Bitwa nad Kagułem - Polski Serwis Naukowy

Bitwa nad Kagułem miała miejsce 1 sierpnia 1770 podczas wojny rosyjsko-tureckiej 1768-1774.

Bitwa nad rzeką Kaguł (lewy dopływ Dunaju) koło miejscowości Wulkaneszty (obecnie Mołdawia) była najważniejszą bitwą w tej wojnie i jedną z największych bitew XVIII wieku. Rosyjski wódz Piotr Rumiancew dowodząc 1 armią odniósł znakomite zwycięstwo nad znacznie silniejszą liczebnie armią turecką.

Imperium Osmańskie (jako nazwa państwa pisane wielką literą, jako nazwa imperium dynastii Osmanów – małą; dla tego drugiego znaczenia synonimem jest nazwa imperium ottomańskie) – państwo tureckie na Bliskim Wschodzie, założone przez Turków osmańskich, jedno z plemion tureckich w zachodniej Anatolii, obejmujące w okresie od XIV do XX wieku Anatolię, część południowo-zachodniej Azji, północną Afrykę i południowo-wschodnią Europę. W kręgach dyplomatycznych na określenie dworu sułtana, później także całego państwa tureckiego, stosowano termin Wysoka Porta.

Wojna rosyjsko-turecka 1768-1774 – wojna pomiędzy cesarstwem rosyjskim a imperium osmańskim, doprowadziła do zdobycia przez Rosję południowej Ukrainy, Krymu i północnego Kaukazu.

Armia turecka dowodzona przez wielkiego wezyra Halil-beja (50 000 piechoty, 100 000 jazdy, 180 dział) zajmowała mocną pozycję na wschodnim brzegu rzeki Kaguł. Ponadto w odległości 20 km stała armia Tatarów krymskich w sile do 80 000 zołnierzy, która zagrażała tyłom armii rosyjskiej. Wódz turecki zamierzał zaatakować armię rosyjską Rumiancewa (33 000 piechoty, 5000 jazdy, 118 dział), mając nadzieję na łatwe zwycięstwo nad znacznie mniej licznym przeciwnikiem. Rumiancew wydzielił dla przykrycia tyłów swej armii 11 tysięczny oddział, a z pozostałymi siłami 27 tys. żołnierzy i 118 dział, ubiegł Turków i w nocy na 1 sierpnia ruszył w stronę ich pozycji. Armię swą uszykował w 5 czworoboków piechoty, między którymi znajdowała się jazda. Czworobokami atakował armię turecką z z frontu, skrzydeł i tyłu. Wódz turecki widząc zbliżających się Rosjan około 5 rano rzucił do natarcia swą jazdę. Po trzech godzinach walk jazda turecka została odparta, głównie za sprawą ognia dział i piechoty. Doszło do wymiany ognia artyleryjskiego, po którym Rosjanie ruszyli do natarcia na obóz turecki. Turcy po odparciu Rosjan wykonali kontruderzenie, wdzierając się w rosyjski czworobok prawego skrzydła. Trudną sytuację uratowała szarża jazdy rosyjskiej. Janczarzy zostali odrzuceni z powrotem do własnego obozu. Rosjanie natychmiast ruszyli do generalnego natarcia, przełamując turecką obronę. Armia turecka rzuciła się do ucieczki. Turcy stracili około 20 000 zabitych i rannych oraz 140 dział, Rosjanie natomiast 1500 zabitych i rannych. Dnia 3 sierpnia Rumiancew dopadł uciekających Turków na przeprawie przez Dunaj, zadając im dalsze poważne straty i powodując ich bezładną ucieczkę. Wojska Rumiancewa zdobyły nad Dunajem 30 armat i obozy.

Dunaj (łac. Danubius, ang. Danube, niem. Donau, słow. Dunaj, węg. Duna, chorw. Dunav, serb. i buł. Дунав, rum. Dunărea, ukr. Дунай gr. Ίστρος Istros) – po Wołdze druga co do długości rzeka w Europie.

Rosja, Federacja Rosyjska (. Rosja jest największym państwem na świecie według powierzchni, jej terytorium jest większe od kontynentu: Europy, Australii i Antarktydy. Pod względem liczby ludności zajmuje 9. miejsce (po Chinach, Indiach, USA, Indonezji, Brazylii, Pakistanie, Bangladeszu i Nigerii).

Na skutek zwycięstwa nad Kagułem Rosjanie opanowali wszystkie pobliskie fortece - Izmaił, Kilię, Białogród, Braiłę, Isacceę oraz Bendery. Później zdobyli Jassy i Bukareszt.

Bitwa nad Kagułem jest jednym z przykładów rozbicia przeważających sił przeciwnika. Rumiancew zastosował w niej, nowoczesną na owe czasy, taktykę manewru i natarcia samodzielnymi współdziałajacymi oddziałami. Dla upamiętnienia tego znakomitego zwycięstwa Katarzyna II rozkazała zbudować w Carskim Siole obelisk. Król Prus Fryderyk II wysłał list gratulacyjny, w którym porównał rosyjskie zwycięstwo do czynów starożytnych Rzymian.

Piechota (lub infanteria) – wojsko walczące pieszo. Dawniej przemieszczało się pieszo, dzisiaj wykorzystuje inne środki transportu. Znane i wykorzystywane od starożytności do czasów współczesnych jako jeden z podstawowych składników armii. Piechota zawsze walczyła w najbliższej odległości wroga.

Jest to lista wojen i bitew w historii całej ludzkości w układzie chronologicznym. Wojny i bitwy w historii Polski znajdują się na stronie Konflikty zbrojne w historii Polski.

Zobacz też

słynne bitwy

Przypisy

Mała Encyklopedia Wojskowa; 130 dział; Bolszaja Sowietskaja Encykłopedia
Bolszaja Sowietskaja Encykłopedia
Bolszaja Sowietskaja Encykłopedia; 17 000; Mała Encyklopedia Wojskowa

Literatura

Mała Encyklopedia Wojskowa, 1967, Wydanie I

Bolszaja Sowietskaja Encykłopedia t. 11 Moskwa 1973.