Bitwa o Leros - Polski Serwis Naukowy

Bitwa o Leros, niemiecka nazwa Unternehmen Leopard – krótkotrwałe działania wojenne pomiędzy siłami brytyjsko-włoskimi a niemieckimi na przełomie października i listopada 1943 roku, w ramach kampanii o Dodekanez.

Geneza

Wyspa Leros pod okupacją włoską przekształcona została w silnie ufortyfikowaną bazę morską ze strategicznym portem Lakki. Benito Mussolini nazwał ją "Śródziemnomorskim Corregidorem". Po ogłoszeniu rozejmu, a następnie kapitulacji Włoch na początku września 1943 r., część okupacyjnych wojsk niemieckich z Bałkanów zostało skierowanych do zajęcia obszarów włoskich. W tym samym czasie Winston Churchill, zachęcony udanymi lądowaniami aliantów na Sycylii (operacja Husky) i południowej części Półwyspu Apenińskiego, nakazał przygotowywanie planu zajęcia greckich wysp Dodekanezu. Zamierzał je wykorzystać jako bazy wypadowe brytyjskiej floty wojennej i lotnictwa do atakowania Niemców na Bałkanach, a być może w przyszłości też do inwazji na Grecję. W grę wchodziło ponadto możliwe przeciągnięcie na stronę aliantów dotychczas neutralnej Turcji. Kampania dodekanezka toczyła się jednak od początku źle dla Brytyjczyków. Najpierw Niemcy zajęli wyspę Rodos, zaś 4 października padła wyspa Kos (patrz: bitwa o Kos). Zajęcie Kos przez Niemców miała bardzo negatywne konsekwencje dla aliantów w całej kampanii o Dodekanez. Brytyjczycy utracili bliską osłonę powietrzną i ich samoloty były odtąd zmuszone wykonywać długie loty nad wyspy, podczas gdy siły niemieckie zwiększyły swoją presję. Na wyspę Leros były dokonywane jednocześnie ciągłe naloty bombowców niemieckich.

Bitwa o wyspę Kos – krótkotrwałe działania wojenne na wyspie Kos pomiędzy siłami włosko-brytyjskimi a niemieckimi na przełomie września i października 1943 r., będące częścią kampanii o Dodekanez.
Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.

Siły brytyjsko-włoskie

Siły brytyjskie na wyspie Leros liczyły ok. 3 tys. żołnierzy. W ich skład wchodził 2 batalion The Royal Irish Fusiliers, 4 batalion The Buffs (Pułk The Royal East Kent), Pułk The King's Own Royal (Lancaster) i 2 kompania 2 batalionu Pułku Queen's Own Royal West Kent oraz po plutonie z Long Range Desert Group i Special Boat Section. Dowódcą wojsk brytyjskich od 5 listopada był brygadier Robert Tilney. Garnizon włoski Leros liczył ok. 8 tys. ludzi, głównie z marynarki wojennej. Na ich czele stał kontradmirał Luigi Mascherpa. Włosi byli jednak słabo uzbrojeni i wyposażeni, a ich morale było niskie. Na wyspie znajdowało się w fortyfikacjach 26 baterii artylerii, tj. 115 dział, w tym 52 przeciwlotnicze. Większość z nich była jednak uszkodzona w wyniku silnych nalotów lotnictwa niemieckiego. W porcie Lakki stacjonowało też kilkanaście włoskich okrętów wojennych, w tym niszczyciel "Euro", 6 kutrów torpedowych i kilka okrętów pomocniczych. Siły brytyjsko-włoskie wspierały z Afryki Północnej i Cypru dwie eskadry dzienne i dwie eskadry nocne samolotów Bristol Beaufighter, eskadra bombowo-torpedowa samolotów Vickers Wellington, cztery eskadry rozpoznawcze samolotów Martin Baltimore i Lockheed Hudson, wydzielony oddział rozpoznania fotograficznego samolotów Supermarine Spitfire oraz dwie eskadry SAAF i jedna Royal Air Force wyposażone w myśliwce Spitfire. Ogółem stanowiło to 144 samolotów myśliwskich i 116 bombowych. W końcowej części działań obrońców Leros wsparły też dwie eskadry ciężkich bombowców RAF i skrzydło IX Dowództwa Bombowego Lotnictwa USA.

Cypr (Republika Cypryjska) – państwo położone we wschodniej części Morza Śródziemnego u wybrzeży Turcji, Syrii i Libanu. Od 1 maja 2004 roku jest członkiem Unii Europejskiej. Nazwa wyspy pochodzi od łacińskiej nazwy miedzi (cuprum), której Cypr był w starożytności głównym dostawcą[potrzebne źródło].
Supermarine Spitfire — brytyjski jednomiejscowy myśliwiec zbudowany w wytwórni Supermarine w Southampton w Anglii. Jeden z najsłynniejszych używanych podczas II wojny światowej samolotów bojowych, na którym walczyli również Polacy.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Samos (gr. Σάμος) - grecka wyspa na Morzu Egejskim u wybrzeży Azji Mniejszej oraz prefektura w regionie administracyjnym Wyspy Egejskie Północne. Prefektura obejmuje samą wyspę Samos i kilka pomniejszych wysp w tym rejonie. Stolicą prefektury i głównym ośrodkiem miejskim wyspy jest miasto Samos.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Bałkany – region Europy, obejmujący w przybliżeniu obszar Półwyspu Bałkańskiego. Jednak nazwa ta mniej odnosi się do geografii, a bardziej do wspólnoty historyczno-kulturowej. Przy takim podejściu o przynależności danego kraju do Bałkanów decydują cechy kulturowe (np. język należący do ligi bałkańskiej, pewne elementy kultury ludowej), społeczne (np. wieloetniczność, współwystępowanie katolicyzmu, prawosławia i islamu) oraz historyczne (np. dawna przynależność do Cesarstwa Bizantyjskiego, zasiedlenie przez Słowian w VI wieku naszej ery, a przede wszystkim doświadczenie panowania tureckiego).

Grecja (gr. Ελλάδα Elláda, IPA: [e̞ˈlaða] lub Ελλάς Ellás, IPA: [e̞ˈlas], tr. Yunanistan), Republika Grecka (Ελληνική Δημοκρατία Ellinikí Dimokratía, IPA: [e̞ˌliniˈci ðimo̞kraˈtiˌa]) – kraj w południowo-wschodniej części Europy, położony na krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Graniczy z Albanią, Republiką Macedonii i Bułgarią na północy oraz z Turcją na wschodzie. Ma dostęp do czterech mórz: Morza Egejskiego, Morza Kreteńskiego na wschodzie, Morza Jońskiego na zachodzie oraz Morza Śródziemnego od południa.

Działa Navarony (oryg. The Guns of Navarone) - film wojenny z 1961 roku w reżyserii J. Lee Thompsona. Film powstał na podstawie powieści Alistaira MacLeana pt. "Działa Nawarony".

Niszczyciele typów O i P – seria brytyjskich niszczycieli średniej wielkości okresu II wojny światowej, licząca 16 okrętów – po 8 typu O i P. Według założeń oba typy miały być takie same, lecz ostatecznie po ukończeniu różniły się uzbrojeniem. Służyły od 1941 roku do lat 60. w marynarce brytyjskiej, a po wojnie także w Pakistanie i Turcji.

Bitwa o Dodekanez – walki toczone od 8 września do 22 listopada 1943 roku między połączonymi siłami Wielkiej Brytanii, Włoch i Grecji a wojskami III Rzeszy o panowanie nad wyspami Dodekanezu i Morzem Egejskim.