Bitwa koło wschodnich Salomonów - Polski Serwis Naukowy

Bitwa koło wschodnich Wysp Salomona – bitwa lotniczo-morska podczas walk o Guadalcanal w czasie II wojny światowej, stoczona 24 sierpnia 1942 pomiędzy flotą japońską a amerykańską, w pobliżu wschodnich wysp archipelagu Wysp Salomona, zakończona porażką Japończyków.

Podłoże

Po wysadzeniu desantu na wyspie Guadalcanal 7 sierpnia 1942, pomimo pogromu amerykańskich krążowników w bitwie koło wyspy Savo, Amerykanie umacniali swoje pozycje na wyspie, wykańczając zdobyte japońskie lotnisko polowe i dowożąc posiłki i sprzęt. 19 sierpnia na wyspie z kolei swoje posiłki wysadzili Japończycy. Z miejsca ruszając do ataku na amerykańskie pozycje przez rzekę Tenaru, Japończycy ponieśli wielkie straty (ok. 800 ludzi - zobacz walki o Guadalcanal).

Chūichi Nagumo (?) (ur. 25 marca 1887, zm. 6 lipca 1944) – oficer japońskiej marynarki wojennej, wiceadmirał, dowódca floty lotniskowców uczestniczącej w ataku na Pearl Harbor i bitwie o Midway.
Walki o Guadalcanal – walki trwające od 7 sierpnia 1942 do 8 lutego 1943, które były początkiem amerykańskiej kontrofensywy lądowej w trwającej od ośmiu miesięcy wojnie z Japonią. Operacja lądowania na wyspie Guadalcanal w archipelagu Wysp Salomona była też pierwszym amerykańskim desantem w obliczu nieprzyjaciela i to przeprowadzonym od razu z powodzeniem. Jednocześnie trwały walki lotnictwa bombowego i myśliwskiego z wykorzystaniem bazy w Rabaul (Japończycy) oraz z wykorzystaniem baz na Nowej Kaledonii, lotniskowców Floty Pacyfiku i lotniska Hendersona na Guadalcanalu (Amerykanie). Ponadto miały miejsce liczne bitwy morskie na okolicznych wodach, co znacznie uszczupliło potencjał wojenny Japonii.

Po tej porażce, Japończycy skierowali na Guadalcanal kilkutysięczne siły, przewidziane początkowo do operacji w rejonie Midway. Jednocześnie, japońska flota miała za zadanie zniszczyć główne zagrożenie na morzu - amerykańskie lotniskowce wiceadmirała Fletchera. Pomimo klęski pod Midway, Japończycy wciąż posiadali zespół dwóch silnych lotniskowców "Shōkaku" i "Zuikaku" wiceadmirała Chūichi Nagumo (po 65 samolotów). Tworzyły one trzon głównego zespołu sił japońskich, dowodzonego przez wiceadmirała Nobutake Kondō, złożonego ponadto z dwóch szybkich pancerników typu Kongo, 4 krążowników i niszczycieli. Drugi mniejszy zespół składał się z lekkiego lotniskowca "Ryūjō" (37 samolotów), ciężkiego krążownika "Tone" i dwóch niszczycieli. Operował on bardziej na zachód, pod dowództwem wiceadmirała Nishizo Tsukahary i miał za zadanie osłaniać konwój transportujący żołnierzy japońskich z bazy Rabaul na Guadalcanal, którego bezpośrednią osłonę stanowił lekki krążownik i niszczyciele. Siły japońskie składały się ponadto z okrętów podwodnych i 4 krążowników ciężkich wiceadmirała Gunichi Mikawy, mających ostrzelać Guadalcanal.

Espiritu Santo (hiszp. Duch Święty) – największa wyspa w archipelagu Nowe Hebrydy, tworzących współcześnie niezależne państwo Vanuatu. Wchodzi w skład prowincji Sanma. Wyspa zawdzięcza swoją nazwę swojemu odkrywcy Pedro Fernándezowi de Quirós, która w 1606 nadał nazwę Australia del Espíritu Santo całemu archipelagowi. Powierzchnia wyspy wynosi 3677 km²
Midway (Wyspy Midway) – grupa wysp na Oceanie Spokojnym, leżąca około 450 mil morskich (850 km) od głównych wysp Hawajów o powierzchni 6,23 km². Terytorium zamorskie USA. Wyspy obecnie zamieszkuje około 40 pracowników US Fish and Wildlife Service i obsługi (brak stałych mieszkańców). Ich głównym zajęciem jest obsługa komunikacji na Pacyfiku.

