Bitwa pod Stirling - Polski Serwis Naukowy

Bitwa pod Stirling (Striling Bridge) – bitwa stoczona 11 września 1297 pomiędzy siłami szkockimi pod wodzą Andrew de Moraya i Williama Wallace’a a armią angielską Johna de Warenne’a, hrabiego Surrey i Hugona de Cressinghama. Była jedną z batalii stoczonych podczas wojen o niepodległość Szkocji. Zakończyła się zwycięstwem Szkotów.

Niepodległość – niezależność państwa od formalnego wpływu innych jednostek politycznych. Niepodległość można również określić jako suwerenność potencjalną.
Surrey - hrabstwo niemetropolitarne w południowej Anglii, składające się z jedenastu dystryktów niemetropolitarnych. Oficjalną stolicą hrabstwa jest Kingston upon Thames, obecnie nie znajdujące się już jednak na jego obszarze, lecz będące jedną z dzielnic Wielkiego Londynu. Faktycznie funkcje administracyjne pełni Guildford.

Sytuacja w Szkocji

Od wiosny 1297 Szkocję, niedawno opanowaną przez króla Edwarda I, ogarnęło antyangielskie powstanie. Na jego czele stanął Wallace, który skutecznie prowadził partyzanckie działania. Zyskiwał nowych zwolenników, a na północy kraju wybijał garnizony wroga Moray. Choć oddziały angielskie sir Henryka de Percy i sir Roberta Clifforda, pod Irvine (7 lipca) zmusiły do kapitulacji siły szkockich panów, nie zmieniło to zbytnio sytuacji. W ciągu następnych miesięcy Szkotom udało się zająć Perth, zamek Dunnotar i Aberdeen.

Sir - angielski tytuł honorowy, wywodzący się ze średniowiecznego angielskiego sire (fr. sieur) oznaczającego lorda. Etymologicznie słowo to wywodzi się z łacińskiego senior. W formalnej tytulaturze szlacheckiej tytułu sir (pisanego wielką literą: Sir) używa się w stosunku do rycerza lub baroneta, zawsze w połączeniu z pełnym imieniem i nazwiskiem, ewentualnie samym imieniem, nigdy z samym nazwiskiem. Zwyczajowo tytułu tego używa się tylko wobec poddanych monarchy brytyjskiego, w tym również pochodzących z innych niż Wielka Brytania państw o statusie Commonwealth realm. Tytułu tego używa się także w wojsku, dawniej przy zwracaniu się do przełożonego oficera, obecnie także używany wobec starszych podoficerów. Obecnie termin sir pełni również funkcję grzecznościową i używany jest w kontaktach służbowych, w oficjalnej korespondencji bądź w kontaktach z nieznajomymi.
Bród – płytszy odcinek koryta rzecznego, często o twardszym podłożu i spokojniejszym nurcie, umożliwiający przy niskich i średnich stanach wody przekroczenie rzeki – piesze lub kołowe, bez użycia mostu czy łodzi.

Siły angielskie i ich działania

Początkowo Edward I, przygotowujący się do wyprawy na Flandrię, nie mógł uwierzyć w doniesienia o tych wydarzeniach. Dopiero po ich sprawdzeniu, nakazał hrabiemu Surrey pełniącemu funkcję namiestnika Szkocji i Hugonowi de Cressingham, królewskiemu skarbnikowi w tym kraju, wyruszyć z siłami z północnej Anglii i stłumić „bunt”. Wyznaczenie przez króla dwóch wodzów wynikało z faktu, iż de Cressingham miał duże poparcie na dworze królewskim i chciał zdobyć sławę wodza, ale formalnie wyższą rangę (upoważniającą do objęcia dowództwa) miał jednak de Warenne – stało się to zarzewiem konfliktu między nimi o pierwszeństwo. Dodatkowo Cressingham nie był zbyt popularny w szeregach armii.

Łucznik - żołnierz, którego główną bronią był łuk. W dziejach, formacji łuczników używano w wielu armiach i w różnych regionach świata, gdyż wynalazku łuku w historii dokonywano wielokrotnie.
Szlachta (z niem. Geschlecht - ród) – wyższa warstwa społeczna, wywodząca się ze stanu rycerskiego w społeczeństwie feudalnym. Szlachta posiadała zespół przywilejów społecznych, z których najbardziej podstawowym był przywilej posiadania ziemi. Przynależność do szlachty łączyła się z obowiązkiem służby wojskowej.

Pod koniec sierpnia 1297 roku obaj dowódcy wyruszyli z Berwick, prowadząc ze sobą 300 ciężkozbrojnych rycerzy, 300 walijskich łuczników i około 10 000 piechurów. Oddziały te składały się głównie z doświadczonych żołnierzy, a wkrótce połączyły się z siłami Percy’ego i Clifforda. Wśród Anglików panowało przekonanie, iż zwycięstwo nad „buntownikami”, będzie szybkie i łatwe. Pomaszerowali następnie w stronę Stirling, by wzmocnić załogę tamtejszego zamku, a potem ruszyć na odsiecz miastu Dundee, obleganemu przez Szkotów.

Sir William Wallace of Elerslie (gael. Uilleam Uallas; ur. 1270 w Renfrewshire, Szkocja, zm. 23 sierpnia 1305 w Londynie) – przywódca szkockiego powstania przeciwko rządom Anglii (Normanów) Edwarda I Długonogiego, bohater narodowy Szkocji.
Namiestnik (niderl. Stadhouder, niem. Statthalter ) – osoba zastępująca panującego, sprawująca w jego imieniu władzę w kraju, prowincji, dzielnicy lub na innym określonym terytorium. W starożytnym Rzymie, specjalny urzędnik, który miał za zadanie dopilnować, by do Rzymu spływały z prowincji należne podatki i daniny.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)