim krańcem ławicy Dogger. Równocześnie pod angielskie porty skierowano dziesięć okrętów podwodnych, które miały zaatakować wychodzące z nich okręty liniowe. Dwa z nich ulokowano w Pentland Firth celem ataków na Grand Fleet, która stacjonowała w Scapa Flow, a osiem pod Rosyth, gdzie przebywał Beatty. Kilka innych okrętów podwodnych otrzymało dodatkowe zadania, w tym zaminowania wyjścia z Firth of Forth. Równocześnie z akcją sił podwodnych admirał Sheer zaplanował użycie Zeppelinów jako zwiadu nad portem Sunderland i okolic Orkadów.