Bitwa morska pod Malagą - Polski Serwis Naukowy

Bitwa pod Malagą nazywana także bitwą pod Vélez-Málagą - największa bitwa morska w trakcie hiszpańskiej wojny sukcesyjnej, miała miejsce 24 sierpnia 1704 na południe od Malagi.

Angielsko-holenderska flota pod wodzą angielskiego admirała George'a Rooke'a (53 liniowce, 6 fregat, 7 branderów - 22543 ludzi i 3614 dział) stoczyła pod Malagą nierozstrzygniętą bitwę z hiszpańsko-francuską flotą dowodzoną przez admirała de Toulouse'a i d'Estréesa (32 liniowce, 6 fregat, 28 wielkich galer francuskich i hiszpańskich, 6 branderów - 24275 ludzi i 3577 dział).

Holandia (nid. Nederland) – europejska część Królestwa Niderlandów (nid. Koninkrijk der Nederlanden), tworzonego także przez Arubę i Antyle Holenderskie. Holandia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO. Holandia jest monarchią konstytucyjną położoną w zachodniej części Europy nad Morzem Północnym, które oblewa ją od północy i zachodu. Graniczy na południu z Belgią oraz na wschodzie z Niemcami. Obecne granice wytyczono w roku 1839.
Ariergarda - oddział, pododdział maszerujący z tyłu za głównymi siłami związku taktycznego (oddziału). Zadaniem ariergardy jest ubezpieczanie maszerującej kolumny przed uderzeniem od tyłu i zapewnienie jej swobodnego wykonywania marszu. Zależnie od sytuacji i wielkości maszerującej kolumny ariergarda może stanowić od 1/4 do 1/3 sił głównych. Ariergarda stanowi element ubezpieczenia ugrupowania marszowego.

Wstęp

W sierpniu roku 1704 Anglicy zdobyli Gibraltar, co było wielkim wstrząsem nie tylko dla Hiszpanii, ale i dla sprzymierzonej z nią Francji. Postanowiono natychmiast odzyskać utraconą twierdzę i w związku z tym wysłano w jej okolice flotę dowodzoną przez admirała de Toulouse'a. Po drodze do tej floty miały dołączyć hiszpańskie i francuskie galery. Nieprzyjacielska flota angielsko-holenderska, którą dowodził admirał Rooke, liczyła 53 liniowce, jednak w tym okresie 12 z nich pobierało wodę w Tetuanie. Tak więc gdy 19 sierpnia obie floty nawiązały ze sobą kontakt, Francuzi mieli nieznaczną przewagę liczebną. Jednak admirał de Toulouse bał się atakować bez dokładnego rozpoznania sił nieprzyjacielskich i postanowił zaczekać na nadciągające galery w Maladze. Gdy Francuzi odpłynęli do Malagi, Rooke wycofał się w stronę Gibraltaru, gdzie zamierzał poczekać na pozostałe 12 okrętów, a następnie ruszyć na wschód za Francuzami, co nastąpiło 21 sierpnia.

Wojna o sukcesję hiszpańską była prowadzona w latach 1701-1714 pomiędzy Wielką Brytanią, Holandią, Austrią, Prusami a Francją, Hiszpanią, Bawarią i Kolonią o władztwo nad Hiszpanią i dominację w Europie.
Na mapach: ) – skalisty półwysep na południowym wybrzeżu Półwyspu Iberyjskiego, u wyjścia Morza Śródziemnego na Ocean Atlantycki. Gibraltar stanowi terytorium zamorskie Wielkiej Brytanii.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Strona zawietrzna – strona, na którą wiatr nie wieje bezpośrednio. Burtą zawietrzną jednostki pływającej, nazywa się stronę przeciwną do tej, z której wieje wiatr. Zawietrzna strona góry lub wyspy to strona osłonięta od wiatru.

Strona nawietrzna – strona, na którą wieje wiatr. Burtą nawietrzną jednostki pływającej nazywa się tę stronę, z której wieje wiatr. W przypadku, gdy jednostka żegluje kursem fordewind lub fałszywy baksztag, nawietrzna strona jest przeciwna do tej, po której niesiony jest grot. Nawietrzna strona góry lub wyspy to ta, na którą wieje wiatr.

Malaga (hisz. Málaga, fen. Malaka, łac. Malaca, arab. مالقة = Mālaqah) – miasto w regionie Andaluzja w południowej Hiszpanii, położone nad Morzem Śródziemnym, u podnóża Gór Betyckich. Stolica prowincji Malaga, 558 tys. mieszk. (2005). Ośrodek przemysłu chemicznego, włókienniczego i cementowego. Dzięki łagodnemu klimatowi na równinie Hoja de Malaga uprawia się pomarańcze, banany, figi, bawełnę, trzcinę cukrową oraz winorośl (wino malaga i rodzynki). Duży port handlowy i rybacki oraz stocznia. Baza marynarki wojennej. Od lat pięćdziesiątych XX wieku rozwój turystyki, kąpieliska na Costa del Sol.

Abordaż (fr. abordage) – sposób walki morskiej polegający na zetknięciu się dwóch okrętów i prowadzeniu walki wręcz na ich pokładach w celu zdobycia wrogiego okrętu lub jego późniejszego zatopienia. Stosowany od początku żeglugi, był podstawowym sposobem walki morskiej w epoce okrętów żaglowych do XVII wieku i, mimo wzrostu znaczenia artylerii, pozostał jednym z podstawowych sposobów walki do początku XIX wieku. Abordaż zastąpił w tej roli taranowanie, dominujące w epoce okrętów wiosłowych w starożytności, stając się także podstawowym sposobem walki XV- i XVI-wiecznych galer wiosłowych.

Galera – okręt o napędzie wiosłowym, często wspomaganym przez żagle. Używany był przede wszystkim na Morzu Śródziemnym od czasów starożytnych (Egipt, Fenicja, Grecja, Kartagina, Rzym, Bizancjum) aż do XIX wieku. Do wiosłowania często wykorzystywano niewolników, jeńców lub skazańców, zwanych galernikami.

Brander (niem. der Brand - pożar) - używana w czasie wojen flot żaglowych jednostka pływająca wypełniona materiałami łatwopalnymi (np. drewno, smoła, żywica, oliwa itp.), którą po opuszczeniu przez załogę i podpaleniu puszczano z wiatrem lub prądem w stronę okrętów nieprzyjaciela, aby wzniecić na nich pożar. Brandery były szczególnie skuteczne w zwalczaniu zakotwiczonych zespołów okrętów. Brandery zostały użyte na przykład przez Polaków w bitwie pod Salis w 1609 roku. W podobny sposób podpalano (drewniane) mosty na rzekach. W okresie powstania listopadowego Rosjanie wypuścili brandery celem zniszczenia mostu w Warszawie, jednak Batalion Sandomierskich Strzelców Celnych skutecznie zapobiegł próbie podpalenia mostu.

Ludwik Aleksander Burbon, fr. Louis-Alexandre de Bourbon (6 czerwca 1678 – 1 grudnia 1737) – francuski admirał i marszałek, hrabia Tuluzy od 1681, książę Penthièvre od 1697 i książę Rambouillet od 1711.