Bitwa pod Preston miała miejsce 17-19 sierpnia 1648 podczas angielskiej wojny domowej.

Zwycięstwo wojsk Cromwella nad wojskami Rojalistów i Szkotów dowodzonych przez księcia Hamiltona. To zwycięstwo armii Parlamentu przesądziło o zakończeniu drugiej angielskiej wojny domowej.

Zaręczyny

W ciągu tygodni i miesięcy które nastąpiły po kapitulacji szkockiej armii Karola I w styczniu 1647 w Newcastle wzrastała radykalizacja polityki w Anglii. W Londynie Prezbiterianie (Presbyterians) w Parlamencie stopniowo przechodzili do pozycji obronnych, natomiast Niezależni (Independents) stawali się coraz bardziej wpływowi. Jeśli religijny radykalizm jest zły, to radykalizm polityczny Wyrównywaczy (Levellers) lub bardziej ekstremalnych mniejszości jest jeszcze gorszy. Krok po kroku radykalna część Prezbiterianów w Szkocji ustępowała bardziej umiarkowanej frakcji kierowanej przez Jamesa Hamiltona. Pierwszym i najważniejszym zadaniem przed nowym rządem było zapewnienie bezpieczeństwa króla. Jednak powinna być zawarta jakaś umowa między Karolem a Prezbiterianami – czasami zwanymi Partią Kirka (Kirk Party) – na których czele stał Archibald Campbell, markiz Argyll, mocno zaangażowanym w list Konwentorów (National Covenants). W ciągu roku trwały negocjacje z Karolem w różnych miejscach Anglii, mające swój epilog w grudniu 1647 w postaci tzw. ugody w Carisbrooke Castle na wyspie Wight. Chociaż sam nie stał się Konwentorem (Covenant), Karol zgodził się wspierać przez 3 lata wprowadzenie Prezbiterianizmu w Anglii i przytłumić wszystkie inne sekty, włączając w to Niezależnych (Independents). W zamian obiecano mu armię. Ten targ, znany jako tzw. Zaręczyny (Engagement), doprowadził do wybuchu drugiej wojny domowej w Anglii i rozdarł ruch Konwentorski (Covenanter movement) na dwoje.

  Wikimedia Commons ma galeriÄ™ ilustracji zwiÄ…zanÄ… z tematem:
Bitwa pod Preston

Diabelski Cyrograf

Gdy wieści o ugodzie dotarły do Szkocji, zostały przyjęte z entuzjazmem, ponieważ na podstawie tego przyjęto, że Karol w końcu sam został Konwentorem (Covenant). Gdy w końcu prawda wyszła na jaw, pojawiła się opozycja, szczególnie w południowo-zachodniej Szkocji, obszarze najbardziej zagorzałych Konwentorów. Polityczna opozycja była jeszcze dość słaba, ale rozszerzający się opór sięgający poziomu parafii poważnie przeszkadzał Hamiltonowi w rekrutowaniu armii. Hamilton został wyznaczony na wodza w kwietniu. Chociaż jego zdolności, jako polityka były mizerne, to w porównaniu z tym jego talenty wodzowskie były jeszcze gorsze.

W ciągu wiosny i wczesnym latem żołnierze byli rekrutowani z największą trudnością. Opóźnienia musiały mieć fatalny wpływ na całe przedsięwzięcie. Rzeczywiście, Hamilton wkrótce stanął twarzą w twarz z malutką wojną domową w Szkocji, i musiał rozpraszać ledwie zebrane wojskowe siły na zwalczanie powstania w zachodnich hrabstwach. W czerwcu stłumił powstanie w bitwie pod Mauchline Muir.

Czas płynął naprzód i minęła połowa lata. W Anglii wiele powstań już padło. Nie mogło być już więcej opóźnień. Jednak rokowania nie mogły być gorsze: zgromadzona armia miała znacznie mniejszy niż oczekiwano stan liczebny. Ponadto była fatalnie wyposażona i słabo wyszkolona. Dostawy i transporty przedstawiały bardzo poważne problemy, a do tego nie było w ogóle artylerii. Oczekiwane wzmocnienia ze szkockiej armii w Irlandii jeszcze nie przybyły.

Nie mogąc już dłużej czekać Hamilton przekroczył 8 lipca granicę w Annan mając przy sobie 10500 żołnierzy (a miało być 30000, i to dużo wcześniej). Jeszcze tego samego dnia połączył się z 3000 angielskiej kawalerii w Carlisle. Postępy połączonych wojsk były pilnie śledzone przez generała Johna Lamberta oraz przez podjazd tzw. Armii Nowego Typu (New Model Army).