Bitwa pod Civitate - Polski Serwis Naukowy

Bitwa pod Civitate – bitwa stoczona 18 czerwca 1053 r. w pobliżu Civitella del Fortore (okolice dzisiejszego San Paolo di Civitate) w południowo-wschodniej Italii, należącej wówczas do Bizancjum, pomiędzy Normanami a koalicją wojsk papieżą Leona IX, składającą się z wojsk italskich, szwabskich oraz Longobardów. Zakończyła się zwycięstwem Normanów.

Cesarstwo Bizantyńskie (w literaturze można też spotkać formę Cesarstwo Bizantyjskie) – termin , podczas gdy dla jego mieszkańców było to po prostu Cesarstwo Rzymskie (łac. Imperium Romanum, gr. Βασίλειον Ῥωμαίων), a jego cesarze kontynuowali nieprzerwaną sukcesję cesarzy rzymskich. Świat islamu znał Bizancjum pod nazwą Rûm (ar. روم, "ziemia Rzymian").

Apulia (wł. Puglia) to region administracyjny w południowych Włoszech, o powierzchni 19348 km², 4 miliony mieszkańców i stolicą w Bari (362,5 tys. mieszkańców). Gęstość zaludnienia 208 osób na km².

Tło i wynik

W roku 1046 stolica Włoch bizantyjskich Bari zajęta przez Normanów, została odzyskana dla cesarstwa przez Argyrosa syna Melesa.

Wspólne niebezpieczeństwo normańskie spowodowało ścisłe współdziałanie pomiędzy Bizantyńczykami a energicznym papieżem Leonem IX. Papież zmuszony był przychylić się do skarg miast Apulii i wystąpić przeciwko Normanom.

Znakomity wódz Normanów Robert Guiscard stawił czoło nowej koalicji i w roku 1053 zadał porażkę silniejszej liczebnie armii papieskiej w bitwie pod Civitate, zanim ta zdołała połączyć się z Argyrosem.

Longobardowie, Langobardowie (łac. Langobardi, starsza nazwa Wannilowie) – lud zachodniogermański. Ich nazwa pochodzi od łac. longa barba czyli długa broda, gdyż w przeciwieństwie do romańskiej ludności Italii nosili właśnie długie, barbarzyńskie brody. Inna wersja pochodzenia nazwy Długobrodzi, przytoczona przez Pawła Diakona, mówi, że przed walką z Wandalami Wannilowie-Longobardowie użyli podstępu, który miał zwiększyć ich pozorną liczebną przewagę. Ich ówcześni wodzowie – Ibor i Agio – nakazali kobietom przebrać się za wojowników, rozpuścić włosy i spiąć je w taki sposób, by przypominały brody.

Papież stał się więźniem Normanów. Pokazali oni wówczas że są nie tylko znakomitymi wojownikami, ale również mistrzami dyplomacji. Będąc zwycięzcami uznali nad sobą zwierzchnictwo papieża, stawiając go moralnie w położeniu, które zmuszało go do uznania podbojów normańskich.

Bibliografia

Aubé, Pierre: Roger II de Sicile, Payot, 2001.

Jean, Deuve: L'épopée des Normands d'Italie.

Martin, Jean-Marie: Italies Normandes.