Bitwa pod Krukami - Polski Serwis Naukowy

Bitwa pod Krukami – bitwa stoczona 29 listopada 1249 roku pomiędzy Prusami a wojskami zakonu krzyżackiego.

Po stłumieniu pierwszego powstania pruskiego Krzyżacy zachęceni sukcesami dyplomatycznymi i militarnymi przystąpili do ofensywy wymierzonej przeciwko pruskim Natangom. Z opanowanych terenów wokół Zalewu Wiślanego latem 1249 skierowali swoje oddziały w głąb kraju. Jak podaje Piotr z Dusburga w Chronicon terrae Prussiae dowódcą wyprawy był marszałek pruski Henryk Botel. Na czele rycerstwa ziemi Chełmińskiej, Elbląga i Bałgi ruszył w głąb Natangii. Podczas powrotu z wyprawy wojska zakonu natknęły się na silną armię Natangów. Wobec przeważających sił Prusów Krzyżacy wycofali się w pobliże wsi Kruki (niem. Krücken, lit. Steinava, obecnie wieś Kamienka, ros. Каменка w obwodzie kaliningradzkim), położonej w sąsiedztwie zamku Kreuzburg.

Język rosyjski (русский язык, russkij jazyk; dawniej też język wielkoruski) – język należący do grupy oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.

Język litewski (lietuvių kalba) - język z zespołu wschodniobałtyckiego języków bałtyckich, którym posługuje się ok. 5 mln osób. Oprócz Litwy językiem tym posługują się Litwini zamieszkujący na zachodzie Białorusi i północno-wschodniej Polsce (Suwalszczyzna), a także w Rosji, Łotwie oraz emigranci w USA, Kanadzie, Australii, Niemczech. Jest językiem urzędowym Litwy.

Schowani w zamku Krzyżacy, wobec wielkiej przewagi Prusów, postanowili się poddać i uratować swoje życie. Marszałek i trzech innych rycerzy zostało zakładnikami, gwarantami kapitulacji. Podczas składania broni Natangowie jednak złamali porozumienie i zabili pięćdziesięciu trzech rycerzy zakonnych oraz wielu knechtów. Część rycerzy została złożona bóstwom w ofierze lub miała zginąć na śmiertelnych torturach. Pozostałych przy życiu, w tym i wielkiego marszałka, zwolniono w wymianie bądź za okupem. Sukces militarny Prusów powstrzymał na krótko podboje krzyżackie. Brak dalszej pruskiej ofensywy oraz brak skutecznej próby odbicia ziem opanowanych przez zakon, spowodował, że w ciągu kolejnych dwóch lat Krzyżacy powrócili w te strony, opanowując ostatecznie Warmię, Natangię i Barcję.

Obwód kaliningradzki (ros. Калининградская область, Kaliningradskaja obłast´) – jednostka administracyjna Federacji Rosyjskiej, rosyjska eksklawa w Europie Środkowej, nad Morzem Bałtyckim.

Elbląg (niem. Elbing, prus. Elbings) – miasto w województwie warmińsko-mazurskim, powiat grodzki Elbląg, stolica powiatu ziemskiego elbląskiego. Jedno z najstarszych polskich miast (rok założenia 1237, prawa miejskie 1246), a najstarsze w województwie.

Bitwa pod Krukami była czwartą co do wielkości klęską zakonu krzyżackiego w XIII wieku. Okrucieństwo Natangów okazane podczas tej bitwy było dla Krzyżaków usprawiedliwieniem dla procesu cywilizowania pogan. Nauczeni bolesnym i krwawym doświadczeniem rycerze zakonni nigdy więcej nie poddali się Prusom.

Zakon krzyżacki – pełna nazwa brzmi: Zakon Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie (Zakon Krzyżacki, Zakon Niemiecki, łac. Ordo fratrum domus hospitalis Sanctae Mariae Theutonicorum in Jerusalem, Ordo Teutonicus, OT, niem. Orden der Brüder vom Deutschen Haus Sankt Mariens in Jerusalem, Deutscher Orden, DO) – zakon rycerski, jeden z trzech największych, obok joannitów i templariuszy, które powstały na fali krucjat w XII wieku. Zakon na wiele setek lat opanował obszary późniejszych Prus Wschodnich oraz dzisiejszej Łotwy i Estonii tworząc z tych ziem Prusy Zakonne. Zakon podbił także niektóre ziemie Polski i Litwy.

Pogaństwo (łac. pagus - "wioska") - określenie (często o wydźwięku negatywnym), zazwyczaj używane przez wyznawców religii monoteistycznych: chrześcijaństwa, judaizmu i islamu w stosunku do wyznawców innych religii, głównie politeistycznych i animalistycznych.

Bibliografia

Marian Biskup, Gerard Labuda, Dzieje zakonu krzyżackiego w Prusach, Wydawnictwo Morskie, Gdańsk 1986, str. 147. ISBN 8321572200.