Bitwa pod Radzyminem - 1809 - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy bitwy z 1809 roku . Zapoznaj się również z: Inne bitwy pod Radzyminem.

Bitwa pod Radzyminem (1809) miała miejsce 25 kwietnia 1809. Działania militarne na kierunku Radzymina prowadzone były równolegle z działaniami gen. Michała Sokolnickiego w rejonie Twierdzy Praga od strony Grochowa, gdzie tego samego dnia została przeprowadzona skuteczna obrona Pragi.

Piotr Strzyżewski (lub Strzyżowski) (ur. 29 czerwca 1777, zm. 6 stycznia 1854) – pułkownik, jeden z dowódców wojen napoleońskich oraz powstania galicyjskiego przeciw Austrii.

Galicja (niem. Galizien, węg. Gácsország, cz. Halič, jid. גאַליציע - Golicje, tur. Haliç, rum. Galiţia, ros. Галиция - Galicija, ukr. Галичина - Hałyczyna) – potoczna nazwa narzucona przez zaborców i stosowana na określenie ziem znajdujących się obecnie w Polsce i Ukrainie składających się na dawny zabór austriacki. Również nazwa austriackiego kraju koronnego (dokładniej Królestwo Galicji i Lodomerii), istniejącego w latach 1772-1918. Zalicza się do niej ziemie południowej Małopolski po Wisłę, Ruś Czerwoną oraz zachodnią część Podola do linii Zbrucza. Jest to stosunkowo nowe pojęcie o charakterze kulturowym i historyczno-administracyjnym. Granice Galicji nie pokrywają się z granicami dawniejszych krain historycznych ani regionów geograficznych takich jak Małopolska czy ziemia halicka.

Przebieg wydarzeń

Szwadron kawalerii z 3 pułku ułanów pod dowództwem Piotra Strzyżewskiego oraz batalion piechoty z 6-go pułku pod dowództwem Juliana Sierawskiego, a nadto bateria artylerii konnej w sile dwóch armat przekroczyły na rozkaz gen. Jana Henryka Dąbrowskiego nocą 24 kwietnia Narew w Serocku i podjęła nocny marsz na Radzymin, zrywając austriackie pikiety, które zawiadomiły Austriaków stojących w Radzyminie. Nad świtem 25 kwietnia 1809 polskie oddziały dotarły z dwóch stron Radzymina i podjęły zsynchronizowany atak. Austriacy bronili się w mieście, lecz po wycofaniu się kawalerii (huzarzy) poddali się – w tym 2 batalion z pułku Baillet z 37 oficerami.

Wisła (łac. i ang. Vistula, niem. Weichsel) – najdłuższa rzeka Polski, o długości 1047 km. Jest także najdłuższą rzeką w zlewisku Morza Bałtyckiego.

Bitwa pod Ostrówkiem (także Bitwa pod Górą Kalwarią) - bitwa wojny polsko-austriackiej (stanowiącej część zmagań wchodzących w skład wojen napoleońskich - V koalicja antyfrancuska) mająca miejsce nad brzegiem Wisły pod Ostrówkiem (położonym na przeciwnym brzegu względem Góry Kalwarii) w nocy z 2 na 3 maja 1809.

Znaczenie bitwy

Dla słabo uzbrojonych jednostek polskich była to okazja do dodatkowego dozbrojenia się. Nadto daleko ważniejszym efektem jest odparcie jednostek austriackich i praktyczne fiasko pierwszej fazy manewru przekraczania Wisły na wschód. Efekt psychologiczny dla ludności Warszawy a nadto na zakleszczonych w Warszawie służbą garnizonową Austriakach jest dominującym punktem zwrotnym dla wojny 1809 roku. Kolejne zwycięstwo pod Ostrówkiem i uniemożliwienie przeprawy po moście łyżwowym zamknie manewr austriacki niepowodzeniem, a tym samym otworzy drogę do Galicji dla Wojska Polskiego.

Warszawa (miasto stołeczne Warszawa) (wymowa ?/i) – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Mazowszu nad Wisłą.

Michał Sokolnicki herbu Nowina (ur. 29 września 1760 w Wierzei, zm. 24 września 1816 w Warszawie), generał wojsk polskich, inżynier wojskowy, polityk, autor rozpraw naukowych i wynalazków z dziedziny techniki.

Bibliografia

Andrzej Tyszka, Robert Bielecki – "Dał nam przykład Bonaparte, wspomnienia i relacje żołnierzy polskich 1796-1815", tom I, Wydawnictwo Literackie Kraków, 1984.