Bitwa pod Ruspiną - Polski Serwis Naukowy

Bitwa pod Ruspiną – starcie zbrojne, które miało miejsce w roku 46 p.n.e.

W grudniu roku 47 p.n.e. Cezar na czele zaledwie 3 000 żołnierzy piechoty oraz 150 jazdy przeprawił się do Afryki, gdzie koalicję przeciwko popularom organizował Pompejusz Sekstus – syn Pompejusza Wielkiego. W okolicy miasta Leptis siły Cezara wzrosły do 8 000 ludzi, natomiast na początku roku 46 p.n.e. po przybyciu kolejnej grupy wojsk armia Cezara liczyła 12 000 ludzi.

Tytus Labienus, Titus Attius Labienus (ur. ok. 99 p.n.e., zm. 17 marca 45 p.n.e.) — wódz rzymski i polityk, pochodzący z rodziny ekwickiej mającej swe majątki w okolicach Cingulum (obecnie Cingoli) w Etrurii. W latach 78—74 p.n.e. służył jako trybun wojskowy w Cylicji. W roku 63 p.n.e. pełnił urząd trybuna ludowego współdziałając z Gajuszem Juliuszem Cezarem. W latach 58—51 p.n.e. służył w armii Cezara jako legat, biorąc udział w walkach na terenie Galii. Odznaczył się jako wybitny dowódca: w roku 55 p.n.e. wysłany przez Cezara podporządkował jego władzy plemiona celtyckie — Morynów i Menapiów. Podczas drugiej wyprawy Cezara do Brytanii pozostał jako jego zastępca w Galii na czele 3 legionów i 2000 jazdy. Sprawnie przeprowadził wiele operacji wojennych np. zimą 54—53 p.n.e. przeciwko Trewerom, którzy zaatakowali jego obóz położony w kraju Remów i ponieśli klęskę. Podczas powstania Galów pod wodzą Wercyngetoryksa w 52 p.n.e. Cezar, rozdzielając swe siły, powierzył Labienusowi dowództwo nad czterema legionami (IV, VI, VII, XII) oraz połową jazdy dając mu rozkaz pacyfikacji Senonów i Paryzjów. Podczas tych działań pokonał ich w bitwie pod Lutecją (obecnie Paryż).

Afryka – drugi pod względem wielkości kontynent na Ziemi, ma 30,3 mln km² powierzchni, czyli ponad 20,3% ogólnej powierzchni lądowej naszego globu. Przechodzi przez niego południk 0°, obydwa zwrotniki i równik.

W trakcie marszu armii na terytorium przeciwnika, cezarianie dostrzegli pod miejscowością Ruspina straż przednią wojsk Tytusa Labienusa. Siły pompejańczyków liczyły 12 000 Numidyjczyków, 1 600 Galów i Germanów oraz około 1 000 łuczników i procarzy. Dalej za nimi znajdowało się 6 000 żołnierzy piechoty i 1 600 jazdy pod wodzą Petrejusza oraz oddziały wojsk posiłkowych. Po tym jak Cezar zajął pozycje obronne pod Ruspiną, wojska Labienusa rozpoczęły atak, okrążając cezarian. Ci próbując wydostać się z okrążenia uderzyli całymi siłami z obu okrążonych flanek przerywając linie pompejańczyków. Wykorzystując ten sukces Cezar uderzył wówczas na przeciwnika odcinając i otaczając dwie kolumny jego wojsk. Wkrótce potem na placu boju pojawił się Petrejusz ze swoimi siłami, które uderzyły na odnoszące sukces wojska Cezara. Atak okazał się skuteczny i zmusił cezarian do ucieczki. Cezar wraz z pobitą armią wycofał się do obozu wojskowego, gdzie przez kolejne dwa miesiące toczył walki pozycyjne z armią pompejańczyków.

Germanie, inaczej Germanowie - odłam Indoeuropejczyków żyjący w północnej i środkowo-północnej Europie, na północ od ludów celtyckich, posługujący się językami germańskimi. W epoce brązu zamieszkiwali tereny Skandynawii, Jutlandii i części Niemiec. Wg Tacyta (I w. n.e.) Germanie dzielili się na Ingewonów, Hermionów i Istewonów, wymienia też Swebów (Swewów), Wandalów, Chattów, Fryzów, Chauków i Cherusków, Semnonów (prawdopodobnie należących do Swebów) i Longobardów (również należących do Swebów), Anglów, Hermundurów, Markomanów, Kwadów, Bastarnów, Gotów, Gepidów, Swinonów i Sytonów.

Galia (łac. Gallia) - kraina historyczna w Europie Zachodniej, obecnie tereny Francji, Belgii i północnych Włoch, zamieszkana przez plemiona celtyckie. Termin ten, wprowadzony przez Rzymian, do czasu podboju przez Juliusza Cezara w latach 58-51 p.n.e. nie miał pokrycia w rzeczywistej organizacji państwowej czy międzyplemiennej. Istniały tylko pewne luźne podobieństwa kulturowe i niezbyt intensywne związki ekonomiczne między poszczególnymi plemionami.

Literatura

Daniel Gazda: Wojny domowe w Imperium Rzymskim, wyd. Bellona, Warszawa 2008.