Bitwa pod Talavera de la Reyna - Polski Serwis Naukowy

Bitwa pod Talaverą, – krwawe lecz nierozstrzygnięte starcie rozegrana w dniach 27–28 lipca 1809 roku około 110 kilometrów na południowy zachód od Madrytu. Choć francuska armia króla Józefa Bonaparte cofnęła się po bitwie, Brytyjczycy dowodzeni przez Arthura Wellesleya (późniejszego księcia Wellington) wkrótce musieli uchodzić z Hiszpanii, zostawiając swoich rannych pod opieką hiszpańskiego generała Cuesty, który wydał ich Francuzom. Doprowadziło to do nadszarpnięcia zaufania w stosunkach brytyjsko-hiszpańskich w późniejszym okresie wojny.

Wielka Brytania (), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania, Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Guernsey, Jersey i Wyspa Man, posiadają odrębny status dependencji Korony brytyjskiej i nie wchodzą w skład Zjednoczonego Królestwa.
Marie Victor Nicolas de Fay de La Tour Maubourg albo Latour-Maubourg (ur. 22 maja 1768 w La Motte-de-Galaure, zm. 12 lutego 1850 w Dammarie-les-Lys) – generał dywizji armii francuskiej, minister spraw zagranicznych i minister wojny w latach 1819-1821.

Siły przeciwników

Chociaż nominalnie armią francuską dowodził Józef Bonaparte, w rzeczywistości to w rękach jego doradcy, marszałka Jourdana, leżało dowodzenie 37 700 piechurami i artylerzystami, 8 400 kawalerzystami i 80 działami. I Korpus Victora składał się z dywizji piechoty generałów François Ruffina (5 300 ludzi), Pierre'a Lapisse'a (6 900) i Eugene-Casimira Villatte'a (6 100), plus brygada lekkiej kawalerii Beaumonta 1000). IV Korpus Sebastianiego składał się z jego własnej dywizji piechoty (8 100), 1 600 Polaków z Legii Nadwiślańskiej i niemiecko-holenderskiej dywizji Levala (4 500). Merlin dowodził brygadą kawalerii lekkiej IV Korpusu (1 200). Marie Victor Latour-Maubourg (3 300) i Édouard Milhaud (2 350) dwiema dywizjami ciężkich dragonów rezerwy kawaleryjskiej. Garnizon Madrytu składał się z dywizji Jeana Dessollesa (3 300), hiszpańskiej Królewskiej Gwardii Pieszej (1 800) i dwóch pułków kawalerii (700).

Madryt (hiszp. Madrid) – stolica i największe miasto Hiszpanii, położony w środkowej części kraju u podnóża Sierra de Guadarrama (Wyżyna Kastylijska) nad rzeką Manzanares.
Generał – wysoki oficerski stopień wojskowy, a także grupa stopni generalskich. Nazwa pochodzi z łacińskiego generalis (główny, nadrzędny) i oznaczała początkowo głównego dowódcę wojska lub konkretnego rodzaju broni. W tym znaczeniu, stopień generała, jako naczelnego dowódcy całych sił zbrojnych państwa, zachował się obecnie jedynie w Szwajcarii.

Brytyjska armia Wellesleya składała się z czterech dywizji piechoty, trzech brygad kawalerii i 30 dział. W skład piechoty wchodziła 1. dywizja Johna Sherbrooke'a (6 000 ludzi), 2. dywizja Rowlanda Hilla (3 900), 3. dywizja Aleksandra Mackenzie (3 700) i 4. dywizja (3 000) Aleksandra Campbella. Generał Henry Fane dowodził brygadą ciężkiej kawalerii (1 100), podczas gdy Stapleton Cotton (1 000) i George Anson (900) dowodzili brygadami kawalerii lekkiej. Były także trzy brytyjskie i dwie niemieckie (ze składu Królewskiego Legionu Niemieckiego) 6-działowe baterie. Hiszpańska armia Cuesty składała się z pięciu dywizji piechoty i dwóch dywizji kawalerii + około 30 dział.

