Bitwa na płyciźnie Downs miała miejsce 31 października 1639 roku podczas ostatniej fazy wojny osiemdziesięcioletniej, trwającej w latach 1621 - 1648 w ramach wojny trzydziestoletniej.

Przyczyny

W 1584 roku powstańcy holenderscy na wyzwolonych spod panowania Hiszpanów ziemiach ogłosili powstanie Republiki Zjednoczonych Prowincji, a w 1609 roku podpisano rozejm pomiędzy tą republiką a Hiszpanią. Rozejm ten był jednak kruchy, gdyż obowiązywał w Europie, a flota holenderska atakowała zamorskie kolonie Hiszpanii.

Po wygaśnięciu rozejmu w 1621 roku wznowiono działania wojenne. Początkowo Hiszpanie odnosili sukcesy, a w 1625 roku zdobyli Bredę. Sytuacja uległa zmianie, gdy do wojny trzydziestoletniej przystąpili Francuzi. Holendrom udało się w 1637 odzyskać Bredę, a wojska francusko-szwedzkie pod dowództwem Bernharda von Sachsen-Weimar zdobyły w 17 grudnia 1638 położoną w Nadrenii ważną cesarską twierdzę Breisach, przecinając tym samym "hiszpański szlak", którym Hiszpanie wysyłali wojska, zaopatrzenie i pieniądze do Flandrii. Hiszpanom pozostała jedynie droga morska wiodąca przez kanał La Manche.

Zawarty w 1630 roku traktat pokojowy między Anglią i Hiszpanią, kończący trwającą od 1625 roku wojnę angielsko-hiszpańską, gwarantował swobodny ruch przez kanał La Manche hiszpańskich statków z posiłkami wojskowymi do Flandrii w asyście statków angielskich. Co więcej, król Anglii Karol I Stuart zgodził się w traktacie morskim podpisanym z Hiszpanią na ochronę hiszpańskich statków przed atakiem Holendrów na angielskich wodach terytorialnych.

Hiszpańska flota z powodzeniem wykorzystywała morski szlak Hiszpania-Flandria do regularnych operacji konwojowych, opierając się początkowo holenderskim, a od 1635 roku, po eskalacji konfliktu, także francuskim atakom morskim.

Pod koniec sierpnia 1639 roku z La Coruña wyruszyła flota składająca się z 77 okrętów i 50 statków transportowych oraz 24 000 żołnierzy na pokładach. Flotą tą dowodził doświadczony admirał Antonio de Oquendo. Flota ta skierowała się przez kanał La Manche w stronę Dunkierki, ostatniego głębokiego portu morskiego pozostającego we władaniu Hiszpanów we Flandrii.

Wyjście w morze tak dużej floty zostało zauważone przez Holendrów, w związku z tym skierowali oni na wody kanału La Manche eskadrę admirała Maartena Trompa, składającą się z 13 okrętów, i drugą, admirała Witte de With, składającą się z 5 okrętów. Trzecia eskadra holenderska pod wodzą admirała A. Banckerta, w sile 12 okrętów, pilnowała Dunkierki.