Bitwa morska pod Kerczem - Polski Serwis Naukowy

Bitwa morska pod Kerczem miała miejsce 1 lipca i 20 lipca 1774, podczas wojny rosyjsko-tureckiej 1768-1774. (data bitwy często mylnie podawana według kalendarza juliańskiego jako 20 czerwca i 9 lipca)

Podwójna bitwa stoczona została na południe od Kerczu, między flotą rosyjską a turecką.

Dnia 1 lipca flota turecka, złożona z 40 okrętów (5 liniowców, 9 fregat oraz 26 galer i szebek), zaskoczyła flotę rosyjską , dowodzoną przez wiceadmirała Aleksego Sieniawina. Formacja, złożona z 3 fregat, 4 16-działowych okrętów, 2 keczy i 3 małych statków, próbowała odciąć im odwrót. Rosjanie zakotwiczyli tuż za Cieśniną Kerczeńską i następnego dnia pożeglowali w kierunku Kerczu.

Cieśnina Kerczeńska (ros. Керченский пролив, ukr. Керченська протока, Keriç boğazı, łac. Bosporus Cimmerius) – płytka cieśnina pomiędzy Półwyspem Kerczeńskim i Półwyspem Tamańskim, łączy Morze Azowskie z Morzem Czarnym. Długość ok. 41 km; szerokość od 4 do 45 km, średnio 20 km; głębokość od 5 do 15 metrów, średnio 6 m. W zimie pokryta jest pływającym lodem. Główny port Kercz.

Imperium Osmańskie (jako nazwa państwa pisane wielką literą, jako nazwa imperium dynastii Osmanów – małą; dla tego drugiego znaczenia synonimem jest nazwa imperium ottomańskie) – państwo tureckie na Bliskim Wschodzie, założone przez Turków osmańskich, jedno z plemion tureckich w zachodniej Anatolii, obejmujące w okresie od XIV do XX wieku Anatolię, część południowo-zachodniej Azji, północną Afrykę i południowo-wschodnią Europę. W kręgach dyplomatycznych na określenie dworu sułtana, później także całego państwa tureckiego, stosowano termin Wysoka Porta.

Dnia 20 lipca Turcy, mając 31 okrętów (6 liniowców, 7 fregat, 1 kecz oraz 17 galer i szebek), dążyli do zniszczenia rosyjskich statków, aby uniemożliwić jednostkom lądowym przeprawienie się przez Cieśninę Kerczeńską. Atak przypuszczony na siły rosyjskie nie powiódł się i zakończył odwrotem, gdyż działa ich keczy miały większy zasięg, co dawało im ogromną przewagę.

Galera – okręt o napędzie wiosłowym, często wspomaganym przez żagle. Używany był przede wszystkim na Morzu Śródziemnym od czasów starożytnych (Egipt, Fenicja, Grecja, Kartagina, Rzym, Bizancjum) aż do XIX wieku. Do wiosłowania często wykorzystywano niewolników, jeńców lub skazańców, zwanych galernikami.

Wojna rosyjsko-turecka 1768-1774 – wojna pomiędzy cesarstwem rosyjskim a imperium osmańskim, doprowadziła do zdobycia przez Rosję południowej Ukrainy, Krymu i północnego Kaukazu.

Literatura

R. C. Anderson, Naval wars in the Levant 1559-1853, Liverpool University Press, 1952; also 2005, Martino Pub., ISBN 1-57898-538-2.