Bitwa pod Jinzhou - Polski Serwis Naukowy

Japońska mapa bitwy pod Jinzhou

Rosyjska mapa bitwy pod Jinzhou

Bitwa pod Jinzhou – rozegrana w wojnie rosyjsko-japońskiej 26 maja 1904 na południe od miejscowości Jinzhou (obecnie dzielnica miasta Dalian w prowincji Liaoning w północno-wschodnich Chinach), uznawana za początek działań bojowych wojsk rosyjskich zmierzających do obrony dalekich podejść pod Port Artur.

Liaotung (chiń. Liaodong Bandao) – półwysep w północno-wschodnich Chinach, w prowincji Liaoning. Położony pomiędzy zatoką Liaotuńską na zachodzie i Zachodniokoreańską na wschodzie, na Morzu Żółtym. Powierzchnia półwyspu wynosi ok. 54 tys. km², długość ok. 225 - 250 km, szerokość 80 - 130 km, szerokość maksymalna u nasady ok. 150 km.

Wojna rosyjsko-japońska - wojna pomiędzy Imperium Rosyjskim a Imperium Japonii toczona w okresie od 8 lutego 1904 do 5 września 1905 na Dalekim Wschodzie zakończona Traktatem z Portsmouth i zwycięstwem Japonii, która dzięki temu awansowała do grona światowych potęg. Japońska armia o stosunkowo małym doświadczeniu bojowym uzyskała druzgocące zwycięstwo nad siłami Rosji, co było dużym zaskoczeniem dla wielu obserwatorów konfliktu. Poniżający szereg klęsk armii rosyjskiej w ogromnym stopniu przyczynił się do niezadowolenia społecznego w Rosji i był główną przyczyną Rewolucji w 1905. Wojna była jednym z lokalnych konfliktów wybuchających przed I wojną światową.

Terenem bitwy był przesmyk półwyspu Liaodong i znajdujące się na nim wzgórza Nanshan. Przesmyku, który w tym miejscu ma szerokość około 4 kilometrów bronił 5. Pułk Strzelców Wschodniosyberyjskich pod dowództwem pułkownika N. A. Trietiakowa (ok. 3,5 tys. żołnierzy, 65 armat i 10 ciężkich karabinów maszynowych) ze składu 4. Wschodniosyberyjskiej Dywizji Strzeleckiej gen. A. W. Foka, liczącej łącznie 18 tys. ludzi i dysponującej 131 działami. Pozostałe oddziały dywizji nie otrzymały jednak rozkazu wsparcia obrony. W skład umocnień zajmowanych przez pułk wchodziło: 5 redut, 3 bastiony i 2 transzeje, położone na wzgórzach. Na podejściach ustawiono zasieki z drutu kolczastego i założono fugasy.

Lüshun, Lüshunkou (旅顺口), dawniej Port Arthur i Ryojun - miasto portowe w północno-wschodnich Chinach, w prowincji Liaoning, na półwyspie Liaotung nad Morzem Żółtym. Od 1960 jest dzielnicą w zespole miejskim Dalian.

Fugas (wyraz poch. francuskiego) - improwizowana, prowizoryczna mina lądowa wykonana z materiałów zastępczych, jak: saperskie materiały wybuchowe, pociski artyleryjskie, bomby lotnicze, głowice torpedowe, granaty, różne niewybuchy lub niewypały itp., zakopana w ziemi, wybuchająca pod wpływem nacisku lub przez zdalne odpalenie.

2. Armia japońska gen. Yasukata Oku, w składzie trzech dywizji nacierała na Dashiqiao z północnego wschodu. 25 maja oddziały 4. Dywizji pod dowództwem gen. Ogawy Matajiego zaatakowały Jinzhou, ale czterystuosobowy oddział rosyjski bronił się do ranka następnego dnia, gdy pod naciskiem posiłków z 1. Dywizji japońskiej został zmuszony do odwrotu.

Liaoning ?/i (chiń. upr.: 辽宁; chiń. trad: 遼寧; pinyin: Liáoníng; znaczenie nazwy: Spokój Liao) – północna prowincja ChRL w regionie Dongbei. Nazwa pochodzi od historycznego państwa Liao, które kiedyś znajdowało się na jej terenach.

Po ataku artyleryjskim Oku nakazał atak oddziałom wszystkich trzech (1. 3. i 4.) dywizji na wzgórza. Do wieczora Japończycy atakowali dziewięciokrotnie, ale obrońcy, wykorzystując silną i umocnioną pozycję na wzgórzach Nanshan, odpierali je za każdym razem. Nawet skrzydłowy ogień okrętów japońskich nie załamał ich obrony (polowa artyleria Oku wystrzeliła tego dnia większość amunicji: 34 tys. granatów). Dopiero wieczorem oddziałom 4. Dywizji udało się obejść pozycje rosyjskie brzegiem zatoki Jinzhou. Atakowany ze skrzydła Trietiakow rozkazał wycofanie do drugiej linii okopów. Dowodzący Dywizją Wschodniosyberyjską gen. Fok nie przeprowadził kontrataku, nakazując opuszczenie stacji kolejowej i wycofanie na południe. Odwrót dywizji Foka wywołał zamieszanie i panikę, na skutek czego pułk Trietiakowa poniósł większe straty, niż w ciągu całego dnia walk. Na szczęście dla Rosjan, Japończycy byli wyczerpani i ponieśli dużo większe straty, więc nie ścigali wycofujących się oddziałów.

W rezultacie bitwy droga na Port Artur została otwarta; później Port Artur został zajęty przez Japończyków i stał się bazą zaopatrzenia ich armii i bazą okrętów ich marynarki.

Bibliografia

Rotem Kowner: Historical Dictionary of the Russo-Japanese War. Oxford: The Scarecrow Press, Inc., 2006, s. 250-251, seria: Historical Dictionaries of War, Revolution, and Civil Unrest. ISBN 0810849275.

Wielka Encyklopedia Radziecka t. 28, Moskwa 1978.