Bitwa pod Norymbergą – starcie zbrojne, które miało miejsce 24 sierpnia 1632 roku podczas wojny trzydziestoletniej.

Ta nierozstrzygnięta bitwa stoczona została pomiędzy armią szwedzką dowodzoną przez króla Gustawa Adolfa (45 000 żołnierzy, w tym 17 000 jazdy, 175 dział) a armią cesarsko-bawarską Albrechta Wallensteina (44 000 żołnierzy, w tym 12 000 jazdy).

Wstęp

W czasie gdy armia szwedzka dokonywała podboju katolickiej Bawarii, na Saksonię uderzył Albrecht Wallenstein, zagrażając w ten sposób liniom komunikacyjnym armii szwedzkiej. Szwedzi musieli teraz podzielić swe siły. Działania w Bawarii kontynuował Johan Baner, natomiast król Szwecji Gustaw Adolf wraz z armią liczącą 18 500 żołnierzy, w tym 8500 jazdy i 70 dział ruszył na ratunek sprzymierzonej Saksonii, nie wiedząc, że elektor bawarski Maksymilian I połączył swe siły z armią cesarską Wallensteina. Gdy Gustaw Adolf dowiedział się o tym, postanowił zaczekać na posiłki. Dnia 18 czerwca 1632 armia szwedzka okopała się wokół Norymbergi. W tym czasie Albrecht Wallenstein wraz z armią austriacko-bawarską stał jeszcze w Czechach w mieście Cheb, na granicy z Bawarią. Na wieść o tym, że Szwedzi okopali się pod Norymbergą wódz cesarski postanowił osaczyć ich i zmusić głodem do stoczenia bitwy przy własnej przewadze liczebnej. Dnia 21 czerwca armia cesarsko-bawarska przekroczyła rzekę Rednitz i odcięłą Szwedów od Dolnej Saksonii i Bałtyku, dotarła pod Zirndorf na północ od Norymbergi i założyła tam obóz. Na wschód od obozu znajdowała się bagnista dolina rzeki Rednitz, a na północy na zalesionych wzgórzach stał zamek Alte Veste. Także na wschodzie i na południu od Norymbergi stanęły garnizony cesarskie. Armia Gustawa Adolfa znalazła się w potrzasku.