Bitwa pod Kirlibabą odbyła się w dniach 18-22 stycznia 1915. Legioniści Polscy, wspierani przez oddziały austro-węgierskie, starli się wówczas z wojskami rosyjskimi w dolinie Złotej Bystrzycy, na terenie dzisiejszej północnej Rumunii.

Tło konfliktu

W połowie stycznia 1915 wojska austro-węgierskie walczące na Bukowinie, na wschodnim odcinku frontu karpackiego, znalazły się w niekorzystnej sytuacji. Prężne natarcie rosyjskiej 71 dywizji piechoty zmusiło żołnierzy z austro-węgierskiej 54 dywizji piechoty generała Schultheissa oraz z grupy pułkownika Eduarda Fischera do odwrotu. 5 stycznia 1915 Rosjanie zajęli Kimpulung Mołdawski, a 9 stycznia dotarli do Iacobeni. Posuwając się doliną Złotej Bystrzycy wkrótce doszli do Kirlibaby. Siły austro-węgierskie wycofały się tymczasem na przełęcze Rotunda (ok. 7 km od Kirlibaby) i Prislop (ok. 20 km od Kirlibaby).

Po zajęciu Kirlibaby Rosjanie zatrzymali się celem wzmocnienia stanowisk i przeprowadzenia rozpoznania. Oddziały rosyjskie obsadziły pozycje w wąwozie, na zakręcie Złotej Bystrzycy, pomiędzy masywami górskimi Zimbrosławy i Cibo a Górami Suhard, ok. 4 km od Kirlibaby. Zajęcie tych stanowisk umożliwiało rosyjskim wojskom dogodną obronę, mającej kluczowe znaczenie strategiczne, drogi z przełęczy Prislop do Kirlibaby.

Odwrót wojsk austro-węgierskich i szybkie postępy jednostek rosyjskich zaalarmowały węgierskiego premiera, hrabiego Istvána Tiszę. Istniało zagrożenie, iż oddziały rosyjskie zajmą Dorną Watrę i wtargną na tereny graniczne pomiędzy Austro-Węgrami i Rumunią. Obawy węgierskiego rządu budziła nie tylko perspektywa utraty strategicznie ważnego kawałka państwowego terytorium, ale także niepewna reakcja władz Rumunii, gdyby Rosjanie rzeczywiście opanowali pogranicze rumuńsko-węgierskie. Premier István Tisza spotkał się w tej sprawie z generałem Pflanzer-Baltinem, od którego zażądał możliwie szybkiego kontrnatarcia sił austro-węgierskich.

Zestawienie sił

Po stronie austro-węgierskiej walczyli: austro-węgierska 54 dywizja piechoty generała Emila Schultheissa, grupa żołnierzy austro-węgierskich majora Scholza, grupa żołnierzy austro-węgierskich majora Salamona oraz wschodnia grupa Legionistów Polskich generała Karola Trzaski-Durskiego. W skład tej grupy wchodzili żołnierze z I, II i III batalionu 2 pułku piechoty; II i IV batalionów 3 pułku piechoty; 2 i 3 szwadron kawalerii; 2 i 3 bateria artylerii; Komenda Legionów Polskich oraz towarzyszące wojsku kolumny zaopatrzenia i niezbędne służby. Siły legionistów obejmowały 90 oficerów, 1980 żołnierzy liniowych, 150 ułanów, 4 działa i 3 ciężkie karabiny maszynowe.

Po stronie rosyjskiej biły się następujące jednostki 71 Dywizji Piechoty Imperium Rosyjskiego: 284 pułk piechoty, dywizjon artylerii, dwie sotnie Kozaków i 282 pułk piechoty, który pozostawał w odwodzie. Siłami tymi dowodził Lucjan Żeligowski. Rosjanie dysponowali 16 ciężkimi karabinami maszynowymi i 16 działami.