Japoński bombowiec nurkujący D3A "Val" zestrzelony przez artylerię przeciwlotniczą bezpośrednio nad USS "Enterprise"

Siły japońskie wypłynęły z Rabaulu i atolu Truk 19 sierpnia 1942. W tym czasie, na południowy wschód od Wysp Salomona znajdował się silny amerykański zespół operacyjny floty Task Force 61 dowodzony przez wiceadmirała Franka J. Fletchera. Jego trzon stanowiły 2 duże lotniskowce USS "Enterprise" i "Saratoga" (po 87 samolotów), działające w osobnych zespołach z osłoną krążowników i niszczycieli, oraz pancernika USS "North Carolina". Wchodzący w skład TF 61 zespół TF 18 z trzecim lotniskowcem USS "Wasp" wcześniej odszedł w celu pobrania paliwa i nie wziął udziału w późniejszej bitwie. W dniu 23 sierpnia przeciwnicy zbliżali się do siebie i do Guadalcanalu. Amerykanie próbowali w tym dniu zbombardować japoński konwój, lecz go nie odnaleźli.

Bitwa o Midway – bitwa lotniczo-morska w czasie II wojny światowej, stoczona w dniach 3–7 czerwca 1942 pomiędzy okrętami japońskimi a amerykańskimi, w pobliżu atolu Midway na Oceanie Spokojnym, zakończona taktycznym i strategicznym zwycięstwem amerykańskim. Uznawana jest umownie za punkt zwrotny w wojnie na Pacyfiku, ponieważ inicjatywa działań militarnych przeszła na stronę amerykańską.
Chitose (jap. 千歳) – transportowiec wodnosamolotów, a następnie lekki lotniskowiec japońskiej Cesarskiej Marynarki Wojennej, z okresu II wojny światowej.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

USS Saratoga (CV-3) − amerykański lotniskowiec typu Lexington, wprowadzony do służby w 1927. Został przebudowany z krążownika liniowego typu Lexington. Wraz z bliźniaczym lotniskowcem "Lexington" (CV-2) był pierwszym dużym lotniskowcem Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych i służył w niej przez cały okres II wojny światowej, biorąc udział w walkach z Japonią na Pacyfiku i będąc wielokrotnie w tych walkach uszkadzany. Po wojnie został wycofany ze służby i zatopiony jako cel 25 lipca 1946 w wyniku dwóch próbnych wybuchów jądrowych przeprowadzonych w atolu Bikini.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Krążownik lekki - klasa dużych okrętów artyleryjskich, podklasa krążowników. Obecnie, podobnie jak i inne okręty artyleryjskie, zanikła. Do tej klasy należały też krążowniki przeciwlotnicze.

USS North Carolina (BB-55) – pancernik typu North Carolina z okresu II wojny światowej. Drugim okrętem serii był USS "Washington" (BB-56). Pancerniki typu North Carolina należały do pierwszej z trzech serii nowoczesnych amerykańskich okrętów liniowych biorących udział w II wojnie światowej.

Pancerniki – klasa dużych, silnie opancerzonych i uzbrojonych pełnomorskich okrętów, stanowiących trzon największych flot wojennych od czasu powstania klasy pancerników w drugiej połowie XIX wieku, do okresu II wojny światowej. Przeznaczeniem pancerników było zapewnienie panowania na morzach poprzez wygrywanie bitew artyleryjskich i niszczenie wrogich jednostek nawodnych wszystkich klas. Pierwsze pancerniki pojawiły się w latach 60. XIX wieku i z miejsca zastąpiły drewniane okręty liniowe w roli najpotężniejszych jednostek floty, przejmując także ich nazwę w niektórych językach (zobacz niżej). Szczyt znaczenia pancerniki miały podczas wojny rosyjsko-japońskiej (1904-1905) i I wojny światowej, istotną rolę odgrywały także podczas II wojny światowej, aczkolwiek utraciły wtedy swój prymat na rzecz lotniskowców. Po tej wojnie klasa ta stopniowo zanikła, jedynie nieliczne pozostające w służbie okręty używane były w bardzo ograniczonym zakresie do lat 90. XX wieku. Polska nie posiadała w swojej marynarce okrętów tej klasy.

Tender wodnosamolotów - okręt lotniczy zbudowany lub przystosowany do prowadzenia operacji lotniczych za pomocą bazujących na nim wodnosamolotów. Pierwsze tendry powstały przed I wojną światową, w miarę upływu czasu oraz doskonalenia techniki wojskowej zostały zastąpione przez lotniskowce.

Frank Jack Fletcher (ur. 29 kwietnia 1885 w Marshalltown, Iowa, zm. 25 kwietnia 1973 w Bethesda, Maryland) – admirał marynarki wojennej Stanów Zjednoczonych.