Bitwa pod Rąblowem - Polski Serwis Naukowy

Bitwa pod Rąblowem - jedna z większych bitew stoczona 14 maja 1944 r. pomiędzy polsko-radzieckimi oddziałami partyzanckimi a doborowymi oddziałami Wehrmachtu i zmotoryzowanej piechoty 5 Dywizji Pancernej SS Wiking.

Operacja "Maigewitter"

Zaplanowana przez Niemców operacja militarna o kryptonimie (niem.) Maigewitter (Burza Majowa) miała na celu zlikwidowanie wszelkich oddziałów partyzanckich działających na terenie Lubelszczyzny, zarówno prokomunistycznych - AL, jak i AK/BCh okręgu lubelskiego, które dokonywały ataków dywersyjnych na niemieckie transporty kolejowe. W operacji Maigewitter uczestniczyło 2000 żołnierzy niemieckich dowodzonych przez SS-Gruppenführera Jakoba Sporrenberga. Jednostki te okrążyły oddziały partyzanckie przybyłe pod Rąblów z lasów parczewskich w sile 600 partyzantów Armii Ludowej dowodzonych przez ppłk. Mieczysława Moczara "Mietka" i 200 przyłączonych do nich partyzantów radzieckich pod dowództwem kpt. Czepigi.

Lasy Parczewskie – lasy położone pomiędzy Kanałem Wieprz - Krzna a Tyśmienicą. Zajmują powierzchnię około 136 km² i leżą w obrębie gmin Uścimów, Ostrów Lubelski, Dębowa Kłoda, Parczew, Sosnowica. Od zachodu przylegają do doliny Tyśmienicy, od wschodu, północy, a także częściowo od południa sąsiadują z polami uprawnymi. Cały kompleks położony jest w zlewni Tyśmienicy, a odwadniają go jej dopływy Ochoża, Piwonia-Bobrówka oraz Konotopa.
Obrona (ang. defence) – zamierzony lub wymuszony rodzaj walki prowadzony po to, aby zapobiec opanowaniu przez wojska przeciwnika terenu i uniemożliwienia mu realizacji zakładanych celów, zadania mu maksymalnych strat, stwarzając w ten sposób warunki do działania zaczepnego.

Bitwa 14 maja 1944

Osobny artykuł: Sturmwind I.

Do pierwszych niemieckich ataków doszło jeszcze przed świtem, podczas przemarszu pod wsią Amelin. Rankiem 14 maja zgrupowanie AL i partyzanci radzieccy osiągnęli rejon Rąblowa, gdzie zatrzymali się na postój. W tym czasie nastąpił nalot samolotów niemieckich, które zbombardowały folwark Rąblów i wieś Grabówki. Spodziewając się niemieckiego uderzenia - partyzanci przesunęli oddziały do pobliskiego lasku, poprzecinanego głębokimi jarami. Podjęto przygotowania do obrony okrężnej; odcinek południowy obsadził oddział radziecki (dca kpt. W. Kolesniczenko), a pozostałe odcinki - zgrupowanie AL w składzie trzech kompanii (dcy: J. Litko "Janek", S. Gajuś "Stach", J. Wójtowicz "Maciek"), czterech plutonów (w tym stacjonującego w rąblowskiej placówce - jednego plutonu AK, oraz jednego plutonu BCh). Oba te pododdziały skutkiem scalenia AK i BCH, podlegały pod Inspektorat Puławy AK. Ogółem, siły partyzanckie liczyły ok. 900 ludzi. Siły niemieckie to 2000 żołnierzy wspartych czołgami, wozami opancerzonymi oraz lotnictwem.

Stanisław Jerzy Lec, pseud. literacki Stach, prawdziwe nazwisko baron Stanisław Jerzy de Tusch-Letz (ur. 6 marca 1909 we Lwowie, zm. 7 maja 1966 w Warszawie) - polski poeta, satyryk i aforysta.
Jacob Sporrenberg (ur. 16.09.1909, zm. 1952) - SS-Gruppenführer, generał porucznik policji, zbrodniarz wojenny, Wyższy Dowódca SS i Policji w Mińsku oraz w Lublinie, odpowiedzialny za tzw. Aktion Erntefest (wymordowanie Żydów znajdujących się w obozach na terenie Dystryktu Lubelskiego).

Obszar lasu został zbombardowany i ostrzelany. Atak piechoty niemieckiej nastąpił ok. południa. Główne uderzenie skierowano na północny i północno-wschodni odcinek obrony partyzantów. Do zaciętych walk doszło na odcinku obrony kompanii "Janka" i "Stacha". Na tyły tych kompanii przedarła się większa grupa niemieckich żołnierzy, którzy w walce wręcz zostali rozbici. Również następne ataki kierowane na odcinki południowy i wschodni, zostały odparte przez partyzantów. Bitwa trwała do późnych godzin. Nocą, zgrupowanie partyzanckie w trzech oddzielnych grupach wyszło poza pierścień okrążenia. Większość sił partyzanckich AL skierowana została do lasów parczewskich, natomiast dowódca Obwodu II AL wraz z grupą oficerów i oddziałem radzieckim ruszył do lasów janowskich.

Armia Krajowa (AK) – zakonspirowana siła zbrojna polskiego podziemia w czasach II wojny światowej, działająca pod okupacją niemiecką państwa polskiego i sowiecką w granicach sprzed 1 września 1939 oraz poza nimi. Była najsilniejszą i najlepiej zorganizowaną armią podziemną z działających w tamtym czasie w Europie.
Mieczysław Moczar właśc. Mikołaj Demko vel Diomko, pseudonim Mietek (ur. 25 grudnia 1913 w Łodzi, zm. 1 listopada 1986) – komunistyczny działacz społeczny i polityczny okresu PRL, generał dywizji KBW, minister spraw wewnętrznych, wieloletni prezes NIK, poseł na Sejm PRL II, III, IV, V, VI i VII kadencji. Agent wywiadu GRU. W Polsce Ludowej w pełni podległy i kontrolowany przez doradców radzieckich.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)