Bitwa pod Platejami - Polski Serwis Naukowy

Bitwa pod Platejami – starcie zbrojne, które miało miejsce podczas drugiej wojny perskiej (480–449 p.n.e.) w 479 p.n.e.

Po bitwie pod Salaminą (480 p.n.e.) w Grecji pozostawały nadal wojska perskie. W 479 p.n.e. Persowie pod wodzą Mardoniusza najechali Attykę. W bitwie udziału nie brał król perski Kserkses I, gdyż udał się do Babilonii, by stłumić powstanie. Gdy do wojny włączyli się Spartanie, Mardoniusz wycofał się do Beocji, po czym zatrzymał się pod Platejami, gdzie doszło do kolejnej wielkiej bitwy z wojskami greckimi, tym razem głównie spartańskimi, pod wodzą Pauzaniasza.

Jonia – kraina w starożytności położona w centralnej części wybrzeża Azji Mniejszej, między rzekami Hermos a Meander. Zasiedlona przez Greków, głównie Jonów z Attyki i Peloponezu. Od północy graniczyła z Eolią, od wschodu z Lidią, od południa z Karią. Do Jonii zaliczano również przybrzeżne wyspy, z największymi miastami Chios i Samos.

Grecja (gr. Ελλάδα Elláda, IPA: [e̞ˈlaða] lub Ελλάς Ellás, IPA: [e̞ˈlas], tr. Yunanistan), Republika Grecka (Ελληνική Δημοκρατία Ellinikí Dimokratía, IPA: [e̞ˌliniˈci ðimo̞kraˈtiˌa]) – kraj w południowo-wschodniej części Europy, położony na krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Graniczy z Albanią, Republiką Macedonii i Bułgarią na północy oraz z Turcją na wschodzie. Ma dostęp do czterech mórz: Morza Egejskiego, Morza Kreteńskiego na wschodzie, Morza Jońskiego na zachodzie oraz Morza Śródziemnego od południa.

Przygotowania

Wojska greckie i perskie stanęły naprzeciw siebie rozdzielone rzeką Asopos, ze względu na brak zgody wśród Greków co do strategii rozegrania bitwy dopiero informacja przekazana bezpośrednio przez króla macedońskiego o planach Mardoniusza rozpoczęcia bitwy o świcie zmusiła Greków do działania. Pauzaniasz przegrupował siły w nocy w kierunku rzeki, aby ograniczyć przewagę konnicy perskiej. Stanęło tam aż 10 000 Spartan.

Pauzaniasz – wódz spartański z przełomu VI i V w. p.n.e., dowódca w bitwie pod Platejami, pretendent do korony królewskiej Sparty po śmierci Leonidasa.

Aleksander Krawczuk (ur. 7 czerwca 1922 w Krakowie) – polski historyk starożytności i eseista, profesor UJ, były minister kultury, poseł na Sejm I i II kadencji.

Bitwa

Wojska Mardoniusza zaatakowały o świcie. Najpierw atak przeprowadziła konnica perska, później ciężkie straty zadali łucznicy. W odpowiedzi Grecy musieli uderzyć. W walce wręcz dzięki cięższemu uzbrojeniu uzyskali przewagę. W odpowiedzi Mardoniusz poprowadził oddział doborowej jazdy, lecz bez powodzenia. Gdy Mardoniusz zginął w walce ze Spartanami, Persowie rzucili się do ucieczki.

Attyka (gr. Αττική, łac. Attica) to kraina historyczna we wschodniej starożytnej Grecji, granicząca z Beocją oraz Megarą. Obecnie również region administracyjny (περιφέρεια - periféria) w Republice Greckiej, graniczący z regionami Grecja Środkowa i Peloponez.

Asopos (gr. Ἀσωπός) – rzeka w Grecji, płynąca przez Beocję (w Grecji i Turcji są jeszcze cztery inne rzeki o tej samej nazwie). U jej brzegów w 479 p.n.e. stoczono Bitwę pod Platejami, w której Grecy pokonali armię perską.

Podsumowanie

Wojska perskie w Grecji centralnej zostały rozbite. Wkrótce potem, inne połączone siły greckie (w tym wypadku z decydującym udziałem Ateńczyków) rozbiły armię i flotę perską także w Bitwie pod Mykale, na wybrzeżu Jonii. Persowie porzucili plany podboju.

Bibliografia

Praca zbiorowa pod redakcją Aleksandra Krawczuka, 2005, Wielka Historia Świata Tom 3 Świat okresu cywilizacji klasycznych, str. 108-110, Oficyna Wydawnicza FOGRA, ISBN 83-85719-84-9.

Bitwa pod Salaminą rozegrała się w wąskiej cieśninie pomiędzy wyspą Salamina (gr. Salamis) a wybrzeżem Attyki w Zatoce Sarońskiej niedaleko Aten 28 września [1] 480 roku p.n.e. między flotami grecką i perską w czasie wojen perskich. Zwycięstwo niewielkiej floty greckiej nad perską zadecydowało o dalszych losach wojny. Bitwa ta jest uważana za jedną z tych, które zmieniły bieg historii.

Beocja (gr. Βοιωτία,Boiotia, łac. Beotia) – kraina historyczna w środkowej starożytnej Grecji między Zatoką Koryncką a cieśninami Eubejską i Ewripos. Obecnie Beocja (Viotia) jest prefekturą w Republice Greckiej w regionie administracyjnym Grecja Środkowa, ze stolicą w Liwadii. Graniczy z nomarchiami Attyka Zachodnia i Attyka Wschodnia (region Attyka) oraz prefekturami Fokida i Ftiotyda (Grecja Centralna). Powierzchnia prefektury Beocja wynosi 2952 km², zamieszkuje ją około 130,7 tys. ludzi (stan z 2005 roku).