Bitwa o Nową Georgię - Polski Serwis Naukowy

Amerykańscy żołnierze atakujący japońskie pozycje w Munda Point za pomocą miotaczy ognia

Kampania na Nowej Georgii – seria bitew w czasie w kampanii na Pacyfiku podczas II wojny światowej. Kampania ta była częścią operacji "Cartwheel". Miała ona miejsce na grupie wysp Nowej Georgii, które znajdowały się w centralnej części Wysp Salomona. Rozegrała się ona między 20 czerwca a 25 sierpnia 1943 roku. Udział w niej brały siły alianckie przeciwko japońskim.

Nowa Georgia (ang. New Georgia) - grupa wysp wulkanicznych na Oceanie Spokojnym należących do archipelagu Wysp Salomona. Powierzchnia 5,2 tys. km². Największa wyspa Nowa Georgia (1,8 tys. km²). Pokryte lasami równikowymi. Zamieszkane przez Melanezyjczyków. Uprawa palmy kokosowej.
Operacja Cartwheel, przeprowadzona w latach 1943–1944, to główne działania Aliantów w tym okresie na obszarze południowo-zachodniego Pacyfiku w czasie II wojny światowej. Była to dwuosiowa kampania mająca doprowadzić do osaczenia i zneutralizowania głównej japońskiej bazy w Rabaulu na Nowej Brytanii. Operacja była prowadzona przez głównodowodzącego siłami alianckimi na tym obszarze gen. Douglasa MacArthura, którego wojska posuwały się wzdłuż północno-wschodnich wybrzeży Nowej Gwinei zajmując pobliskie wyspy. Siły alianckie działające na obszarze środkowego Pacyfiku, dowodzone przez adm. Chestera Nimitza, posuwały się na północ przez archipelag Wysp Salomona w kierunku wyspy Bougainville. W skład sił alianckich wchodziły wojska lądowe, marynarki wojenne i lotnictwo Stanów Zjednoczonych, Australii, Nowej Zelandii i Holandii.

Tło

W 1942 roku Japończycy zdobyli Nową Georgię i zbudowali lotnisko na Munda Point, które zaczęło funkcjonować w grudniu 1942 roku, zadaniem tego lotniska było wspieranie ofensywy na Guadalcanal. Kiedy pod koniec 1942 roku było już jasne, że Japończycy nie są w stanie utrzymać Guadalcanal, dowódcy japońscy doszli do przekonania, że alianci ruszą w kierunku bazy japońskiej w Rabaul na Nowej Brytanii i tym samym centralne Wyspy Salomona będą znajdowały się na drodze marszu w kierunku Rabaul.

Dżungla – termin oznaczający pierwotnie i współcześnie w części publikacji specjalistycznych rodzaj formacji roślinnej charakterystycznej dla nadrzecznych terenów w północno-wschodniej części Azji Południowej. W języku potocznym i według niektórych publikacji specjalistycznych termin funkcjonuje jako synonim szeroko ujmowanego wilgotnego lasu równikowego.
Wojna na Pacyfiku – całokształt działań militarnych w Azji Wschodniej, Południowo-Wschodniej i na obszarach Pacyfiku w okresie od 1937 do 1945 r., które przybrały formę szczególnie natężonego konfliktu w okresie od 7 grudnia 1941 (atak na Pearl Harbor) do 2 września 1945 (bezwarunkowa kapitulacja Japonii), będąc wówczas częścią II wojny światowej. Wojna prowadzona była z jednej strony przez Cesarstwo Japonii i jej nielicznych sojuszników, a z drugiej przez siły alianckie ze Stanami Zjednoczonymi na czele.

Dowództwo Cesarskiej Armii Japońskiej było przekonane, że utrzymanie Wysp Salomona jest ostatecznie nierealne i że byłoby lepiej przyjąć atak aliantów na Bougainville, co byłoby tańsze zarówno pod względem kosztów zaopatrzenia jak i wsparcia. Cesarska Marynarka Wojenna wolała opóźniać marsz aliantów tak długo jak to było możliwe poprzez utrzymywanie odległej linii obrony. W związku z brakiem efektywnego dowództwa centralnego marynarka i armia lądowa wdrożyły własne plany: marynarka wzięła na siebie obronę środkowych Salomonów, a armia północnych.

Samuel Eliot Morison (ur. 9 lipca 1887 w Bostonie, zm. 15 maja 1976 w Bostonie) – amerykański historyk, autor monumentalnej, 15-tomowej History of United States Naval Operations in World War II, odznaczony Medalem Wolności, dwukrotny laureat Nagrody Pulitzera, profesor Harvard University, kontradmirał United States Naval Reserve.
Santa Isabel to wyspa na południowym Pacyfiku, należy do państwa Wysp Salomona. Jest najdłuższą wyspą archipelagu Wysp Salomona i największą w prowincji Isabel (3780 km²). W 1991 roku ludność wyspy liczyła 16500 osób.

Początkiem 1943 roku niektórzy dowódcy alianccy, szczególnie głównodowodzący sąsiednią Strefą Południowo-Zachodniego Pacyfiku generał Douglas MacArthur, chcieli skoncentrować się na zajęciu Rabaul, jednakże silna pozycja Japończyków w tym miejscu oraz brak jednostek desantowych oznaczały, że operacja taka była niemożliwa do wykonania w 1943 roku. Zamiast tego od naczelnego dowództwa Amerykańskich Sił Zbrojnych wyszedł pomysł o nazwie operacja "Cartwheel", w którym sugerowano okrążenie i odcięcie Rabaul bez zajmowania go.

Wyspy Salomona (Solomon Islands) – państwo wyspiarskie w południowo-wschodniej Oceanii, na wschód od Nowej Gwinei. Wchodzi w skład brytyjskiej Wspólnoty Narodów. Państwo Wysp Salomona obejmuje wschodnią część archipelagu o tej samej nazwie. Należą do niego atole Rennel i Ontong Java oraz wyspy Santa Cruz, Duff, Reef i.in.
Rabaul - miasto w Papui-Nowej Gwinei w północnej części wyspy Nowa Brytania na półwyspie Gazelle. Ludność: 8,9 tys. (2000). Ośrodek administracyjny prowincji East New Britain.

Na początku 1943 japońska obrona była przygotowana na możliwy desant aliantów na Nowej Georgii, Kolombangarze i Santa Isabel. Na początku czerwca 1943 roku na Nowej Georgii znajdowało się 10 500 żołnierzy japońskich, a na Kolambangarze 9000 żołnierzy, dobrze okopanych i oczekujących na atak aliantów.

Japońska Cesarska Marynarka Wojenna, formalnie Marynarka Wojenna Imperium Japońskiego, była . W operacjach powietrznych oraz nalotach wspierały ją Siły Powietrzne Japońskiej Cesarskiej Marynarki Wojennej. Była głównym przeciwnikiem Aliantów podczas wojny na Pacyfiku.
Bougainville – największa wyspa w archipelagu Wysp Salomona, stanowi część terytorium Papui-Nowej Gwinei, regionu autonomicznego o tej samej nazwie. Zajmuje powierzchnię 10 049 km², ludność 175 160 (wg spisu powszechnego 2000).

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)