Bitwa pod Bailén – starcie zbrojne hiszpańskiej armii regularnej, dowodzonej przez generałów Francisco Castañosa i Theodora von Redinga, z korpusem armijnym Grande Armée pod dowództwem generała Pierre'a Duponta. Pomiędzy 18 a 22 lipca 1808 roku siły hiszpańskie otoczyły Francuzów zmuszając Duponta do poddania się wraz z 18 000 żołnierzy, co okazało się najcięższą porażką sił francuskich w czasie napoleońskich zmagań w Hiszpanii.

Przed bitwÄ…

W roku 1808, po wybuchu powstania Dos de Mayo przeciwko francuskiemu panowaniu i rozszerzeniu się tegoż powstania na cały kraj, generał Dupont otrzymał polecenie zajęcia Kadyksu, gdzie stacjonowały okręty francuskie admirała François Rosilly'ego. Korpus Duponta liczył 15 000 ludzi, w większości niedoświadczonych rekrutów, zgrupowanych w trzech dywizjach piechoty Vedela, Barboura i Goberta oraz dywizji kawalerii Fresii'ego.

Dupont dotarł na początku czerwca do Kordowy forsując most Alcolea, gdzie 6 czerwca próbowała się bronić milicja płk. Echeverii. Po ich pokonaniu Francuzi wkroczyli do Kordowy i przez następne cztery dni plądrowali miasto. Jednakże, wobec rosnących masowo - jak Andaluzja długa i szeroka - sił gerylasów, Dupont zdecydował wycofać się w góry Sierra Morena, mając nadzieję na otrzymanie posiłków zMadrytu. Dywizja Goberta wyszła z Madrytu 2 lipca, ale tylko jedna brygada zdołała się przebić do Duponta; reszta musiała zostać na trasie, dla ochrony dróg przed guerrilleiros.

Francuzi cofali się powoli w omdlewającym upale, prowadząc w stronę gór 500 wozów wyładowanych zdobyczą i 1 200 chorych. Podobnie generał Vedel opuścił Toledo 15 czerwca prowadząc 5 000 piechoty, 450 kawalerii i 10 dział. 18 czerwca Dupont postanowił - bardzo nieroztropnie - dać swym wojskom wytchnienie pod Andujar, rozkładając się obozem na przedpolach miasta, podczas gdy Hiszpanie maszerowali spiesznie ku górom, by przeciąć mu drogi odwrotu.

Zgodnie z rozkazami Duponta Vedel ruszył na północ, by odblokować trzymaną przez milicję przełęcz Paso de Despeñaperros i niechcący stworzył w ten sposób niebezpieczną lukę pomiędzy francuskimi dywizjami. Obsadziwszy przełęcz batalionem piechoty Vedel zawrócił, by połączyć się z Dupontem i resztą korpusu, ale było już za późno. Castaños zdążył stanąć z 17 000 ludzi i 12 działami pomiędzy nim a Dupontem.