Arthur Wellesley, 1. książę Wellington KG, GCB, GCH (ur. 30 kwietnia lub 1 maja 1769 w Dublinie, zm. 14 września 1852 w Walmer Castle koło Dover), książę Wellington, arystokrata, wojskowy i polityk.
Józef Bonaparte, fr. Joseph Bonaparte, wł. Giuseppe Napoleone Buonaparte, hiszp. José I de España, (ur. 7 stycznia 1768 w Corte, zm. 28 lipca 1844 we Florencji) – król Neapolu w latach 1806–1808 i Hiszpanii w latach 1808-1813. Najstarszy syn Carla Marii Buonaparte i Marii Letycji Ramolino. Starszy brat cesarza Francuzów Napoleona I, króla Holandii Ludwika i króla Westfalii Hieronima.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

King’s German Legion (KGL) – niemiecka jednostka wojskowa na żołdzie brytyjskim istniejąca w latach 1803-1816. Była jedyną niemiecką jednostką, która walczyła przeciw Francji w czasie napoleońskiej okupacji ziem niemieckich.

Nicolas Jean de Dieu Soult, książę Dalmacji (ur. 29 marca 1769 w Saint-Amans-Soult, Francja - zm. 26 listopada 1851 w Saint-Amans-Soult, Francja, marszałek napoleoński, najwyższy marszałek Francji, polityk francuski.

Generał – wysoki oficerski stopień wojskowy, a także grupa stopni generalskich. Nazwa pochodzi z łacińskiego generalis (główny, nadrzędny) i oznaczała początkowo głównego dowódcę wojska lub konkretnego rodzaju broni. W tym znaczeniu, stopień generała, jako naczelnego dowódcy całych sił zbrojnych państwa, zachował się obecnie jedynie w Szwajcarii.

Portugalia, Republika Portugalska (port. República Portuguesa) – państwo europejskie położone w zachodniej części Europy Południowej na południowym zachodzie Półwyspu Iberyjskiego. Jest najdalej wysuniętym na zachód państwem Europy, od północy i wschodu graniczy z Hiszpanią a od zachodu i południa Portugalię oblewają wody Oceanu Atlantyckiego. Dodatkowo w skład Portugalii wchodzi szereg wysp położonych na Oceanie Atlantyckim, jak Archipelag Azorski (Açores) i Madera (Madeira). Jest członkiem Unii Europejskiej oraz NATO.

Legia Nadwiślańska – polska jednostka powstała 31 marca 1808 roku w wyniku przemianowania tworzonej od wiosny 1807 roku na mocy dekretu Napoleona Legii Polsko-Włoskiej w związku z jej przejściem na żołd francuski w królestwie Westfalii.

Wojny napoleońskie – ciąg konfliktów zbrojnych pomiędzy Francją – najpierw republiką, a następnie cesarstwem – w czasach supremacji Napoleona Bonaparte. Były one częściowo kontynuacją konfliktów, które wybuchły z powodu rewolucji francuskiej i trwały – z inicjatywy i dzięki finansowaniu przez Anglię – przez cały okres I Cesarstwa. Historycy nie są zgodni co do tego, kiedy dokładnie należy datować ich początek. Niektórzy uważają, że należy je liczyć od momentu, gdy w listopadzie 1799 roku Napoleon przejął władzę we Francji. Inni uznają, że konflikty okresu 1799-1802 należy zaliczać jeszcze do wojen okresu rewolucji francuskiej i za punkt początkowy „wojen napoleońskich” uważają zerwanie pokoju w Amiens i wypowiedzenie Francji wojny w 1803 r. przez Zjednoczone Królestwo. Obecnie w historiografii zachodniej coraz częściej nazywa się je „wojnami Koalicji”, ponieważ faktycznie zostały one narzucone Napoleonowi przez kolejne koalicje. Wojny te – dzięki talentom dowódczym Napoleona początkowo zwycięskie, co zaowocowało pobiciem w polu armii większości dawnych mocarstw europejskich – zakończyły się przegraną Francji i najpierw abdykacją, a po ostatniej kampanii, znanej jako "100 dni Napoleona", zesłaniem byłego cesarza na wyspę św. Heleny. Za ich końcową datę uznaje się 20 listopada 1815 r. – po ostatecznej klęsce Napoleona w bitwie pod Waterloo i podpisaniu drugiego traktatu paryskiego w 1815 r.

Wojny napoleońskie w Hiszpanii i Portugalii wybuchły wkrótce po zawarciu trójprzymierza Wielkiej Brytanii z Hiszpanią i Portugalią przeciw Francji. Toczyły się na Półwyspie Iberyjskim w czasie wojen napoleońskich. Konflikt zapoczątkowała okupacja Portugalii przez armię francuską w roku 1807 i Hiszpanii w 1808; trwał on aż do pokonania Napoleona w roku 1814.