Bitwa pod Shiloh, znana też w historiografii wojny secesyjnej jako Pittsburg Landing – to jedna z bitew wojny secesyjnej, która odbyła się między 6 kwietnia i 7 kwietnia 1862, pod miastem Shiloh w stanie Tennessee, 30 kilometrów na północ od miasta Corinth w stanie Missisipi.

Po utracie fortów Henry i Donelson, armia konfederatów generała Alberta S. Johnstona musiała się wycofać, oddając siłom Unii Kentucky i dużą część Tennessee. Odwrót konfederatów był efektem działań Ulyssesa S. Granta i jego Armii Tennessee liczącej 40 000 żołnierzy.

Po kilku tygodniach przygotowań, Grant kontynuował ofensywę, posuwając się wzdłuż rzeki Tennessee w kierunku węzła kolejowego w Corinth. W drodze otrzymał rozkaz wstrzymania ofensywy w oczekiwaniu na Armię Ohio generała Don Carlosa Buella liczącą 20 000 żołnierzy. Grant nie spodziewał się obecności sił konfederatów w okolicy i nie zbudował fortyfikacji polowych przed swoim obozem. Nie doceniając niebezpieczeństwa niedoświadczona armia Granta zajęła się ćwiczeniem musztry.

Plan bitwy pod Shiloh

Tymczasem konfederaci nie próżnowali. Johnson postanowił szybko zniszczyć siły Granta i zapobiec połączeniu się jego armii z Armią Ohio. Chciał zaatakować 4 kwietnia, ale opóźnienia spowodowały przesunięcie ataku na 6 kwietnia. Atak konfederatów był niespodzianką dla armii Tennessee i niektóre jej oddziały zaczęły cofać się w panice, jednak inne walczyły dzielnie i utworzyły linię obrony wzdłuż drogi nazwanej 'Gniazdem Szerszeni'. Początkowo konfederaci nie mogli zdobyć Gniazda Szerszeni, ale zmasowany ogień artylerii w końcu przeważył szalę. Konfederaci zabili lub ranili większość obrońców i zdobyli pozycję. Jednak w walce Johnston został śmiertelnie ranny i dowództwo objął P.G.T. Beauregard. Tymczasem żołnierze Unii utworzyli kolejną linię obrony i zaczęli otrzymywać posiłki z Armii Buella, która właśnie docierała parostatkami rzeką Tennessee. Walka toczyła się dalej po zapadnięciu zmroku, ale obrona sił Unii utrzymała się.

Rankiem siły Unii liczyły około 40 000 żołnierzy, a armia konfederatów Beauregarda tylko 30 000. Beauregard nie wiedział o przybyciu armii Buella i dalej liczył na zwycięstwo. Obie strony przeprowadziły kilka ataków i kontrataków, które nie były w stanie przełamać linii przeciwnika. Beauregard w końcu zrozumiał, że nie może wygrać bitwy i zdając sobie sprawę z własnych strat, wycofał się z powrotem za Corinth. Po kilkudniowym pościgu konfederatów armia Granta wróciła na pozycje wyjściowe. Konfederaci kontynuowali odwrót aż do rozpoczęcia kolejnej ofensywy w sierpniu 1862.

Bitwa pod Shiloh była kolejnym zwycięstwem Granta nad konfederatami. Pomimo zaskoczenia, Grant wykazał zimną krew i zdołał utrzymać linię obrony pod silnym atakiem co najmniej równych liczebnie sił konfederatów. Jednakże bezpośrednio po bitwie działania Granta były mocno krytykowane i pojawiły się żądania jego dymisji. Prezydent Lincoln odrzucił je, wypowiadając sławne zdanie: "Nie mogę wyrzucić tego człowieka. On walczy."

Pole bitwy

Iowa Monument na terenie parku

W 1894 na polu bitwy utworzono park narodowy, Shiloh National Military Park, który dziÅ› obejmuje 16.173 km². Na terenie parku znajduje siÄ™ Shiloh National Cemetery, na którym pochowanych zostaÅ‚o 3584 żoÅ‚nierzy, z tego 2357 nieznanych. Na cmentarzu leżą nie tylko żoÅ‚nierze polegli podczas bitwy, lecz również inni żoÅ‚nierze polegli podczas wojny w tym rejonie. CiaÅ‚a zostaÅ‚y przeniesione na cmentarz w 1866. Prawie wszyscy pochowani tam to żoÅ‚nierze Unii (z wyjÄ…tkiem 2 konfederatów), ponieważ po wojnie uważano że żoÅ‚nierzom PoÅ‚udnia nie przysÅ‚ugiwaÅ‚ pochówek na cmentarzu narodowym, tak wiÄ™c ci sÄ… pochowani w kilku masowych grobach na polu bitwy.

Linki zewnętrzne