Bitwa morska pod Nauplią - Polski Serwis Naukowy

Bitwa morska pod Nauplion miała miejsce 27 maja i 28 maja 1770 podczas wojny rosyjsko-tureckiej 1768-1774.

Nierozstrzygnięta bitwa stoczona u wejścia do Zatoki Argolidzkiej w Grecji pomiędzy połączonymi: 2 eskadrą floty rosyjskiej dowodzoną przez kontradmirała Johna Elphinstona i 1 eskadra rosyjską dowodzona przez admirała G. A. Spiridowa (razem 9 okrętów liniowych, 3 fregaty, 1 bombarda, okręty pomocnicze), a większą liczebnie flotą turecką.

Grecja (gr. Ελλάδα Elláda, IPA: [e̞ˈlaða] lub Ελλάς Ellás, IPA: [e̞ˈlas], tr. Yunanistan), Republika Grecka (Ελληνική Δημοκρατία Ellinikí Dimokratía, IPA: [e̞ˌliniˈci ðimo̞kraˈtiˌa]) – kraj w południowo-wschodniej części Europy, położony na krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Graniczy z Albanią, Republiką Macedonii i Bułgarią na północy oraz z Turcją na wschodzie. Ma dostęp do czterech mórz: Morza Egejskiego, Morza Kreteńskiego na wschodzie, Morza Jońskiego na zachodzie oraz Morza Śródziemnego od południa.

1) pododdział stanowiący zazwyczaj część składową dywizjonu lub pułku artylerii (np. bateria artylerii, bateria artylerii przeciwlotniczej, bateria moździerzy) lub rakiet (bateria rakietowa). Jest ona uzbrojona w działa samobieżne, holowane lub wyrzutnie rakiet. Składa się zwykle z pododdziału dowodzenia i plutonów ogniowych. Rozmieszcza się ją na jednym stanowisku ogniowym (stanowisku startowym) lub plutonami, niekiedy nawet poszczególnymi działonami. Może wykonywać jedno lub więcej zadań ogniowych - zależnie od liczby dział (wyrzutni) i rodzaju amunicji (konwencjonalna, jądrowa). Może strzelać z zakrytych (ogniem pośrednim) lub odkrytych (ogniem na wprost) stanowisk ogniowych;

Elphinston przybył do przylądka Matapan, na południu Grecji, 20 maja 1770 z Portsmouth i wysadził swoje wojska 22 maja pod Rupino. Słysząc, że flota turecka jest podzielona na dwie części, zdecydował się ją zaatakować. Po zwalczeniu złej pogody, dnia 27 maja dostrzegł tureckie okręty przy wejściu do zatoki i nie zważając na liczebną przewagę Turków (około 10 liniowców i kilka mniejszych okrętów oraz galery) nad jego flotą (3 liniowce, 2 fregaty oraz 4 uzbrojone handlowce, 342 działa) ruszył do ataku przy lekkiej bryzie wiejącej z kierunku południowo-południowo-wschodniego. Zaraz po godzinie 17:00 66-działowy Ne tron mienia zaatakował turecki okręt flagowy, a następnie 66-działowy Saratow uderzył na tureckie okręty wice- i kontradmirała. Fregata Nadieżda (32 dzała) też zaraz wkroczyła do akcji. Elphinston, będący na 80-działowym Światosławie musiał ścigać i ogniem działowym zmusić uzbrojone handlowce do walki, a gdy to mu się udało i zwrócił się przeciw Turkom, tureckie okręty wycofały się, używając galer do odholowania z zatoki potężnych liniowców. Rosjanie, by odholować swoje okręty, musieli użyć łodzi.

Galera – okręt o napędzie wiosłowym, często wspomaganym przez żagle. Używany był przede wszystkim na Morzu Śródziemnym od czasów starożytnych (Egipt, Fenicja, Grecja, Kartagina, Rzym, Bizancjum) aż do XIX wieku. Do wiosłowania często wykorzystywano niewolników, jeńców lub skazańców, zwanych galernikami.

Wojna rosyjsko-turecka 1768-1774 – wojna pomiędzy cesarstwem rosyjskim a imperium osmańskim, doprowadziła do zdobycia przez Rosję południowej Ukrainy, Krymu i północnego Kaukazu.

Dnia 28 maja, zaraz po godzinie 12:00 Turcy zakotwiczyli w linii pod ochroną nadbrzeżnej baterii znajdujących się w Nauplion. Około 15:00 Elphinston zaatakował, próbując przełamać turecką linię, jednak bez efektu. Wielu kapitanów rosyjskiej floty twierdziło, że nie ma sensu walczyć z przeciwnikiem mającym tak dużą przewagę. Elphinston poddał się perswazjom. Wieczorem 31 maja, gdy Turcy stopniowo zbliżali się, holowani przez galery, zerwał się nagle silny wiatr i korzystając z tego flota rosyjska odpłynęła.

Imperium Osmańskie (jako nazwa państwa pisane wielką literą, jako nazwa imperium dynastii Osmanów – małą; dla tego drugiego znaczenia synonimem jest nazwa imperium ottomańskie) – państwo tureckie na Bliskim Wschodzie, założone przez Turków osmańskich, jedno z plemion tureckich w zachodniej Anatolii, obejmujące w okresie od XIV do XX wieku Anatolię, część południowo-zachodniej Azji, północną Afrykę i południowo-wschodnią Europę. W kręgach dyplomatycznych na określenie dworu sułtana, później także całego państwa tureckiego, stosowano termin Wysoka Porta.

Rosja, Federacja Rosyjska (. Rosja jest największym państwem na świecie według powierzchni, jej terytorium jest większe od kontynentu: Europy, Australii i Antarktydy. Pod względem liczby ludności zajmuje 9. miejsce (po Chinach, Indiach, USA, Indonezji, Brazylii, Pakistanie, Bangladeszu i Nigerii).

Żadna z walczących stron nie straciła okrętu. Straty w ludziach po obu stronach były niewielkie.

Bibliografia

R. C. Anderson, Naval wars in the Levant 1559-1853, Liverpool University Press, 1952; also 2005, Martino Pub., ISBN 1-57898-538-2.

Bolszaja Sowietskaja Encykłopedia t - 2 Moskwa 1970.