Bitwa nad Trebią - Polski Serwis Naukowy

Bitwa nad Trebią – starcie zbrojne,które miało miejsce 18 grudnia 218 p.n.e. między legionami rzymskimi Semproniusza i Scypiona a wojskami Hannibala w czasie II wojny punickiej.

Przed bitwą

Po bitwie nad rzeką Ticinus i wycofaniu się wojsk Scypiona, Semproniusz przerzucił swoje oddziały przez Adriatyk do doliny Padu, aby wesprzeć mocno osłabione siły rzymskie. Po połączeniu się z legionami Scypiona Semproniusz zadecydował, wbrew radom tego ostatniego, wydać bitwę Hannibalowi.

Tytus Semproniusz Longus (ur. ok. 260 p.n.e.), konsul rzymski podczas drugiej wojny punickiej. W roku 218 p.n.e. został wysłany do Afryki wraz ze 160 okretami (quinquereme) w celu pozyskania uzupełnienia wojsk i zapasów. W trakcie tej wyprawy Semproniusz zdobył Maltę pokonując kartagińczyków. Wezwany przez senat po klęsce wojsk rzymskich w bitwie nad rzeką Ticinus, wbrew radom Scypiona atakuje armię Hannibala nad rzeką Trebią. W styczniu 217 p.n.e. pokonany Semproniusz z 10 000 żołnierzy powraca do Rzymu. W roku 215 w bitwie pod Grumentum pokonuje armię kartagińską dowodzoną przez generała Hanno.

Kartagina Nowe Miasto (łac. Karthago, późn. Carthago, fenickie Kart Hadaszt – QRT HDŠT, arab. قرطاج = Kartadż lub hebr. קרת חדשת) – starożytne miasto-państwo w północnej Afryce na wybrzeżu Morza Śródziemnego w pobliżu dzisiejszego Tunisu, założone w IX w. p.n.e. przez Fenicjan z Tyru. Bardzo ważny ośrodek handlowy.

Wojska rzymskie biorące udział w bitwie liczyły 30 000 piechoty i 6 000 jazdy (16 tysięcy Rzymian i 20 tysięcy sprzymierzeńców), Hannibal dysponował 40 000 żołnierzami różnych narodowości, głównie Kartagińczykami i Gallami. W tej liczbie było aż 10 tysięcy doborowych kawalerzystów (Numidyjczyków i Galów). Poza tym Hannibal miał jeszcze kilka słoni bojowych. Przed bitwą Hannibal rozkazał swojemu bratu Magonowi by na czele tysiąca żołnierzy zaczaił się w głębokim parowie. Żołnierze ci mieli być użyci w kluczowym momencie bitwy.

Numidia - historyczne państwo Berberów w północnej Afryce. Obejmowało terytoria na zachód od Kartaginy, i na wschód od Oranu. Później prowincja rzymska, oraz prowincja kościelna ze stolicą w Milewe.

Galia (łac. Gallia) - kraina historyczna w Europie Zachodniej, obecnie tereny Francji, Belgii i północnych Włoch, zamieszkana przez plemiona celtyckie. Termin ten, wprowadzony przez Rzymian, do czasu podboju przez Juliusza Cezara w latach 58-51 p.n.e. nie miał pokrycia w rzeczywistej organizacji państwowej czy międzyplemiennej. Istniały tylko pewne luźne podobieństwa kulturowe i niezbyt intensywne związki ekonomiczne między poszczególnymi plemionami.

Bitwa

Przeciwników oddzielała rzeka Trebia. By sprowokować Rzymian do przekroczenia rzeki, Hannibal wysłał liczący 500 numidyjskich jeźdźców oddział na brzeg zajmowany przez przeciwnika. W tym czasie pozostali wojownicy kartagińscy spożywali ciepły posiłek i nacierali ciała oliwą w celu ochrony przed zimnem. Podpuszczony przez kartagińskiego wodza Semproniusz nakazał pogoń za lekką jazdą przez rzekę. Gdy przemoczeni i zmarznięci Rzymianie wyszli na drugi brzeg, natknęli się na kontratak Kartagińczyków. W centrum toczył się wyrównany bój, ale na skrzydłach doborowa jazda Hannibala rozbiła szybko rzymską kawalerię. Związane walką oddziały rzymskie zostały w dodatku zaskoczone atakiem niewielkiego oddziału 1 000 żołnierzy Magona, który początkowo ukryty w parowie był niewidoczny dla Rzymian. Przypuścił on atak na lewe skrzydło i tyły przeciwnika. Złamało to opór Rzymian i przekształciło bitwę w rzeź legionów. W zwartym szyku uszło z pola bitwy jedynie 10 000 rzymskich żołnierzy, którzy przełamali centrum armii Hannibala i umknęli do pobliskiej Placencji.

