Bitwa morska koło Malty - Polski Serwis Naukowy

Bitwa morska koło Malty – bitwa stoczona 8 lipca 1283 przy wejściu do Grand Harbour, głównego portu Malty. Flota aragońska pod dowództwem Rogera z Laurii pokonała flotę andegaweńską dowodzoną przez prowansalskich admirałów Wilhelma Cornuta i Bartłomieja Bonvina.

Steven Runciman, właściwie Sir James Cochran Stevenson Runciman (ur. 7 lipca 1903 w Northumberland, zm. 1 listopada 2000 w Radway, Warwickshire) - brytyjski historyk i dyplomata.

Andegawenia (fr. Anjou) – kraina historyczna w zachodniej Francji, w dorzeczu dolnej Loary. W okresie rzymskim była zamieszkiwana przez galijskie plemiona Andekawów. W X wieku hrabstwo francuskie. Od 1154 jest posiadłością Plantagenetów. W 1205 roku odzyskana dla Francji przez Filipa II Augusta. Od 1360 znajdowała się jako księstwo w rękach dynastii Andegawenów neapolitańskich. W 1487 została ostatecznie włączona do Francji.

Bitwa była częścią wojny, która wybuchła po nieszporach sycylijskich. Karol z Salerno zdołał zebrać pieniądze i wyposażyć flotę prowansalską. Tymczasem okręty aragońskie pod dowództwem Manfreda Lancii blokowały Maltę, gdzie w Castrum Maris (dziś Fort St. Angelo) w Grand Harbour ostatkiem sił bronił się garnizon andegaweński. Karol z Salerno wysłał swoją flotę z odsieczą. W ślad za nią popłynął Roger z Laurii i dogonił przeciwnika nocą koło wybrzeży Malty. Nawiązał kontakt z oblegającymi i wysłał do portu zwiadowców, którzy donieśli, że galery andegaweńskie znajdują się przy brzegu pod murami zamku. Roger z Laurii ustawił swoje okręty w linii przy wejściu do portu, stopniowo wyeliminował statki strażnicze i połączył swoje okręty. O świcie polecił zatrąbić do ataku. Załogi andegaweńskie usiłowały spuścić statki na wodę. Roger z Laurii początkowo nakazał ostrzał z kusz, potem doszło do walki wręcz. William Cornut zginął zabity przez Laurię, gdy dokonał abordażu na statek aragońskiego admirała. Bartłomiej Bonvin z kilkoma galerami zdołał przerwać linie aragońskie i uciec. Flota aragońska zdobyła prawdopodobnie 10 galer przeciwnika. Roger z Laurii odpłynął do wybrzeży Neapolu, gdzie świętował zwycięstwo. Zdobył i obsadził załogą wyspy Capri i Ischię.

Nieszpory sycylijskie – powszechne powstanie mieszkańców Sycylii, które wybuchło w Poniedziałek Wielkanocny 30 marca 1282 w Palermo przeciw panowaniu francuskich Andegawenów.

Abordaż (fr. abordage) – sposób walki morskiej polegający na zetknięciu się dwóch okrętów i prowadzeniu walki wręcz na ich pokładach w celu zdobycia wrogiego okrętu lub jego późniejszego zatopienia. Stosowany od początku żeglugi, był podstawowym sposobem walki morskiej w epoce okrętów żaglowych do XVII wieku i, mimo wzrostu znaczenia artylerii, pozostał jednym z podstawowych sposobów walki do początku XIX wieku. Abordaż zastąpił w tej roli taranowanie, dominujące w epoce okrętów wiosłowych w starożytności, stając się także podstawowym sposobem walki XV- i XVI-wiecznych galer wiosłowych.

Bibliografia

Steven Runciman, Nieszpory sycylijskie, Katowice, 1997

Kelly DeVries, Battles of the Medieval World, Barnes & Noble, New York ISBN 0-7607-7779-9