Bitwa pod Le Mans - 1793 - Polski Serwis Naukowy

Bitwa pod Le Mans - bitwa stoczona podczas wojen wandejskich. Bitwa była częścią operacji wojskowej Virée de Galerne, przeprowadzonej przeciwko wandejskim rebeliantom.

10 grudnia 1793 roku opuszczające Angers, wojska wandejskie rozpoczęły marsz wzdłuż Loary docierając do miasta Le Mans. Z liczby 80 000 ludzi którzy wyruszyli z Angers, do miasta dotarła tylko grupa składająca się z 40 000 ludzi z czego większość stanowili cywile a także ranni żołnierze. Oddziały armii Republikanów dotarły do miasta w okolicach 12 grudnia. Jeden z dowódców sił rewolucyjnych, François Westermann zaapelował do Wandejczyków o poddanie się. Apel został odrzucony ponieważ znajdujący się mieście powstańcy czuli się bezpiecznie i wierzyli że Republikanie nie są w stanie zrobić im większej szkody. Wczesnego ranka pod bramami miasta pojawił się Westermann do którego dołączyli François Marceau oraz Jean-Baptiste Kléber. Łącznie republikanie mieli gotowych do walki około 20 000 żołnierzy. W tym samym czasie główne siły Wandejczyków dowodzone przez Henri de la Rochejaqueleina wkroczyły do miasta z okolicznych terenów wiejskich. Większość żołnierzy znajdujących się w mieście nie zdawała sobie sprawy z zagrożenie. Powstańcy nagminnie opijali się w lokalnych karczmach a wojska były rozproszone na terenie całego miasta.

Barykada (fr. barricade) – doraźna fortyfikacja przegradzająca w całości przejazd danym szlakiem komunikacyjnym, zbudowana w miejscu uniemożliwiającym jego bezpośrednie obejście, zbudowana z materiałów dostępnych na miejscu lub zgromadzonym specjalnie w tym celu. Barykada z uwagi na jej charakter musi być broniona przed jej rozebraniem lub sforsowaniem przez przeciwnika.

14 grudnia 1791 roku król Ludwik XVI wydał dekret o utworzeniu pierwszych w historii związków armijnych. W kolejnych latach w obronie rewolucyjnej Republiki Francuskiej występowało kilkadziesiąt armii. Nowatorska organizacja armii francuskiej była jedną z przyczyn jej zwycięstw. W schyłkowym okresie francuskiej monarchii i w czasach Republiki działały następujące armie:

Mimo że na terenie całego miasta były rozlokowane liczne barykady były one słabo obsadzone oraz źle ufortyfikowane. W południe, 12 grudnia oddziały Republikanów wkroczyły do miasta szybko zdobywając barykady, łamiąc główny opór Wandejczyków oraz zdobywając kluczowe punkty miasta. Nie zdolni do obrony powstańcy chaotycznie przemieszczali się po ulicach Le Mans. W tym czasie bitwa szybko przerodziła się w masakrę. Dowództwo republikanów próbowało przerwać rzeź jednakże żołnierzy nie było już w stanie zatrzymać przed masowymi mordami żołnierzy, cywilów oraz rannych. Oddziały które przetrwały rzeź na czele z la Rochejaqueleinem wycofały się w kierunku miasta Laval.

Henri du Vergier de la Rochejaquelein ps. Monsieur Henri (ur. 30 sierpnia 1772 w pobliżu Châtillon-sur-Sèvre (dziś Mauléon) - zm. 28 stycznia 1794 w Nuaillé) – najmłodszy generał powstańców wandejskich.

Karczma (austeria, gospoda, oberża, zajazd) – budynek pełniący funkcje wyszynku, miejsca spotkań i zabaw miejscowej ludności oraz domu zajezdnego przeznaczonego dla podróżnych.

Łącznie przez ponad 40 godzin walk oddziały republikanów zabiły ponad 15 000 obrońców miasta oraz cywilów. Straty poniesione przez atakujących były niewielkie i wynosiły zaledwie 30 zabitych oraz 100 rannych.

Zwycięstwo w bitwie oraz zdobycie Le Mans pozwoliło na Republikanom wejscie w decydującą fazę operacji Virée de Galerne.