Bitwa o Międzyrzecz - 1520 - Polski Serwis Naukowy

Bitwa o Międzyrzecz - bitwa stoczona pomiędzy garnizonem międzyrzeckiego zamku, a armią najemną podążającą na pomoc Krzyżakom w trakcie wojny polsko-krzyżackiej 1519-1521 w październiku 1520 roku. Zniszczenie miasta to jedna z pierwszych większych klęsk jakie nawiedziła miasto w czasach nowożytnych.

Zygmunt I Stary, lit. Žygimantas Senasis, biał. Жыгімонт Стары (ur. 1 stycznia 1467 w Kozienicach, zm. 1 kwietnia 1548 w Krakowie) – od 1506 król polski i wielki książę litewski. Przedostatni z dynastii Jagiellonów na tronie polskim.

Mazowsze (łac. Mazovia) – kraina historyczna położona w środkowym biegu Wisły oraz dorzeczu jej dopływów w centralnej oraz północno-wschodniej Polsce. Historyczną Stolicą Mazowsza jest Płock, który jest także najstarszym miastem tego regionu – prawa miejskie – 1237.

Tło

W trakcie II fazy wojny z krzyżakami 1519-1521 w lipcu 1520 wojska krzyżackie przechodzą do kontrofensywy, uderzając na Mazowsze. W sierpniu zaatakowana została Warmia. Tego samego miesiąca z Niemiec nadzeszły posiłki krzyżackie liczące prawie 27 tysięcy żołnierzy (19 tysięcy jazdy i 8 tysięcy pieszych) pod wodzą Wolfa von Schönberga. Po przekroczeniu granicy we Frankfurcie nad Odrą uderzyły na Wielkopolskę.

Warmia lub Warmija (pruskie Wormjan – czerwona ziemia, warm. Warńija, mazur. Warmzia, łac. Varmia, Warmia, niem. Ermland lub Ermeland) – kraina historyczna w obecnym województwie warmińsko-mazurskim. Nazwę wzięła od pruskiego plemienia Warmów. Barwy historycznej Warmii to czerwień i biel. Powierzchnia Warmii wynosi 4249 km².

Jerzy Nalepa - (ur. 29 lipca 1926 r. w Kraszewicach) polski historyk, językoznawca, badacz dziejów osadnictwa w Polsce, profesor uniwersytetu w Lund (Szwecja), członek Polskiej Akademii Umiejętności, profesor zwyczajny od 2007.

Bitwa

Po przekroczeniu polskiej granicy, atakujący podeszli pod Międzyrzecz, paląc po drodze okoliczne osady. W trakcie I fazy starcia, przeciwnik, po ostrzelaniu miejskich fortyfikacji, dokonał wdarcia. Miejscem gdzie prawdopodobnie wrogie odziały weszły do miasta, to narożnik murów, w okolicy dzisiejszego kościoła pw. Św. Jana Chrzciciela. Zburzeniu i pożarom uległo całe miasto, min. kościół parafialny. Następnie dokonano oblężenia międzyrzeckiego zamku. Ponoszącym straty niemieckim najemnikom, udało się jednak osiągnąć cel. Zamek został zniszczony, a obrońcy wymordowani. Zanim Niemcy zaczęli walkę, w jednej z podmiędzyrzeckich wsi otrzymali wsparcie. Ówczesny niemiecki sołtys Nietoperka, Martin Jokisch pomógł najemnikom przeprawić się do Międzyrzecza przez słabo strzeżone miejsce od wschodu. Sołtys wsi, nie stawił się także z pospolitym ruszeniem.

Po bitwie

Po zdewastowaniu miasta, na pomoc miastu przyszedł Zygmunt Stary. Przywilejem zwolnił Międzyrzecz na kilka lat od płacenia podatków. Za klęskę obarczono min. Żydów, przez co król na prośbę mieszczan wydał edykt zezwalający na wygnanie ich z miasta. Ci jednak pozostali. Klęska jaka spadła na miasto była tak straszna, że jeszcze w XVII wieku mieszkańcy o niej wspominali. Po tych wydarzeniach rozpoczęto odbudowę zamku oraz min. kościoła która odbyła się z funduszy mieszczan i starosty międzyrzeckiego.

Zobacz też

Międzyrzecz

Wojna polsko-krzyżacka 1519-1521

Przypisy

S. Kurnatowski, J. Nalepa, Z przeszłości Międzyrzecza, Poznań 1961, s. 30.
Ibidem, s. 30.
Międzyrzecz - Dzieje miasta, pod. red. W. Strzyżewski, M. Tureczek, Międzyrzecz 2009, s. 115.
W. Nycz, Nietoperek - stare i nowe dzieje, Nietoperek-Międzyrzecz-Gorzów Wlkp., 2005, s. 12.
S. Kurnatowski, J. Nalepa, op. cit., 30.