Bitwa pod Lens – starcie zbrojne, które miało miejsce 20 sierpnia 1648 roku w trakcie wojny francusko-hiszpańskiej 1635-1659 będącej jednym z frontów wojny trzydziestoletniej.

Twierdza Lens została zdobyta przez Francuzów w 1647. Gdy we Francji doszło do rebelii szlachty zwróconej przeciwko kardynałowi Mazarin, zwanej Frondą, Hiszpanie zwietrzyli okazję do odzyskania Lens wraz z okolicznymi ziemiami. Na wieść o możliwej akcji nieprzyjaciela Kondeusz ruszył pośpiesznie aż z Katalonii do Flandrii. Armia hiszpańska dowodzona przez arcyksięcia Leopolda Wilhelma (18 000 żołnierzy, w tym ponad połowa kawalerii i 38 dział - 16 baonów piechoty i 58 szwadronów jazdy) zajmowała 19 sierpnia niezwykle silną pozycję na wzgórzach na południowy zachód od Lens: piechota została umieszczona w centrum, natomiast na skrzydłach jazda w dwóch liniach oraz odwód. Francuzi pod wodzą Kondeusza (16 000 żołnierzy, w tym większość jazdy i 18 dział - 12 baonów piechoty i 45 szwadronów jazdy) nadciągnęli od północy. Kondeusz ustawił swoje wojska na wzgórzu w odległości ok. 2500 m od Hiszpanów w podobnym szyku. Doszło do utarczek kawalerii, którym towarzyszył ogień artylerii obu stron. Kondeusz nie chciał atakować mocnej pozycji Hiszpanów. Obie armie pozostały całą noc na swych stanowiskach. 20 sierpnia o godzinie 5 rano wojska francuskie pod osłoną jazdy prawego skrzydła podjęły odwrót na północny wschód. Hiszpanie jazdą lewego skrzydła robili osłonę i przekonani, że Francuzi uciekają, opuścili swe pozycje. Tymczasem Francuzi zatrzymali się w odległości paru kilometrów, gdzie ok. godziny 8:30 doszło do bitwy. Hiszpanie rozbili pierwszą linię piechoty francuskiej, ale druga linia powstrzymała ich natarcie. Na skrzydłach klęskę poniosła jazda hiszpańska, na lewym dzięki interwencji francuskiego odwodu pobity został również odwód hiszpański. Część zwycięskiej jazdy francuskiej ruszyła w pościg, reszta otoczyła i zmusiła do kapitulacji hiszpańską piechotę. W czasie bitwy Hiszpanie stracili 8000 ludzi (w tym 5000 jeńców) i 38 dział, Francuzi 550 ludzi.

Literatura