Bitwa pod Ścianą - Polski Serwis Naukowy

Bitwa pod Ścianą (znana także jako bitwa pod Braiłowem lub bitwa pod Brahiłowem, a także bitwą pod Batohem) miała miejsce 19 grudnia 1666 roku podczas wojny polsko-kozacko-tatarskiej 1666-1671.

Hetman kozacki Piotr Doroszenko po koncentracji sił dysponował już armią liczącą około 20 tysięcy Kozaków, oprócz tego dołączyło doń około czterdzieści tysięcy Tatarów. W takiej sile uderzył na liczącą 6000 żołnierzy polską dywizję pułkownika Sebastiana Machowskiego, która była na leżach zimowych w okolicach Ściany i Brahiłowa.

Mykoła Markewycz (ros.: Николай Андреевич Маркевич - Nikołaj Markiewicz , ukr.: Микола Андрійович Маркевич, w wersji spolszczonej: Mikołaj Markiewicz; ur. 7 lutego (26 stycznia wg kalendarza juliańskiego) 1804 r. we wsi Dunajec, obecnie w rejonie głuchowskim; zm. 21 (9) czerwca 1860 r., Turówka, obecnie rejon koriukiwski) - ukraiński i rosyjski historyk, etnograf, poeta i kompozytor wywodzący się ze szlachty kozackiej. Tworzył w języku rosyjskim.

Korona Królestwa Polskiego (łac. Corona Regni Poloniae) – termin określający instytucję państwa polskiego w późnym średniowieczu, rozumianą zgodnie z koncepcją niezależności instytucji państwa od osoby monarchy. Zarazem nazwa ideologii politycznej wyrażającej się nowym sposobie postrzegania władzy, powstałej pod wpływem koncepcji płynących z Czech i Węgier.

Zagrożony okrążeniem przez wielokrotnie silniejszego przeciwnika, Machowski zarządził odwrót na Ładyżyn, pod Batohem został jednak przez powstańców dopędzony. Bitwa zakończyła się całkowitą klęską wojsk koronnych. Podczas bitwy zniszczono między innymi 4 chorągwie tatarskie (rodzaj polskiej lekkiej jazdy złożonej przeważnie z polskich Tatarów) dowodzone przez Mustafę Kosińskiego, Samuela Sulejmanowicza, Dawida Romanowskiego i Ułana Zasulskiego. Znaczna część żołnierzy dywizji wraz z jej naczelnym wodzem dostała się do niewoli.

Tatarzy polscy – termin rozpowszechniony w okresie międzywojennym, określający Tatarów mieszkających na dawnych terenach Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Niezbyt precyzyjny, gdyż większość Tatarów mieszkała na Litwie i do końca I wojny światowej mówiono o nich Tatarzy litewscy.

Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich – monumentalny słownik encyklopedyczny wydany w latach 1880–1902 w Warszawie przez Filipa Sulimierskiego i Władysława Walewskiego; rejestrował toponimy z obszaru Rzeczpospolitej Obojga Narodów oraz niektórych terenów ościennych (np. Śląska); wielokrotnie wznawiany, stanowi cenne źródło wiadomości geograficznych, historycznych, gospodarczych, demograficznych i biograficznych.

Literatura

Piotr Borawski, "Tatarzy w dawnej Rzeczypospolitej", Warszawa 1986, ISBN 83-205-3747-9

Opis starożytney Polski, przez Tomasza Święckiego (...), Tom II, Warszawa 1816, s. 152.

Mykoła Markiewicz, Istorija Małoj Rossii, T. II, Gława XXIX, Moskwa 1842-1843, on-line

Linki zewnętrzne

Ściana w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom X (Rukszenice – Sochaczew) z 1889 r.