Bitwa koło Przylądka Św. Jerzego - Polski Serwis Naukowy

Bitwa koło Przylądka Św. Jerzego – bitwa morska rozegrana na Pacyfiku w czasie II wojny światowej, stoczona 26 listopada 1943 roku w rejonie pomiędzy Przylądkiem Świętego Jerzego na Nowej Irlandii a wyspą Buka (należącą obecnie do Papui Nowej Gwinei). Była to ostatnia bitwa z użyciem okrętów nawodnych w kampanii na Wyspach Salomona.

Tameichi Hara (?, ur. 16 października 1900 w Takamatsu, zmarł 10 października 1980) - komandor Japońskiej Cesarskiej Marynarki Wojennej, autor książki opisującej wojnę na Pacyfiku z japońskiego punktu widzenia, twórca nowatorskiego wykorzystania torped, dowódca niszczyciela Amutsukaze, Shigure oraz lekkiego krążownika Yahagi.
Papua-Nowa Gwinea (Papua New Guinea, Niezależne Państwo Papui-Nowej Gwinei – Independent State of Papua New Guinea) – państwo w . Lądowo graniczy jedynie z Indonezją, ale w najbliższym otoczeniu leżą również Australia i Wyspy Salomona. Papuę-Nową Gwineę oblewają wody Oceanu Spokojnego, Morza Nowogwinejskiego oraz Morza Koralowego.

Tło

Amerykańskie wojska wylądowały na Bougainville 1 listopada 1943 roku. Stanowiło to duże zagrożenie dla japońskiej bazy w zachodniej części wyspy Buka. W związku z tym na niszczyciele "Amagiri", "Yugiri" i "Uzuki" załadowano 900 japońskich żołnierzy i wysłano je wraz z niszczycielami "Ōnami" i "Makinami" pod dowództwem komandora Kiyoto Kagawy w celu wzmocnienia istniejącego garnizonu. Marynarka Wojenna Stanów Zjednoczonych dowiedziała się o planowanym konwoju i wysłała pięć niszczycieli typu Fletcher – USS "Charles Ausburne", "Claxton", "Dyson", "Converse" i "Spence" pod dowództwem komandora Arleigha Burke'a w celu przechwycenia tego konwoju.

Buka – należąca do Papui-Nowej Gwinei wyspa na Oceanie Spokojnym, w archipelagu Wysp Salomona. Wyspa znajduje się na północny zachód od wyspy Bougainville, od której jest odzielona wąską cieśniną Buka. W 1885 roku wyspa znalazła się pod protektoriatem Niemiec, w 1914 roku została zajęta przez Australię, która uzyskała mandat Ligi Narodów w 1920 roku. Podczas II wojny światowej okupowana przez Japonię w latach 1942-1945. Obecnie występują tu silne tendencje separatystyczne, zmierzające do oderwania wyspy od Papui-Nowej Gwinei i ustanowienia niepodległego państwa wraz z sąsiednią wyspą Bougainville.
II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Ocean Spokojny (Pacyfik), Ocean Wielki – największy, najgłębszy i najstarszy na świecie zbiornik wodny. Z powierzchnią równą 178,7 mln km² zajmuje jedną trzecią całej Ziemi. Największą rozciągłość południkową osiąga między Arktycznym Morzem Beringa a Morzem Rossa przy brzegach Antarktydy i wynosi ona aż 15500 km. Z kolei największą rozciągłość równoleżnikową osiąga między wybrzeżem Indonezji a Kolumbii i Peru i wynosi 19800 km czyli prawie połowę obwodu kuli ziemskiej i pięć razy więcej niż średnica Księżyca. Granicami oceanu są: Ameryki Północna i Południowa na wschodzie, Azja i Australia na zachodzie oraz lodu Arktyki i Antarktydy odpowiednio na północy i południu. Pojemność oceanu szacowana jest na 169,2 mln km³ co stanowi 46% ziemskich zasobów wód. Tradycyjnie dzieli się go wzdłuż równika na część północną i południową, ale wyjątkami są tutaj wyspy Gilberta i Galapagos w całości uznawane za Południowy Pacyfik. Na tym Oceanie znajduje się największa głębia Rów Mariański (głębokość: 10 911 m) oraz druga co do wielkości wyspa świata Nowa Gwinea. Średnia głębokość wynosi 4 280 m p.p.m.

Samuel Eliot Morison (ur. 9 lipca 1887 w Bostonie, zm. 15 maja 1976 w Bostonie) – amerykański historyk, autor monumentalnej, 15-tomowej History of United States Naval Operations in World War II, odznaczony Medalem Wolności, dwukrotny laureat Nagrody Pulitzera, profesor Harvard University, kontradmirał United States Naval Reserve.

Wyspy Salomona (Solomon Islands) – państwo wyspiarskie w południowo-wschodniej Oceanii, na wschód od Nowej Gwinei. Wchodzi w skład brytyjskiej Wspólnoty Narodów. Państwo Wysp Salomona obejmuje wschodnią część archipelagu o tej samej nazwie. Należą do niego atole Rennel i Ontong Java oraz wyspy Santa Cruz, Duff, Reef i.in.

Rabaul - miasto w Papui-Nowej Gwinei w północnej części wyspy Nowa Brytania na półwyspie Gazelle. Ludność: 8,9 tys. (2000). Ośrodek administracyjny prowincji East New Britain.

Walki o archipelag Marianów – operacje desantowe przeprowadzone w czerwcu i lipcu 1944 roku (przy czym zakończenie walk na Guam nastąpiło 10 sierpnia) pod kryptonimem Forager przez wojska amerykańskie w czasie wojny na Pacyfiku. Celem operacji było zajęcie wysp Saipan, Tinian i Guam, stanowiących pierwszy wewnętrzny pierścień obrony wysp macierzystych Japonii.

Bougainville – największa wyspa w archipelagu Wysp Salomona, stanowi część terytorium Papui-Nowej Gwinei, regionu autonomicznego o tej samej nazwie. Zajmuje powierzchnię 10 049 km², ludność 175 160 (wg spisu powszechnego 2000).

Krążowniki rakietowe typu Ticonderoga – seria okrętów klasy krążownik rakietowy wyposażonych w system kierowania ogniem AEGIS, służących w Marynarce Wojennej Stanów Zjednoczonych od 1983. Do 1994 zbudowano 27 okrętów tego typu z czego pięć najstarszych nie wyposażonych w system VLS wycofano ze służby do 2005, pozostałe 22 mają służyć do 2021-2029 roku. Prawie wszystkim okrętom typu nadano nazwy upamiętniające słynne bitwy w historii Stanów Zjednoczonych. Okręty te są obecnie jedynymi amerykańskimi krążownikami w czynnej służbie. Nazwa typu pochodzi od fortu Ticonderoga.