Bitwa nad Almą - Polski Serwis Naukowy

Bitwa nad Almą miała miejsce 20 września 1854 i jest często uważana za pierwszą bitwę wojny krymskiej 1853–1856.

Bitwa odbyła się w okolicy rzeki Almy na Krymie. Wojska francusko-brytyjskie zwyciężyły nad rosyjską armią admirała Aleksandra Siergiejewicza Mienszykowa.

Wojskami francuskimi dowodził generał Armand-Jacques Leroy de Saint Arnaud, a Lord Raglan brytyjskimi.

Wojna krymska (1853-1856) – wojna między Imperium Rosyjskim a imperium osmańskim i jego sprzymierzeńcami (Wielką Brytanią, Francją i Sardynią). Była pierwszym w historii konfliktem zbrojnym, którego przebieg relacjonowano na bieżąco i który uwieczniono na fotografiach.

Aleksandr Daniłowicz Mienszykow hrabia 1702, (ros. Александр Данилович Меншиков) (ur. 6/16 listopada 1673 Moskwa, zm. 12/23 listopada 1729 m. Bieriozow, obecnie Bieriozowo k. Tiumienia) – rosyjski książę 1707 i feldmarszałek, generalissimus 1727 bliski współpracownik cara Piotra I Wielkiego. Podczas III wojny północnej zwyciężył Szwedów pod Kaliszem, brał udział w bitwie pod Połtawą. Przyczynił się do wyniesienia Katarzyny I na tron po śmierci Piotra w 1725. Popadł w niełaskę w 1727.

Przyczyna bitwy

Po wylądowaniu na Krymie wojska sprzymierzonych ruszyły wzdłuż wybrzeża morskiego w kierunku Sewastopola. Dowódcy wojsk sprzymierzonych nie spodziewali się tak szybkiego przeciwdziałania wojsk rosyjskich. Tymczasem Rosjanie już dużo wcześniej przygotowywali się do bitwy z oddziałami brytyjsko-francuskimi.

Rosja, Federacja Rosyjska (. Rosja jest największym państwem na świecie według powierzchni, jej terytorium jest większe od kontynentu: Europy, Australii i Antarktydy. Pod względem liczby ludności zajmuje 9. miejsce (po Chinach, Indiach, USA, Indonezji, Brazylii, Pakistanie, Bangladeszu i Nigerii).

Krym (ukr. Крим, ros. Крым, Półwysep Krymski) – półwysep na południu Ukrainy, zwany czasem półwyspem Taurydzkim, a w starożytności Chersonezem Taurydzkim bądź Taurydą, połączony jest z lądem tylko wąskim Przesmykiem Perekopskim, pomiędzy Morzem Czarnym i Azowskim, a od Rosji oddzielony Cieśniną Kerczeńską. Długość linii brzegowej 1000 km, powierzchnia 25 700 km².

Przygotowywania do bitwy

Rosyjski plan ataku

Książę Mienszykow szukając odpowiedniego miejsca do stoczenia bitwy z dużo liczniejszym przeciwnikiem wybrał brzeg rzeki Almy. Rzeka była idealnym miejscem do ataku. Po jednej stronie był teren pagórkowaty, który wybrali Rosjanie, a po drugiej stronie teren obniżał się łagodnie. Taka pozycja dawała Rosjanom przewagę artyleryjską nad przeciwnikiem. Chcąc dodatkowo wzmocnić swoją pozycję książę nakazał budowę dwóch redut. Pierwszą Wielką redutę wybudowano około 300 metrów od rzeki i umieszczono w niej 12 dział. Drugą Małą redutę usytuowano tak by mogła zapobiec oskrzydleniu pozycji. Jej uzbrojenie stanowiło 9 armat.

FitzRoy James Henry Somerset, 1. baron Raglan GCB (ur. 30 września 1788, zm. 28 czerwca 1855 na Krymie), brytyjski arystokrata, wojskowy i polityk, naczelny dowódca wojsk brytyjskich podczas wojny krymskiej, najmłodszy syn Henryego Somerseta, 5. księcia Beaufort, i Elizabeth Boscawen, córki admirała Edwarda Boscawena. Jego starszymi braćmi byli: Henry, 5. książę Beaufort, Charles, gubernator Kolonii Przylądkowej, oraz Edward, dowódca kawalerii w armii Wellingtona.

Lord – mężczyzna cieszący się władzą i autorytetem. Tytuł ten może mieć różne znaczenie, zależnie od kontekstu. Szkocki tytuł Laird nie jest jego odpowiednikiem i posiada węższe znaczenie.

Do walki na tak rozległym froncie książę Mienszykow miał 33000 żołnierzy i 116 dział. Łącznie posiadał 42 bataliony piechoty.

Plan sprzymierzonych

Dowódcy oddziałów sprzymierzonych od razu zauważyli słabość lewego skrzydła Rosjan co postanowili wykorzystać w walce.

Pierwszy atak mieli dokonać Francuzi, którzy znajdowali się przy brzegu morza. Francuzi po przekroczeniu Almy mieli zaatakować Wzgórze Telegraficzne. Następnie do ataku miały przystąpić centralne siły francuskie, które miały zająć walką Rosjan na Wzgórzu Telegraficznym. Wspomagać całą akcję miały oddziały brytyjsko-tureckie stacjonujące nad Saną rzeką.

Alma (ukr., ros. Альма, krm. Alma) – rzeka na Ukrainie, w Autonomicznej Republice Krymu, druga pod względem długości na półwyspie krymskim po Sałhirze. Znajduje się w południowej części półwyspu Krymskiego. Początek rzeki znajduje się w Górach Krymskich, na wysokości miasta Ałuszta i uchodzi na zachodnim wybrzeżu półwyspu krymskiego do Morza Czarnego. Długość rzeki wynosi 84 km, a powierzchnia dorzecza 635 km².

Przebieg bitwy

Plan bitwy nad rzeką Almą

Bitwa rozpoczęła się o godzinie 11.30 20 września 1854 roku od ostrzału artyleryjskiego z fregat wspierającego oddziały generała Bosqueta. Do godziny 13 Francuzi byli już przeprawieni przez rzekę. Jednocześnie strzelcy francuscy oczyścili pobliskie winnice z rosyjskich oddziałów. Następnie do ataku przystąpili Brytyjczycy jednak szybko zatrzymali natarcie czekając na atak Francuzów na Wzgórze Telegraficzne. Był to jeden z największych popełnionych błędów przez armię sprzymierzonych, ponieważ Brytyjczycy znajdowali się w zasięgu ostrzału z Wielkiej reduty. Lord Reaglan widząc, że pozycja jego wojsk naraża go na duże straty, nakazał natarcie. Z wsparciem 1 Brygady Lekkiej Dywizji Brytyjczykom udało się opanować Wielką Redutę. Lord Reaglan, który wspiął się na jeden z pagórków Wzgórza Telegraficznego nakazał ustawienie tam dwóch armat, które mają prowadzić ostrzał Wzgórza Kurhanowego. Armaty spowodowały duże straty wśród obsługi dział przeciwnika. Na swoim skrzydle Francuzi odparli rosyjskie próby kontrataku i o godzinie 16 opanowali całe Wzgórze Telegraficzne. Po utracie głównych pozycji Rosjanie rozpoczęli odwrót.

Bibliografia

E.W. Tarle, Wojna krymska