Bitwa pod Orzechowem - Polski Serwis Naukowy

Bitwa pod Orzechowem została stoczona w trakcie konfederacji barskiej 13 września 1769 roku.

Antoni Pułaski, Franciszek Ksawery Pułaski oraz Kazimierz Pułaski maszerowali na Kobryń z zamiarem aktywizacji działań powstańczych na obszarze Wielkiego Księstwa Litewskiego. Na wieść o idących od wschodu wojskach rosyjskich Aleksandra Suworowa i od południowego zachodu sił Karola Augusta von Rönnego konfederaci przystąpili do odwrotu na południe. Pod Orzechowem dogonił Polaków Suworow. Konfederaci, nie zdając sobie sprawy ze słabości sił Suworowa, prowadzili jedynie walki odwrotowe, przeważnie za pomocą ognia piechoty korzystającej z ciaśnin w terenie obfitującym w lasy i bagna.

Franciszek Ksawery Piotr August Stanisław Pułaski herbu Ślepowron (ur. 26 listopada 1743, poległ 15 września 1769 w bitwie pod Łomazami), starosta augustowski, pułkownik województwa podolskiego, marszałek przemyski konfederacji barskiej, syn Józefa i Marianny z Zielińskich, brat Kazimierza Pułaskiego. Powtórzenie ceremonii chrztu 6 marca 1745 w Warszawie w kościele Św. Krzyża. Franciszek odebrał dobre wykształcenie w kolegium księży Teatynów w Warszawie w Warszawie w latach (1754-1759). Od 1764 aktywny politycznie stronnik swojego ojca Józefa i w czasie konfederacji barskiej został wysłany na Krym w celu poinformowania o powstaniu nowej konfederacji. Był jednym z organizatorów konfederacji na Podolu. Po jej rozwiązaniu udał się do Turcji gdzie 23 listopada został generalnym kanclerzem.

Kazimierz Michał Władysław Wiktor Pułaski herbu Ślepowron (ur. 6 marca [1] 1745 [2][3] w Warszawie, zmarł z ran odniesionych w bitwie pod Savannah 11 października 1779) – jeden z dowódców i marszałek konfederacji barskiej, generał i bohater wojny o niepodległość USA. Nazywany "ojcem amerykańskiej kawalerii". W 2009 roku amerykański kongres przyznał mu honorowe obywatelstwo USA.

Suworow oskrzydlił wojska polskie z pomocą jegrów i kozaków, dwukrotnie zmuszając ich do opuszczenia zajmowanych pozycji. Po 7 godzinach marszu przerywanego walką Pułascy zdołali się wreszcie oderwać od Rosjan. Podczas przeprawy przez Bug dotarła do konfederatów wieść o zbliżających się wojskach Rönnego, w związku z czym ruszyli nocą na północ w kierunku Włodawy.

Łomazy – wieś w Polsce położona w województwie lubelskim, w powiecie bialskim, w gminie Łomazy, na obszarze Zaklęsłości Łomaskiej, przy drodze wojewódzkiej nr 812.

Wielkie Księstwo Litewskie (WKL, lit. Lietuvos Didžioji Kunigaikštystė, białorus. Вялікае Княства Літоўскае/Wialikaje Kniastwa Litoŭskaje, ukr. Велике Князівство Литовське/Wełyke Kniaziwstwo Łytowśke, ros. Великое Княжество Литовское/Wielikoje Kniażestwo Litowskoje, rus. Великое князство Литовское, Руское, Жомойтское и иных, łac. Magnus Ducatus Lituaniae) – państwo obejmujące ziemie (od morza do morza, od Bałtyku po Morze Czarne) dzisiejszej Litwy, Białorusi, północno-wschodniej Polski i większej części Ukrainy, zachodnich kresów Rosji od XIII w. do 1795.

We Włodawie doszło wśród powstańców do zamieszania, w wyniku którego część ruszyła na zachód w kierunku Łomaz, a reszta pozostała na miejscu. Niespodziewany atak Rönnego od północy doprowadził do rozbicia stacjonujących we Włodawie powstańców. Podobny los spotkał grupą idącą na Łomazy, która została zawrócona przez część jazdy Suworowa.

Jegier (z nm. Jäger; l.mn. jegrzy, jegry) - żołnierz specjalnej formacji strzelców wyborowych w wojsku pruskim, rosyjskim (brali udział w czasie bitwy pod Iganiami 10 kwietnia 1831 roku) i austriackim. Używano ich też do zadań rozpoznawczych. Typ piechoty sięgający swoją genezą czasów renesansu, upowszechniony w końcu XVIII wieku, szczególnie popularny w okresie wojen napoleońskich. Istnieli do końca XIX wieku.

Antoni Pułaski herbu Ślepowron (ur. 9 marca 1747 - zm. 1813), starosta czereszeński, konfederat barski, poseł, marszałek - zastępca konfederacji targowickiej.

Bibliografia

Władysław Konopczyński Konfederacja Barska (1936-1938) ISBN 83-85218-07-6 (t. 1) ISBN 83-85218-06-8 (t. 2).

Mała Encyklopedia Wojskowa, 1967, Wydanie I