Bitwa pod Saratogą - Polski Serwis Naukowy

Bitwa pod Saratogą – właściwie seria starć między siłami brytyjskimi i amerykańskimi podczas wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych, między 17 września i 8 października 1777, która doprowadziła do kapitulacji armii brytyjskiej 17 października 1777. Bitwa była punktem zwrotnym wojny, gdyż amerykańskie zwycięstwo skłoniło Francję do przystąpienia do wojny po stronie amerykańskiej.

Nowy Jork (ang. State of New York lub New York State) – stan w północno-wschodniej części USA. Graniczy z jeziorami Ontario i Erie, z kanadyjskimi prowincjami Ontario i Quebec, a także ze stanami Vermont, Massachusetts, Connecticut, New Jersey i Pensylwania. Od południowego wschodu dotyka Oceanu Atlantyckiego.

Hudson - rzeka w północno-wschodniej części Stanów Zjednoczonych. Jej długość wynosi 492 km, a powierzchnia dorzecza 35 tys km2. Rzeka Hudson wypływa z obszaru wyżynno-górskiego Adirondack, w pobliżu szczytu Marcy, następnie płynie głębokim obniżeniem przez północne pasma Appalachów, po czym uchodzi do zatoki Upper New York Bay, (Ocean Atlantycki). Rzeka Hudson posiada połączenia kanałowe z systemem Wielkich Jezior (New York State Barge Canal) i Rzeką Świętego Wawrzyńca (Champlain Canal)

W lecie 1777 armia brytyjska składająca się z około 10 tys. żołnierzy pod dowództwem generała Johna Burgoyne'a zaatakowała z Kanady na południe w celu zdobycia miasta Albany nad rzeką Hudson w stanie Nowy Jork, co miało doprowadzić do opanowania doliny rzeki i przecięcia kolonii amerykańskich na pół.

Tadeusz Andrzej Bonawentura Kościuszko herbu Roch III (ur. 4 lutego 1746 w Mereczowszczyźnie, zm. 15 października 1817 w Solurze) – generał polski i amerykański, inżynier fortyfikator, brał udział w wojnie o niepodległość USA, wzniecił antyrosyjskie powstanie w Rzeczypospolitej, Najwyższy Naczelnik Siły Zbrojnej Narodowej w insurekcji 1794.

Wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych toczona w latach 1775-1783 pomiędzy Wielką Brytanią a jej trzynastoma koloniami w Ameryce Północnej. Była decydującą fazą rewolucji amerykańskiej.

Amerykanie (generał Horatio Gates) nie byli w stanie powstrzymać marszu silnej armii brytyjskiej w otwartej bitwie. Zamiast tego stosowali bardzo skuteczne taktyki opóźniające, niszcząc mosty i urządzając zasadzki, co spowolniło tempo marszu armii brytyjskiej do kilku kilometrów na dzień.

Generał John Burgoyne (ur. 1722, zm. 1792) – brytyjski wojskowy, generał i dramaturg. Walczył przeciwko buntownikom Georga Washingtona. 17 października 1777 roku, po bitwie pod Saratogą poddał się wraz ze swymi ludźmi (ok. 6000 żołnierzy).

Pomnik upamiętniający amerykańskie zwycięstwo ustawiony w miejscu, gdzie podpisano akt kapitulacji brytyjskiej armii

W końcu armia brytyjska została osaczona przez regularne wojska amerykańskie mające około 15 tys. żołnierzy w okolicy miasteczka Saratoga. Brytyjskie próby wyrwania się z pułapki przez serię ataków między 17 września i 8 października zakończyły się fiaskiem. Wycieńczona armia brytyjska poddała się przeważającym siłom amerykańskim 17 października 1777.

Bitwa była decydującym starciem gdyż udowodniła, że ochotnicze armie amerykańskie są zdolne do pokonania wysoce profesjonalnych i doświadczonych wojsk brytyjskich. Amerykański sukces skłonił Francję do przystąpienia do wojny po stronie Ameryki.

Ważną rolę w walkach pod Saratogą odegrał Tadeusz Kościuszko, odpowiedzialny za budowę amerykańskich fortyfikacji polowych, które wydatnie przyczyniły się do utrzymania armii brytyjskiej w pułapce.

Zobacz też

Bitwa o Fort Ticonderoga (1777)

Bibliografia

Bicheno, H. Rebels and Redcoats, The American Revolutionary War, London 2003.

Clement, R: “The World Turned Upside Down at the Surrender of Yorktown”, Journal of American Folklore, Vol. 92, No. 363 (Jan. – Mar., 1979), pp. 66-67 (available on Jstor).

Hibbert, C: Rebels and Redcoats: The American Revolution Through British Eyes, London, 2001

Jerome Greene. Guns of Independence: The Siege of Yorktown, 1781 (2005).