Bitwa pod Malplaquet - Polski Serwis Naukowy

Bitwa pod Malplaquet miała miejsce 11 września 1709 podczas hiszpańskiej wojny sukcesyjnej. Była jedną z głównych bitew tej wojny stoczoną pomiędzy armią francuską a armią angielsko - holendersko - austriacką.

Przebieg bitwy

Sprzymierzeni (głównie Anglicy, Holendrzy i Austriacy) pod wodzą Johna Churchilla księcia Marlborough i Eugeniusza Sabaudzkiego (110 000 żołnierzy - 128 batalionów, 253 szwadrony i 100 dział) stoczyli bitwę z armią francuską (było też sporo oddziałów bawarskich a także Irlandczycy) dowodzoną przez marszałka Villarsa i marszałka Boufflersa (80 000 żołnierzy - 121 niekompletnych batalionów mających po 300-400 żołnierzy, 260 szwadronów i 80 dział). Armia Villarsa spieszyła na pomoc zagrożonej twierdzy Mons. Gdy pod Malplaquet natknęli się na armię sprzymierzonych, wobec przewagi liczebnej nieprzyjaciela przeszli do obrony i okopali się.

Wojna o sukcesję hiszpańską była prowadzona w latach 1701-1714 pomiędzy Wielką Brytanią, Holandią, Austrią, Prusami a Francją, Hiszpanią, Bawarią i Kolonią o władztwo nad Hiszpanią i dominację w Europie.

Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), ONZ oraz NATO.

Obie wielkie armie obozowały w pobliżu belgijskiej granicy w odległości strzału armatniego. Villars zajmował umocnioną pozycję. Ufortyfikował skraje lasów na skrzydłach, tworząc przed frontem swej pozycji twory analogiczne do bastionów. Sprzymierzeni postanowili rzucić 2/3 swojej piechoty na lewe skrzydło Francuzów, natomiast na prawe wykonać natarcie pomocnicze. Naprzeciw centrum pozostawili większość jazdy i trochę piechoty. Pierwsze ataki wojsk sprzymierzonych na prawe skrzydło Villarsa zostały odparte. Następny atak na lewe skrzydło Villarsa poprzedzony został potężnym przygotowaniem artyleryjskim (2 baterie, 75 dział).

1) pododdział stanowiący zazwyczaj część składową dywizjonu lub pułku artylerii (np. bateria artylerii, bateria artylerii przeciwlotniczej, bateria moździerzy) lub rakiet (bateria rakietowa). Jest ona uzbrojona w działa samobieżne, holowane lub wyrzutnie rakiet. Składa się zwykle z pododdziału dowodzenia i plutonów ogniowych. Rozmieszcza się ją na jednym stanowisku ogniowym (stanowisku startowym) lub plutonami, niekiedy nawet poszczególnymi działonami. Może wykonywać jedno lub więcej zadań ogniowych - zależnie od liczby dział (wyrzutni) i rodzaju amunicji (konwencjonalna, jądrowa). Może strzelać z zakrytych (ogniem pośrednim) lub odkrytych (ogniem na wprost) stanowisk ogniowych;

Eugeniusz Sabaudzki (fr. Eugène-François de Savoie, niem. Prinz Eugen von Savoyen, wl. Eugenio di Savoia-Carignano ) (ur. 18 października 1663 w Paryżu, zm. 24 kwietnia 1736 w Wiedniu) – książę Sabaudii, dowódca armii austriackiej, jeden z najwybitniejszych dowódców w dziejach świata.[potrzebne źródło]

Austriacy zaatakowali o 9:00, wspierając natarcie czołowe ruchem oskrzydlającym piechoty i tym razem wyparli Francuzów z fortyfikacji do lasu, który znajdował się za nimi. Holendrzy zerwali się do ataku na francuskie prawe skrzydło i pomimo ciężkich strat przełamali obronę przeciwnika i rozproszyli do tego stopnia, że dowodzący prawym skrzydłem Boufflers nie był w stanie przyjść z pomocą Villarsowi. Villars ściągnąwszy z centrum część piechoty uderzył na wychodzącą z lasu piechotę Eugeniusza Sabaudzkiego, został jednak ranny i nie mógł dalej kierować bitwą. Obowiązki wodza przejął zastępca marszałek Boufflers.

Austria, Republika Austrii (Österreich ?/i, Republik Österreich ?/i) – państwo położone w Europie Środkowej, federacja dziewięciu krajów związkowych (landów).

Piechota (lub infanteria) – wojsko walczące pieszo. Dawniej przemieszczało się pieszo, dzisiaj wykorzystuje inne środki transportu. Znane i wykorzystywane od starożytności do czasów współczesnych jako jeden z podstawowych składników armii. Piechota zawsze walczyła w najbliższej odległości wroga.

Armia Villarsa była jeszcze w stanie przegrupować swoje siły, lecz przeciwnik nie dał na to czasu. Marlborough i Eugeniusz Sabaudzki zaatakowali jednocześnie i o godzinie 15:00 zmusili Francuzów do odwrotu. Atak kawalerii sprzymierzonych na wycofujące się wojska został odparty przez francuską kawalerię. Sprzymierzeni opanowali wszystkie fortyfikacje zbudowane przez armię Villarsa, ale kosztowało to sprzymierzonych tak dużo ofiar że nie byli zdolni do przeprowadzenia pościgu za wycofującym się nieprzyjacielem. Stracili w bitwie 28000 ludzi, dwukrotnie więcej niż Francuzi. To była najkrwawsza bitwa w tej wojnie, a poniesione straty zapobiegły inwazji sprzymierzonych na Paryż.

Anglia (ang. England, język staroangielski Englaland) – w przeszłości samodzielne królestwo, obecnie największa i najludniejsza część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Anglię zamieszkuje 83% całkowitej populacji państwa. Region zajmuje dwie trzecie wyspy Wielkiej Brytanii i posiada granice lądowe z Walią na zachodzie i Szkocją na północy. Wyspa oblewana jest przez Morze Północne, Morze Irlandzkie, Ocean Atlantycki i Kanał La Manche. Stolicą Anglii jest miasto Londyn, natomiast jej patronem – święty Jerzy.

John Churchill książę Marlborough, ang. John Churchill, 1st Duke of Marlborough (ur. 26 maja 1650, zm 16 czerwca 1722) – jeden z najwybitniejszych dowódców w historii świata, wódz naczelny wojsk brytyjskich. Praprzodek Winstona Churchilla.

Galeria

Piechur brytyjski z I poł XVIIIw.

1704 r. muszkieter austriacki

1718 armia holenderska: kpt. piechoty fizylier grenadier

Linki zewnętrzne

Bitwa pod Malplaquet (po angielsku)

Literatura

Vít Vlnas: Princ Evžen Savojský. Život a sláva barokního válečníka, Ladislav Horáček - Paseka a Národní galerie v Praze 2001, ISBN 80-7185-380-1

Mała Encyklopedia Wojskowa, 1967, Wydanie I

Zobacz też

słynne bitwy