Pod terminem starożytny Rzym rozumie się zazwyczaj państwo stworzone przez mieszkańców miasta Rzym, leżącego w Italii nad rzeką Tyber. Historia starożytnego Rzymu zaczyna się wraz z założeniem miasta w 753 roku p.n.e., a kończy obaleniem cesarza Romulusa Augustulusa w 476 roku n.e.

Publiusz Korneliusz Scypion (? - zm. 211 p.n.e.) - rzymski wódz i mąż stanu, ojciec słynnego Scypiona Afrykańskiego. Walczył nad rzeką Ticinius z armią Hannibala. Poległ w Hiszpanii walcząc niedaleko rzeki Ebro z armiami Magona i Huzdrubala, braćmi Barkidy oraz z armią Huzdrubala Giskonidy. Zginął razem ze swym bratem Gnejuszem, bowiem w decydującym momencie bitwy odstąpiły od nich oddziały Celtyberów.

Podsumowanie

Straty Rzymian to 30 000 zabitych i wziętych do niewoli (sprzymierzeńców Rzymu Hannibal nakazał potem wypuścić), kartagiński wódz stracił nieco ponad 5 000 swoich żołnierzy, wysokie były straty wśród zwierząt, szczególnie słoni bojowych źle znoszących ciężkie warunki atmosferyczne.

Morze Adriatyckie (alb. Det(i) Adriatik, serb. i chorw. Jadransko more, Jadran, słoweń. Jadransko morje, Jadran, wł. Mare Adriatico) – północne odgałęzienie Morza Śródziemnego. Morze Adriatyckie rozdziela Półwysep Apeniński od Bałkańskiego.

Pad (wł. Po, łac. Padus) – rzeka w północnych Włoszech. Najdłuższa i największa rzeka tego kraju: jej maksymalny przepływ zanotowany w Pontelagoscuro koło Ferrary wyniósł 10 300 m³/s. Powierzchnia jej dorzecza stanowi ok. 1/4 powierzchni całych Włoch.

Następstwa

Kampania Hannibala w Italii

W następstwie klęski Rzymian Hannibal uzyskał dogodną bazę zaopatrzeniową w dolinie Padu. Dodatkowo umocniło się przymierze pomiędzy Kartagińczykami a galijskimi plemionami z północnej Italii. Dzięki temu jego siły wkrótce po bitwie zasilone zostały przez 10 000 galijskich wojowników.

Słoń bojowy – słoń wykorzystywany w działaniach wojennych, przede wszystkim w starożytności. Głównym przeznaczeniem słoni bojowych były szarże, mające na celu wzniecenie paniki w szeregach wroga lub przerwanie jego szyków. Diadochowie używali tych zwierząt także do ochrony własnych wojsk przed atakami jazdy nieprzyjaciela. Oddziały słoni uczestniczyły między innymi w bitwach nad rzeką Hydaspes (326 p.n.e.), Herakleą (280 p.n.e.) i Tapsus (46 p.n.e.).

Przypisy

Invasion of Italy. [dostęp 2010-12-23].
↑ Janusz. Sikorski: Kanny 216 p.n.e.. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1984, s. 59. ISBN 83-11-07081-4.
Janusz. Sikorski: Kanny 216 p.n.e.. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1984, s. 60. ISBN 83-11-07081-4.
Janusz. Sikorski: Kanny 216 p.n.e.. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1984, s. 61. ISBN 83-11-07081-4.

Linki zewnętrzne

Invasion of Italy (ang.). [dostęp 2010-12-23].